Straatartiest bij het Uffizi.
Soort van dagelijks ritueel: foto maken van Palazzo Vecchio.
Meerdere keren per dag liep ik langs het standbeeld van de vader van Cosimo I de Medici. Gemaakt in 1540: Giovanni delle Bande Nere.
Categorie archief: Italie
Uffizi
Dat is wat je een opbouw naar een hoogtepunt noemt:
Laat ik beginnen met vragen of ik al gezegd had dat het er druk was?
Of dat het regende?
Het zou snel droog worden.
Terug naar het serieuzere werk. Binnenkort mag je een werk als dit niet meer laten zien….
Florence, Uffizi, Annibale Carracci, Venus with satyr and two cupids, circa 1587 – 1588. Oil on canvas.
Artimisia Gentileschi, Judith beheading Holofernes, circa 1620 – 1621. Oil on canvas.
Francesco Montelatici detto Cecco Bravo, Armida, circa 1650 – 1655. Oil on canvas.
Armida is a beautiful oriental sorceress who is madly in love with the crusader Rinaldo, whose stories are told by Torquato Tasso in Gerusalemme Liberata, one of the most beloved poems in Florence in the seventeenth century.
Left by her lover, Armida unleashes monstrous demons to carry out her revenge.
Cecco Bravo was an exceptional and bizarre artist, one of the most exciting and original of his age in Florence.
He enchants us with an atmospheric painting which is the result of his knowledge of Venetian art.
The painting was donated by the Friends of the Uffizi Galleries in 2011 (? date almost unreadible).
Ambito do Otto Marseus van Schrieck, Head of Medusa, first half of the 17th century. Oil on panel.
Canvas op een schild. Daarop schilderde Michelangelo Merisi detto Caravaggio, Testa di Medusa, circa 1597. Oil on canvas / covered panel.
Uffizi: een reeks portretten
Het verbindend element bij al de afbeeldingen van dit bericht
is het feit dat het om portretten gaat.
En wat voor!
Niet zomaar een prachtig portret maar met een geweldige lijst en ….. een boek. Florence, Uffizi, Agnolo de Cosimo detto Il Bronzino, Portrait of a girl with a book, 1548 – 1550. Oil on wood panel.
Tiziano Vecellio detto Tiziano (Titiaan), Portrait of a man (The Sick Man), 1514. Oil on canvas.
Tiziano Vecellio detto Tiziano (Titiaan), Flora, 1515 – 1520. Oil on canvas.
Tiziano Vecellio detto Tiziano (Titiaan), Venus known as the Venus of Urbino, 1538. Oil on canvas.
Sebastiano Luciani detto Del Piombo, Portrait of a Lady: The Fornarina, 1512. Oil on wood panel.
Paolo Caliari detto Il Veronese, Portrait of Guiseppe da Porto with his son Adriano, circa 1552. Oil on canvas.
Uffizi
De vakantie is al een jaar geleden maar ik ben nog steeds
door mijn foto’s aan het gaan om er berichten van te maken.
Ik ben pas bij dag drie van 10 dagen Florence.
Dus ga ik de komende tijd even in de versnelling.
Soms lijkt de route door het Uffizi langs een thematische
route te gaan. Soms lijken de werken willekeurig bij elkaar
te hangen en staan.
Dit bericht gaat met een paar werken in op de materialiteit
van de kunstwerken. Niet zozeer de verf en zijn samenstelling,
de ondergrond van hout of canvas.
Maar meer de verschijningsvorm.
Florence, Uffizi, Benvenuto Tisi detto Garafalo, Annunciation, circa 1535. Oil on panel.
Benvenuto Tisi, detto Garafalo, Adoration of the shepherds, circa 1530 – 1550. Oil on panel.
William Holman Hunt, Self portrait, 1875. Oil on canvas. Plotseling een niet zo bekende Engelse schilder met een zelfportret. De aandacht ging vooral uit naar de lijst. Alle schilderijen zitten wel in een of andere lijst. Vaak achteraf aanhet werk toegevoegd. Vaak is onbekend wanneer de lijst is toegevoegd, door wie en waarom precies die lijst. Daarom laat ik de lijsten zoveel mogelijk weg. Hier is de lijst geen doolhof van bloemen, planeten en dieren, geen samenspel van bladvormige versieringen. De lijst is strak en eenvoudig.
Amico Aspertini, Adoration of the shepherds, circa 1520 – 1530. Oil on panel.
De bijnaam van dit schilderij is ‘De non’. Het feit dat de vrouw in het zwart gekleed is is reden voor die naam. Maar er is hier nog iets anders aan de gang. Hier wordt haast een spel gespeeld. Dit schilderij kon je verbergen achter een deurtje (tirelle) . Dat deurtje was ook beschilderd. Dat spel met een schilderij kwam wel vaker voor maar er zijn maar weinig werken bewaard gebleven met het deurtje. Hier is dat wel het geval. Het deurtje zie je hieronder.
Giuliano Bugiardini, Portrait with cover, circa 1510. Oil on panel.
Treinreis Florence
Ik ben in 2022 naar Florence geweest. Tien dagen.
Het was geweldig, behalve dan de treinreis.
De trein in Amsterdam vertrok 20 minuten te laat
waardoor alle reserveringen voor latere treinen zinloos waren.
Let wel, je betaalt 5x de prijs van een vliegticket.
Goed, daarbij hoopte ik op trajecten met eerste klas.
Helaas, de droom was snel voorbij.
De 20 minuten in Amsterdam worden uiteindelijk in
Florence meer dan 2 uur vertraging.
In Amsterdam scheen de zon nog. Het was een mooie dag geweest en de zon liet een rode gloed na op het Centraal station. De vertraging was toen nog niet bekend.
Zwitserland was mooi vanuit de trein. De treinen zijn er super. Dat ik eerste klas had geboekt betekende dat ik ook in Zwitserland ie klas kon reizen. Goede fasciliteiten, schoon, op tijd (wel niet mijn gereserveerde tijd maar toch).
Ben je vertraagd met het vliegtuig dan is mijn ervaring dat je geholpen wordt om je reis voort te zetten. Ga je met de trein, zoek het dan maar uit. Dat isme natuurlijk gelukt maar het gaat me om het prijs/prestatieverschil. Nu heb ik wel het mooie Como gezien.
Mijn reis ging naar Milaan. Daar had ik een ‘hoge snelheidstrein’ gereserveerd. Helaas was de bureaucratie daar nog van het niveau Oostblok ten tijde van de koude oorlog. Met voldoende ruimte in de trein wilde men me eerst niet meenemen. Een minuut voor vertrek moest ik een ander kaartje gaan halen bij een loket 500 meter verderop. Dat leek me geen goed idee en de aanhouder won.
In Milaan, toen ik nog niet wist dat de trein die ik wilde te laat zou aankomen en me bijna niet mee nam, maakte ik nog een foto van het station dat in de tijd van Mussolini werd afgebouwd.
In Florence ben ik gekomen en het was een prachtige vakantie met goed weer.
Florence, Duomo (Santa Maria del Fiore).
Palazzo Vecchio.
Uffizi
Het Uffizi in Florence is een gebouw met als plattegrond
een soort van een U-vorm.
Als bezoeker loop je tijdens het eerste deel van de tentoonstelling
door die U: lange kant, korte kant (aan de Arno) en lange kant.
Op die gangen komen allerlei zalen uit waar de meeste kunstvoorwerpen
te zien zijn.
Die hangen hebben een heel drukke plafondschildering.
Die schildering alleen al vraagt om bestudering, met la die
portretten van vorsten en pausen langs de kant en het vormt
ook nog een soort van eregallerij voor kunstenaars.
Als je daar tussen staat, hoor je bij de groten.
Zoals dit portret van Giotto.
Michelangelo (Buonarroti) staat bij de bouwmeesters.
Leonardo Da Vinci staat in een opmerkelijke verhouding tot Bronzino.
Zo heb je nog nooit van de kunstenaar gehoord,
en zo zie je twee werken van zijn hand.
Die haarversiering waar de tekst van spreekt is wel heel schetsmatig. Florence, Uffizi, Alessandro Allori, Portrait of Bianco Capello, circa 1570 – 1575. Oil on copper.
Alessandro Allori, The Dream, circa 1570 – 1575. Oil on copper.
Ongelofelijk mooi, vond ik. Romeinse kunst, Seated shepherd (zittende herder), relief sculpture, fine grain marble.
Uffizi
Weer even terug naar Florence.
Vorige zomer was ik kort voor het bezoek aan Florence
naar een paar zomerschool-sessies geweest waar het
onder andere ging over dieren in boeken.
En toen zag ik in Florence een zee-paard en nog
een heleboel andere dingen.
‘An open book’ met mooie kapitalen, muziek, miniaturen en decoraties. Van een onbekende schilder, uit het eerste kwartaal van de 16e eeuw. Oil on panel.
Florence, Uffizi, Albrecht Dürer, Adoration of the Magi, 1504, oil on panel.
Roman statue of a Nereid (zeenymf) on a sea-horse so called Galatea, Greek marble. Vooral de voorpoten en de staart vond ik heel bijzonder.
Uffizi
Er lijkt geen einde aan te komen.
Het ene werk is nog mooier dan het volgende.
Vandaag weer een serie topstukken.
Florence, Uffizi, Raffaello Sanzio beter bekend als Raphael, Madonna and Child with the young St John the Baptist. Ook wel ‘Madonna of the goldfinch’ genoemd. Circa 1505 – 1506. Oil on wood panel.
Michelangelo Buonarroti, Holy Family with the young St John the Baptist, ook wel ‘Doni Tondo’ genoemd. Circa 1505 – 1507. Tempera grassa on wood panel. De maker van de lijst is Francesco di Domenico del Tasso (waarschijnlijk naar ontwerp van Michelangelo). Detail van de lijst:
Maddalena Strozzi.
Raffaello Sanzio (Raphael), Portraits of Agnolo Doni and Maddalena Strozzi. Circa 1504 – 1506. Oil on limewood panel.
Agnolo Doni.
Uffizi
Een van de weinige, volledig voltooide werken in het Uffizi in Florence van Leonardo da Vinci, Annunciation. Circa 1472 – 1475. Oil on wood. Waarmee niet gezegd is dat de collectie van het Uffizi beperkt is. Integenstelling. Leonardo heeft maar een beperkt aantal schilderijen volledig voltooid.
Detail met de engel en de lelie op de achtergrond.
Detail met Maria.
Als vergelijkingsmateriaal een paar werken die anders zijn
maar ook van een heel hoge kwaliteit.
Bartolomeo della Porta detto Fra Bartolomeo, Del Pugliese Tabernacle. Circa 1497 – 1499. Oil on wood panel. Dit werk zijn eigenlijk 4 panelen, deuren in een kist. De twee deuren die je op deze foto ziet zijn twee op zich zelf staande schilderijen maar met onderwerpen die vaker in een dergelijke serie terugkwamen. De onderwerpen/titels van de panelen zijn: Presentation in the Temple (Presentatie van Jezus in de Tempel) en Adoration of the Christ Child (aanbidding van het kindje Jezus).
De andere twee panelen vormen samen wel een afbeelding: Archangel Gabriel, Virgin Annunciate (Maria Boodschap). Hetzelfde onderwerp als het werk van Leonardo (en werken van honderden andere kunstenaars). Hier in een ‘grisaille’-uitvoering.
Andere techniek, heel andere achtergrond maar de vrouw vertoond overeenkomsten met de Maria bij Leonardo. Fra Bartolomeo, Portia. Circa 1495. Tempera on wood panel.
Uffizi
Mijn tocht door het Uffizi vervolg ik en kom uit bij
Leonardo da Vinci.
Wie wil dat niet zien?!
Maar eerst een ‘aanloop’.
Florence, Uffizi, Lorenzo di Credi e bottega, Madonna and Child with the young St. John the Baptist and Angels. Circa 1500 – 1520. Tempera on wood.
Andrea del Verrocchio, Leonardo da Vinci, The baptism of Christ, circa 1475. Tempera and oil on wood.
Leonardo da Vinci, Adoration of the Magi, circa 1481 – 1482. Oil on wood.
De volgende keer meer Leonardo da Vinci.
Uffizi
Een korte tentoonstelling met werk van Il Perugino.
Italy, Florence, Uffizi, Pietro Vannucci detto Il Perugino, The agony in the garden, circa 1492, oil on wood.
Pietro Vannucci detto Il Perugino, Pieta, circa 1493 – 1494. Oil on wood.
Pietro Vannucci detto Il Perugino, Crucifixion with St Jerome, St Francis, St Mary Magdalen, St John the Baptist and the blessed Giovanni Colombini, circa 1492. Oil on wood.
En een vreemde eend in de bijt voor dit bericht (want geen Perugino).
Uffizi, unknown artist from Florence, Portrait of an old man, last quarter of the 15th century, fresco on tile.
Uffizi
Florence, Uffizi, Niccolo di Bartolomeo dell’Abbrugia detto Nicollo Pisano, Holy Family with the young St John the Baptist, 1505 – 1510, oil on panel.
Alessandro Araldi, Portrait of Beatrice d’Este, circa 1495, oil on panel.
Onbekende kunstenaar, Nativity, 1510 – 1520, oil on panel.
Tijdens mijn verblijf zou het een keer regenen, hard regenen. Maar toen ik uit het Uffizi stapte later deze dag was de regen voorbij en scheen de zon weer.
Uffizi, Domenico Bigordi detto Ghirlandaio, Adoration of the Magi, 1487, tempera on wood.
Uffizi
Terwijl ik mijn wandeling in deze schatkamer met kunst vervolg,
zie ik nog drie werken van Botticelli.
Het is overweldigend.
Florence, Uffizi, Alessandro Filipepi detto Botticelli, The Calumny of Apelles. Circa 1495. Tempera on wood.
Botticelli, Pallas and the Centaur, circa 1482, tempera on canvas.
Alessandro Filipepi detto Botticelli, Adoration of the Magi, circa 1475, tempera on wood.
Soepel stappen we verder naar Vlaamse Meester.
Uffizi, Rogier van der Weyden, Deposition in the sepulchre, circa 1450, oil on panel.
Er hing op zijn minst ook nog een werk van Hans Memling.
Maar terug naar Italië.
Het centrale deel is ‘Epiphany’ of Driekoningen. Andrea Mantegna, Scenes from the life of Christ: Epiphany, Circumcision, Ascension, 1463 – 1464, tempera on panel.
Onbekende schilder, Portret van een vrouw met handschoen en boek. Circa 1520 – 1530. Olieverf op hout. Je zou denken dat ze twee handschoenen vast heeft. Ze draagt er immers geen. Toch zie ik er maar 1.
Uffizi
Slechts 3 schilderijen in dit bericht.
Alle drie beroemd, alle drie van Botticelli.
Over ieder individueel schilderij is waarschijnlijk
een boekenkast vol geschreven.
Dus hier een korte toer.
Er stonden steeds mensen voor dit schilderij. Maar dat kun je ze niet kwalijk nemen. Alessandro Filipepi detto Botticelli, Spring (La Primavera), circa 1480, tempera grassa on wood. Interessant is het laatste stukje van de beschrijving: ‘tempera grassa’. Ik begrijp dat dit een experimentele versie is van verf op basis eidooier en water. De overgang naar de olieverf komt er aan. Daarnaast staat er een enorme verzameling planten en bloemen op dit werk. Het is naast andere dingen een soort van geschilderde flora (niet de godin).
Een schilderij, een portret met in het schilderij een medallion verwerkt van gips. Wat is niet echt of wat is het best gelukt? Florence, Uffizi, Alessandro Filipepi detto Botticelli, Portrait of a young man holding a medallion, circa 1475, tempera on wood, gilded stuco.
Alessandro Filipepi detto Botticelli, The birth of Venus, circa 1485, tempera on canvas.
Uffizi
Florence, Uffizi, Piero della Francesca, Federico da Montefeltro and Battista Sforza, Duke and Duchess of Urbino, circa 1472 – 1475. Oil on panel.
Dan de achterkant.
Samen een heel bijzonder paneel.
Piero della Francesca, Triumphs of the Duke and Duchess.
De aanleiding voor mij om naar Florence te gaan was het boek
‘De boekhandelaar van Florence’ (Ross King).
De hoofdpersoon, Vespasiano de Bisticci,
had een boekwinkel waarin hij, al dan niet op bestelling,
manuscrpten verkocht.
Een van zijn grote klanten voor de handgeschreven en
geillustreerde boeken was Federico da Montefeltro.
Hoe groot?
‘Vespasiano zou er met zijn team van zo’n 40 kopiisten, rubricatoren en illuminatoren bijna een decennium druk mee zijn’
‘De boekhandelaar van Florence’, pagina 272.
Uffizi
Voor de afwisseling.
Florence, Uffizi, Agnolo Gaddi, Crucifixion, circa 1390 – 1396. Tempera on wood.
Uffizi, Lorenzo Monaco, Adoration of the Magi, The Redeemer, The prophets Isaiah and David (in the pinnacles). Circa 1420. Tempera on wood.
Gentile da Fabriano, Adoration of the Magi, Christ in judgement, The Annunciation and Prophets (in the pinnacles) The Nativity, The flight into Egypt, The presentation in the temple (in the predella), 1423. Tempera on wood.
Presentation in the temple. Moderne kopie van origineel in het Louvre. Maakt het beeld wel compleet. Hier de eerste van de drie predella’s (zeg maar aanvullende schilderijen).
Dit laatste werk is zo ongelofelijk.
Dat is een absoluut meesterwerk.
De naam van de maker, Gentile da Fabriano, is bij
het grote publiek niet zo bekend. Bij mij dus ook niet.
Maar wat mooi.
Dit alleen is al een trip naar Florence waard!
Uffizi
Oude religieuze schilderijen hebben soms wel iets
van een stripverhaal in de zin dat er gebruik
wordt gemaakt van iets dat op tekstbalonnen lijkt.
Op de volgende Aankoniging groet de engel Maria
om vervolgens de geboorte van Christus aan te kondigen.
Een klassieke afbeelding: Maria rechts, de engel links,
tekst tussen hen in, vaak met een in bloei staande
lelie als symbool van maagdelijkheid.
Maar hier is het zo fantastisch uitgevoerd.
Het is ongelofelijk.
Ave Maria, gratia plena….
Twee schilders in het Uffizi, Simone Martini / Lippo Menni, Annunciation, circa 1333.
De vleugels van de engel vond ik schitterend en kijk ook eens naar de blind druk techniek in de aureool en de achtergrond en de stof van de kleding die door de lucht lijkt te vliegen en de motieven erin.
Ambrogio Lorenzetti, Presentation of Jesus at the temple, 1342, tempera on wood.
Taddeo Gaddi, Madonna and Child enthroned with St. Mary Magdalen, St. Catharine of Alexandria and angels, 1355, tempera on wood. Ik fotografeerde de schilderijen dit ik het mooist vond. Maar ik weet zeker als ik de schilderijen nog eens zouzien die ik niet gefotografeerd heb dat ik dan makkelijk nog een fantastische serie had kunnen maken. Uffizi is fantastisch.
Giottino, Giotto di Stefano, Lamentation over the dead Christ, circa 1360 – 1365, tempera on wood.
Een kleine deel van een groot werkstuk. Een soort van schild voor een pilaar. De draken trokken mijn aandacht.
Hier zie je nogmaals wat ik eerder blind druk noemde. Zo noem je dat bij boekbinden als je structuren in goudfolie aan brengt. Het effect is decoratie en het nog zichtbaarder worden van het goud dat blinkt.
Dit is het volledige werk: Orcagna, Andrea di Cione en Jacopo di Cione, St. Matthew and stories of his life, circa 1367 – 1370, tempera on wood, circa 1367 – 1370, tempera on wood.
De volledige titel van het werk is:
St. Matthew and stories of his life; Jesus summons St. Matthew;
St. Matthew exposes the magnicians accompanied by dragons;
St. Matthew raises king Aeglippis’ son from the dead; St. Matthew’s martyrdom.
Florence is ongelofelijk
Als je een kerk binnenloopt in het centrum van Florence
stap je in een tijdmachine.
Een soort ‘enkeltje rennaissance’.
Een serie fresco’s en twee foto’s van een altaarstuk.
Taddeo Gaddi, Scenes from the life of the Virgin.
Basilica of Santa Croce, Giotto, Baroncelli altarpiece, circa 1328.
Dit is nog eens een groepsschilderij!
Nog een kerk in Florence
De Santa Croce is in Florence een kerk met een hele reeks
begraafplaatsen en herinneringsplaquettes van beroemde
Italianen. ‘Beroemd’ is geen understatement.
Florence, Basilica of Santa Croce. Op de plaats van de kerk staan al kerken vanaf het begin van de 13e eeuw. Deze versie is van 1294, in 1560 ingrijpend gerestaureerd. In 1966 is de kerk beschadigd door de overstroming.
Op het plein voor de kerk staat dit standbeeld van Dante Alighieri uit 1865. Het ontwerp is van Enrico Pazzi.
De deur met detail.
Geen graf maar een herdenkingsplaats: Guglielmo Marconi.
Het ontwerp is van Giorgio Vasari: graf van Michelangelo Buonarroti.
Dante ligt er niet begraven maar een monument werd er in Florence wel opgericht voor hem: Danti Alighierio.
Nicolaus Machiavelli (Niccolò di Bernardo dei Machiavelli).
Door wie dit schilderij is gemaakt weet ik niet. Het lijkt me de tuin van Gethsemane, met de apostelen die slapen en Chrisus die de Vader aanroept. Het schilderij is waarschijnlijk onderzocht voor een restauratie en er zijn stukjes van het schilderij vastgezet om verdere beschdegingen tegen te gaan.
Donatello, Tabernacle, Cavalcanti Annunciation, circa 1433 – 1435. De komende dagen zou ik nog veel aankondigingen (Annunciation) zien.
Barokkerken en boeken
Dit is het interieur van de Chiesa di San Giorgio e dello Spirito Santo alla costa, een barokke kerk in in Florence. Op de plaats van deze kerk stonden eerder al andere kerken. De laatste grote restoratie waar we nu naar kijken is uitgevoerd door Giovan Battista Foggini. Het ovale altaarstuk is gemaakt door Anton Domenico Gabbiani: Descent of the Holy Ghost, 1705.
Schildering in het plafond: Alessandro Gherardini, Glory of St. George, 1705 – 1708.
Informatie die ik in de kerk aantrof.
Bij 2 huizen staat vermeld dat ze voormalige woningen zijn
van Galileo Galilei (of bewoond door).
Geen idee of dit correct is.
Straf is wel dat de huizen naast elkaar in dezelfde straat liggen.
Vervolgens liep ik langs een boekwinkel waarvan de
etalage vol lag met prachtige boeken.
Dit boek is gedrukt in Amsterdam. Daarom deze extra foto van De mandatis principum van Carlo Emmanuele Vizzani. Volgens internet uit 1657. Het drukkerslogo geeft aan dat het om een boek gaat gedrukt door Joan Blaeu.
De spreuk bij het logo is: ‘Indefessus Agendo’.
Dit betekent ‘Onvermoeibaar Bezig’.
Op de Wikipedia-pagina over Blaeu staat onder andere
de geschiedenis van het drukkerslogo:
Na verloop van tijd werd het de gewoonte om op de titelpagina een afbeelding te plaatsen van een drukkersmerk.
Eerst gebruikte Blaeu een afbeelding van een weegschaal met in de ene schaal een aard- en in de andere een hemelglobe, als onderschrift: Praestat (Wat Het Zwaarst Weegt).
Na 1621 werd het ‘de Vergulde Sonnewijser’, met aan weerszijden figuren uit de Griekse mythologie: Chronos en Heracles.
Daaronder de spreuk: Indefessus Agendo (Onvermoeibaar Bezig).
In de meest kostbare (ingekleurde) edities werd de zonnewijzer daadwerkelijk verguld met bladgoud.
