Het Turfschip van Breda II (stripverhaal)

 

De verteller 

Het wachten was dus op een signaal vanuit het Kasteel van Breda dat men weer turf nodig had.

Toen dat signaal er was werd een boodschapper snel naar Den Haag gestuurd.

Hier pakken we het verhaal weer op van de vorige editie.

Maurits wilde dicht in de buurt van Breda komen.
Want een aantal soldaten in het Kasteel van Breda
is nog niet genoeg om de stad in te nemen en te verdedigen
tegen versterkingen die de Spanjaarden er vast gelijk naar toe zouden sturen
zo gauw ze door kregen dat er iets loos was in Breda.
Maurits liet het gerucht verspreiden dat hij naar Gorkum zou gaan.
Lanciavecchia, de Italiaan in Spaanse dienst
en bevelhebber van Breda vertrouwt het niet.
Hij verdenkt Maurits er van een aanval op Geertruidenberg te plannen
en stuurt daar zijn troepen naar toe.









De soldaten onder leiding van Heraugixc3xa8re gingen in het donker,
met slecht weer, op pad naar het turfschip.
Soms kwamen ze op die zondagavond een dronken boer tegen
maar niemand kreeg hen in de gaten.









Aangekomen op de plaats van inscheping bleek na lang wachten
dat de schipper zich verslapen had.
Er werd afgesproken de volgende avond in te schepen.









Op de maandagavond ging iedereen voorzichtig aan boord.
Geluid maken zou de aandacht trekken.
Dat zou levensgevaarlijk geweest zijn.









De wateren in deze streek stonden toen nog
onder invloed van eb en vloed.
Dat in combinatie met het weer,
zorgde ervoor dat het schip vastlag in de modder en er bleef liggen.
Drie dagen moesten de soldaten wachten tot het schip kon vertrekken.
Al die tijd opeengepakt in het ruim van het schip
dat gemaakt was om turf te vervoeren en geen mensen.
Intussen vroor het en was er slechts eten voor 1 dag.
De mannen werden ontevreden en Maurits werd geraadpleegd.
Die verzocht de mannen nog 1 dag vol te houden.









Het Turfschip van Breda (achtergrond info)

Als je dan gaat zoeken kom je de mooiste dingen tegen op het Internet.
Wat te denken van deze prachtige plaat
over het Turfschip van Breda.


Bartholomeus Willemsz Dolendo, De inname van Breda, 1600 – 1601.


De plaat bestaat uit vier delen die ieder een deel van het verhaal vertellen.
Let wel, van enige propaganda is hier natuurlijk wel sprake.
Deze afbeelding is afkomstig van het Rijksmuseum.

De inname van Breda door het Staatse leger onder Maurits,
4 maart 1590.
Vier aparte opeenvolgende scxc3xa8nes.
Linksboven: de inscheping in het turfschip;
rechtsboven: het turfschip wordt de burcht ingetrokken;
linksonder: de troepen komen tevoorschijn en raken slaags met de bezetters;
rechtsonder: aankomst van de troepen van Maurits
en het vluchten van de bezetters.
Apart onder de voorstelling gedrukt de legenda 1-9 in het Nederlands.

Kunstenaar
toegeschreven aan Dolendo, Bartholomeus Willemsz.,
Vervaardigingsplaats
Noordelijke Nederlanden
Datering
1600 tot 1601





De inscheping in het turfschip.






Het turfschip wordt de burcht ingetrokken.






De troepen komen tevoorschijn en raken slaags met de bezetters.






Aankomst van de troepen van Maurits en het vluchten van de bezetters.




Het turfschip van Breda

Als verteller van dit verhaal nodig ik de figuur uit die het verhaal
van Alphonse Timmermans en Gerrit de Morxc3xa9e over het Turfschip van Breda
begint. Laat hem het verhaal maar vertellen.

De verteller Om de gebeurtenissen rond
Het Turfschip van Breda
een beetje te kunnen plaatsen
heb ik de volgende tijdslijn opgezet:

Laten we eerst
een forse stap
terug zetten

 


Karel V, geboren in Gent (1500), stamt uit het huis van Habsburg.
Als landsheer van de Nederlanden, koning van Spanje
en keizer van het Heilige Roomse Rijk, is hij de baas
in het grootste deel van wat we vandaag Europa noemen
(met uitzondering van Portugal, het Verenigd Koninkrijk,
delen van Italixc3xab en delen van Oost Europa).
Deze roomse machthebber kreeg steeds meer tegenstand
uit protestante hoek. Zo ook in de Nederlanden.
En dat is ook zo’n beetje het thema van de jaren die gaan volgen
hoewel de economische zelfstandigheid van de Noordelijke Nederlanden
en de ambities van mensen als Willem van Oranje
ook een grote rol speelden.
In 1555 doet Karel V troonsafstand
en in 1556 komen de Nederlanden onder Filips II van Spanje.





Het rijk van Karel V tegen het eind van zijn regeerperiode.





1556 

De Spaanse Nederlanden ontstaan.

Dit is de geschiedkundige naam voor de Habsburgse Nederlanden van 1556 tot de feitelijke scheiding van Noord en Zuid in 1585.

 1566

De beeldenstorm (10 augustus – oktober 1566)

De verzamelnaam voor een serie vernielingen van rooms-katholieke heiligdommen in de Spaanse Nederlanden

 1567 Alva komt met troepen naar de Nederlanden als strafexpeditie ten gevolge van de beeldenstorm.
1569  Alva voert de Tiende Penning in (belastingmaatregel).
 1570 Derde Allerheiligenvloed.
 1574 Het Leidens ontzet.
 1576

De Spaanse furie of zoals in Spanje genoemd: de plundering van Antwerpen.

Dit is het plunderen en in brand steken  van de stad Antwerpen door Spaanse en Waalse troepen op 4 november 1576.

 1579 De Unie van Utrecht is een op 23 januari 1579 getekende overeenkomst tussen een aantal Nederlandse gewesten, waarin werd overeengekomen dat men zich gezamenlijk zou inzetten om de Spanjaarden het land uit te jagen.
 1581

Plakkaat van Verlatinghe.

De officiële verklaring van een aantal Nederlanden, waarin Filips II van Spanje werd afgezet als heerser. Het kan dus worden gezien als de Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring

 1581

Eerste beleg van Breda.

Het Eerste beleg van Breda, ook bekend als de Furie van Houtepen of Haultepenne, vond plaats op 26 en 27 juli 1581, gedurende Parma's Negen Jaren. Feitelijk was het geen Beleg maar een gevecht in de stad. Het gevecht werd gewonnen door de Spaanse generaal Claudius van Berlaymont, de Heer van Haultepenne.

 1584 Willem van Oranje vermoord, Johan van Oldenbarnevelt en later Prins Maurits volgen hem op.
 1585  De val van Antwerpen door de hertog van Parma.
 1587 Stichting Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
 1590 Turfschip van Breda, 4 maart.
 1609 Begin Twaalfjarig bestand.

 

Zonder Wikipedia zou het niet zo snel mogelijk geweest zijn
bovenstaand overzicht te maken.

Als je dit rijtje met datums bekijkt, zie je als rode draad
dat de Noordelijke Nederlanden (gebieden als Holland, Utrecht ed
is samenwerking met steden als Haarlem, Leidens enz),
zich langzaam vrijmaken van Spanje.
Godsdienst speelt daarbij een grote rol maar tergelijkertijd
zie je de opkomst van bijvoorbeeld het VOC en deze
opkomende economische bloei leidt uiteindelijk tot het Twaalfjarig bestand.

De verteller

In deze hele geschiedenis

is het Turfschip van Breda

maar een kleine voetnoot.

Maar zeker een

met een behoorlijke

propagandistische waarde.

Het boekje van

Alphons Timmermans en

Gerrit de Morée uit 1951

getuigt daar

zo'n 350 jaar later

nog steeds van.

 

Breda, het turfschip, het vervolgverhaal

Waar het van komt weet ik niet.
Misschien is het wel de tijd van het jaar.
Ik heb nogal wat over Breda de laatste tijd.
En vandaag dan de aankondiging dat dat ook nog wel even doorgaat.


Alphons Timmermans, Het turfschip van Breda, Uitgeverij “Helmond”, 1951.


Afgelopen zaterdag kocht ik een paar boeken over Breda
en aanverwante onderwerpen.
Een van die boekjes zie je hierboven:
Alphons Timmermans.
Hij schreef een serie boekjes over de Vaderlandse Geschiedenis.
“Ons volk in leven en streven”.
Deel 13 gaat over het turfschip van Breda.
De tekeningen zijn van Gerrit De Morxc3xa9e.

Gerrit de Morxc3xa9e is een Bredasche kunstenaar, illustrator.
Hij heeft vaker samengewerkt met Alphons Timmermans.
Alphons Timmermans houdt in de inleiding op dit boek
een vurig pleidooi voor het vertellen
van spannende geschiedenisverhalen aan de jeugd.
Dxc3xa9 manier volgens hem om hun aandacht te trekken en vasthouden.
Daarom kondig ik hier vast aan dat vanaf vandaag
een serie over het Turfschip te zien zal zijn
op deze weblog.
Of alles geschiedkundig correct is kan ik niet garanderen.
Iedereen weet inmiddels toch al wel dat bij het “Spanjaardsgat” in Breda
nooit het Turfschip heeft gevaren.
Deze toerens zijn pas later gebouwd.
Maar de illustratie blijft mooi.





Alphons Timmermans, Het turfschip van Breda, Uitgeverij “Helmond”, 1951 (detail).





Constant Huijsmans' laatste reis

Gisteren gekocht.

Leuk boekje over een soort afscheidstoernee.
Constant Huijsmans, geboren in Breda, heeft gestudeerd
in Antwerpen en Parijs, heeft gewerkt in Breda en Tilburg,
was korte tijd leraar van Vincent van Gogh en was ontwikkelaar van
twee onderwijsmethodes voor het tekenonderwijs.
Woont in 1883 inmiddels in Den Haag.
Op 73-jarige leeftijd besluit hij zijn familie, vrienden
en bekenden te gaan bezoeken in Brabant.


Afd IV-23, Blad04 Twee mannen met hoed.

Van deze tiendaagse reis (zondag 17 juni 1883 – 26 juni 1883)
houdt hij dagboekaantekeningen bij.
Die staan in dit boekje centraal en geprobeerd wordt
om alle personen die in de aantekeningen voorkomen,
te identificieren en hen een gezicht te geven.
En dat is erg goed geslaagd.

Grappig is te lezen hoe klein Breda in die tijd eigenlijk was
en misschien vandaag de dag nog wel is.
De familie en bekenden wonen deels in wat we nu
de oude binnenstad van Breda noemen.
De mensen wonen soms naast elkaar:
`…eenige deuren naast Kerst woond zijn broer Eduard….`

Het is nog een wereld met dienstmeiden en knechten en
zomaar bij iemand binnenvallen was er niet bij:
`…Eene nette meid opende de deur, en ik gaf mijn kaartje
om te vragen of er belet was. …`

En net als in iedere familie zijn er zo wat eigenaardige relaties,
ruzies, oneigenlijkheden en huwelijken om kinderen
te wettigen kort voor het overlijden van de ouders.
Net een normale familie dus.

 

Afd IV-23, Blad18 Portret van een nors kijkende man.

Hieronder zie je het daadwerkelijke handschrift van de dagboekaantekeningen.

En dit handschrift is omgezet in de volgende tekst met het notenapparaat.

Het boekje bevat ook het portret van Constant Huijsmans.
Het is een afbeelding, een vroege foto denk ik,
die afkomstig is van het KMA in Breda.

Leuk is nog te vermelden dat het boekje verschenen is in 1989
in een oploage van 700 exemplaren.
Het is een heel mooi verzorgd boekje.
Dan is de uitgever Dhr. Thomas Leeuwenberg.
Dat is dezelfde Thomas Leeuwenberg waarvan ik gisteren
dit boekje gekocht heb in antiquariaat De Rijzende Zon in Tilburg.

Aug. Melai

Naar aanleiding van een log met een aantal foto’s over Breda
kreeg ik vandaag een heel vriendelijke e-mail,
met een toelichting op mijn foto’s.
De log kan men hier vinden: Breda in foto’s

Twee foto’s hadden als vermelding dat ze gemaakt waren
door Aug. Melai, Firma A. aan Erp.
Ik kon op het web echter niets terugvinden over de fotograaf of het bedrijf.
Dat is met onderstaande informatie die in vandaag ontving veranderd.
Hartelijk bedankt!




Firma A. van Erp was een fotograaf in Ginneken.
De firma gaf tevens ansichtkaarten uit in eigen beheer.
De heer van Erp had een fotozaak en atelier op de Ginnekenmarkt 8.
De fotograaf Augustinus Melai nam de zaak en ’t fotoatelier over
en zette die voort vanaf 1911.
Tot eind jaren ’70 ongeveer heeft Aug. Melai daar zijn zaak gehad.




Hieronder herhaal ik de ansichtkaarten nogmaals.



Aug. Melai, Firma A. aan Erp, Breda, Chassxc3xa9 kazerne, ansichtkaart, Legermuseum.






Aug. Melai, Firma A. van Erp, Kloosterkazerne, Breda, ansichtkaart, Legermuseum.

Op vakantie in Bavel

In het boek: Breda, stad van borderlords en baronnen
van Leo Nierse, las ik een verhaal over het Begijnhof in Breda.
Het verhaal heet “Het eerste Begijnhof” en uit directe kring
kan ik een korte aanvulling op het verhaal geven.

Zo wilde de traditie.
Diezelfde traditie stond de begijnen toe te leven
zonder strenge kloosterregels;
ze vormden immers een vrij orde.
Eventuele bezittingen hoefden ze niet af te staan
ze bleven financieel onafhankelijk.
En ze mochten zich vrijelijk buiten hun hoven begeven,
zelfs voor langere tijd.
Een gelofte van zuiverheid (kuisheid) en gehoorzaamheid
aan hun meesteres (dus niet: “overste”) volstond.
Met eenvoudige textielarbeid voorzagen de niet-belastingplichtige zusters
in hun eigen onderhoud.
Ze verzorgden zieken, waakten bij de doden,
baden en zongen bij de altaren in de Grote- of Onze-Lieve-Vrouwekerk.
Kortom, ze verrichtten “goede werken”.

Op Goede Vrijdag 13 mei 1990 overleed Cornelia Frijters,
de laatste Begijn van het Bredase begijnhof.
Vrijwel zeker bestond er in Breda al een begijnengemeenschap
toen Breda in 1252 zijn stadsrechten kreeg.

Uit eigen informatie kan ik over de werkzaamheden
van de begijnen, het volgende toevoegen.

Mijn moeder vertelde me onlangs het volgende verhaal.
Toen ze nog een klein kind was (11 of 12 jaar)
mocht ze eens op vakantie bij een tante in Bavel.
Mijn oma kwam uit Bavel.
Haar zussen en broer woonden daar en hadden boerderijen.
Mijn oma woonden met haar gezin aan de rand van Breda
op de Blauwe Kei. Aan de Poolseweg.
Het zal dus in 1944 of 1945 geweest zijn.
De tante waar ze op bezoek ging had zelf geen kinderen
en mijn moeder speelde in Bavel dan ook met haar nichtjes
die vlakbij woonden.
De tante en oom waren wel in goeden doen.
Ze konden zich veroorloven om een maal in de veertien dagen
een begijntje te laten langskomen voor verstelwerk.
Er was altijd wel wat te doen aan de kleding
of het andere textiel dat in huis was.
Zo ook die vrijdag.
Het begijntje was ook die vrijdag bij tante aan de slag geweest
en zou aan het eind van de werkdag naar huis gaan.
Te voet.
Mijn moeder greep die kans met beide handen aan
want ze vond dat ze al te lang bij tante op visite was.
Samen met het begijntje liep ze die avond terug naar Breda.

Koning Willem III



De Nassau’s hebben het een en ander met Breda en omgekeerd.
Zo staat er op het Kasteelplein een beeld van Koning Willem III.
Een ruiterstandbeeld op een hoge voet.
Rechts zie je op de foto de cadettenflat.
Op de achtergrond, links van het beeld de ingang van de KMA.

De lente knalt!

Vanmiddag maakte ik onderstaande foto’s op de Galderse Hei bij Breda.
Meer bewijs dat de lente is begonnen lijkt me overbodig.






































Fotomontage.


Dit is een fotomontage van twee foto’s gemaakt in hetzelfde stuk bos.
Rechts is twee weken geleden gemaakt, vochtig,
geen zon, weinig kleur, somber.
Links was vandaag, groen, zon, kleur.
Allebei berk.





De hei wil nog niet.











Grote Kerk Breda

Vanmiddag had ik natuurlijk ook
de gelegenheid weer wat foto’s te maken in de Grote Kerk.
Je kunt hier meegenieten (of niet).



Epitaaf Dirk van Assdelft en Adriana van Nassau.






Grafmomument Jan I van Polanen en zijn vrouwen Oda van Hoorne en Machteld van Rotselaar.






Pasfoto’s.






Grafmomument Jan II van Polanen .
















Albert Servaes in Breda: weg van passie

In de Goede Week of Passieweek
hoort de kruisweg.
In de Grote Kerk te Breda is een bijzondere uitvoering
van de kruisweg te zien.
De versie van Albert Servaes.
Ik heb vanmiddag geprobeert wat foto’s te maken.
Alle afbeeldingen zitten achter een glazen plaat.
Dat levert steeds schittering op.
En dat is erg lastig bij zwart/wit afbeeldingen.


Albert Servaes: Jezus ter dood veroordeeld, 1919.






Albert Servaes: Jezus neemt het kruis op, 1919.






Albert Servaes: Jezus valt eene eerste maal, 1919.






Albert Servaes: Jezus ontmoet zijne moeder, 1919.






Albert Servaes: Jezus geholpen door Simon, 1919.






Albert Servaes: Jezus bijgestaan door Veronica, 1919.






Albert Servaes: Jezus de wenende vrouwen, detail, 1919.


Helaas bewogen foto.





Albert Servaes: Jezus de wenende vrouwen, 1919.






Albert Servaes: Jezus valt eene derde maal, 1919.


Jammer dat ook deze foto bewogen is.
De ontreddering is op dit werk totaal.
Jezus ligt op zijn rug, volledig uitgeteld.
Het kruis ligt boven op hem.
Hulpeloosheid. Radeloos.





Albert Servaes: Jezus ten grave gedragen, 1919.




Industrieel erfgoed Breda

Tijdens de fotorapportage rond de Suikerfabriek,
kwamen nog een paar andere plaatsen die aan het
industrieel verleden (en heden) van Breda herinneren.



Voormalig Dagblad De Stem..


In dit gebouw heb ik zelf nog gewerkt.
Zo’n 25 jaar geleden.
Het gebouw oogt heel recent.
Dat klopt ook in die zin dat het recent nog een een nieuwe
glazen voorkant gekregen heeft (links op de foto is daar een deel van te zien).
Spinveld.





Breda, De Belcrum.






De foto van de Belcrum is genomen vanaf de Stulemeijerbrug.


De brug is deel van de Backer en Rueb weg.
Op dit kaartje is het gemarkeerd met een rood bolletje.
De plaats van de silo’s van de Suikerfabriek staat aangegeven
met een zwarte pijl (onderaan).
Op de foto zijn ze ook te zien, klein aan de einder (zie hieronder).





Silo’s van de CSM.






Charles Stulemeijer.


Carel Lambertus Stulemeijer werd op 20 september 1880
in Rotterdam geboren als zoon
van Adrianus Hendricus Stulemeijer (1842-1890),
schoenmaker en timmerman/aannemer,
en Catharina Agatha van Heck (1836-1905).
Charles Stulemeijer overleed op 24 januari 1968 te Breda.

Charles Stulemeijer bezocht in zijn jonge jaren
het pensionaat St.-Louis in Oudenbosch en het college St.-Rombout te Mechelen.
Hij keerde met zijn moeder en andere familieleden
in 1898 terug naar Breda,
waar de Van Hecks al minstens sinds het begin van de achttiende eeuw
tot 1861 gewoond en gewerkt hadden.
De drie broers Stulemeijer, Jacques Marie, Frans en Charles,
begonnen in 1898 een handel in bouwmateriaxc2xadlen,
die in korte tijd uitgroeide tot een bouwbedrijf,
gespeciaxc2xadliseerd in het gebruik van gewapend beton.
De firma F.J. Stulemeijer (1898) ontwikxc2xadkelde zich zo
tot de N.V. Internaxc2xadtionale Gewaxc2xadpend-beton Bouw (IGB) in 1918.

Medegexc2xadfinancierd door de IGB stichtte hij in 1919 in Breda
de N.V. Hollandsche Kunstzijde Industrie (HKI),
waarop hij zijn werkxc2xadkracht enige tijd concentreerde.
Terwijl hij van na de Eerste tot aan de Tweede Wereldxc2xadoorlog
gedelegeerd commissaris van de IGB was,
nam hij in 1933 de dagelijkse leiding van de HKI op zich
en behield die tot 1952 (hij was toen 72!).
Nog was zijn bemoeienis met dit bedrijf niet afgelopen,
want van 1952 tot 1964 bleef hij werkzaam
als gedelegeerd lid van de raad van bestuur.

Al vrij kort na de oprichting ontstond samenwerking
met de N.V. Nederlandse Kunstzijdefaxc2xadbriek (Enka),
in 1929 met de Duitse Vereinigte Glanzstoff Fabriken gefuseerd
tot de Algemeene Kunstzijde Unie (AKU).
Stulemeijer loodste de HKI door de malaise- en oorlogsjaren
en legde daarbij de basis voor een spectaculaire naoorlogse groei.

In de vooroorlogse jaren had hij via eigen beleggingen
en via deelnemingen van HKI en AKU
in de Machinefabriek Breda de basis gelegd
voor een stevige belangengemeenschap.

Nauw verbonden met zijn ondernemerschap
was voor Stulemeijer zijn deelnemen aan de werkzaamheden
van de katholieke werkgexc2xadversverenigingen.
Zijn grote energie bleek ook hieruit dat hij de stoot gaf
tot de oprichting van de R.-K. Openbare Leeszaal en Biblioxc2xadtheek
en tot de stichting van het Onze Lieve Vrouwe Lyceum, beide te Breda,
en dat hij ook bij de vorming van de R.-K. Handelsxc2xadhoogxc2xadeschool
te Tilburg, thans KUB, was betrokken.
Het is duidelijk dat Stulemeijer in en rond Breda
boven allen uittorende.

Auteur: J.P.A. van den Dam (Thuis in Brabant)





Charles Stulemeijer.


Hij staat er niet op als een zonnetje.
De brug (of liever de omgeving ervan) raakt wat in verval.
Een mooier plaatsje verdient hij eigenlijk wel.





Voormalige Machinefabriek Breda, Backer en Rueb. Nu Van Puijfelik, papierverwerkers.




De oude suikerfabriek II

Het krantenartikel van gisteren
was de aanleiding om zelf ook eens wat foto’s
te gaan maken van de Suikerfabriek in Breda.
Helaas geen foto’s van de stoom die soms over de straat
aan de andere kant van de Mark hing.
Niet die zoet, weexc3xafge lucht die er hing in het suikerbietenseizoen.
Geen foto’s van de wegen bedekt met slib of
van de volle schepen die gelost werden aan de kade.
Maar wel foto’s van de silo’s en de lege fabrieksterreinen.


De silo’s bepaalden bijna 40 jaar de skyline van Breda.






Mooi? Zeker niet!.






Zondag had zo zijn sombere momenten.












De verstevigde kademuren worden al lang niet meer gebruikt.












De losplaats aan de Mark.






Donkere wolken pakken zich samen…..






Een deel van het metaal is al weg en de rest gaat snel volgen.












CSM, blijkbaar mag het geen naam meer hebben.


















Ook hier is de techniek enorm ontwikkeld. Deze toren stond er in mijn jeugd nog niet.






Bolder.


Wikipedia:
Een bolder is:
= een inrichting aan de wal, waar een schip, door middel van een tros
of landvast, aan vastgelegd kan worden.
= dat onderdeel van de scheepsconstructie,
waarmee een schip wordt vastgelegd.






Restant van een aanlegsteiger.












Ik ken maar een plaats in Breda waar dit bord staat..












Alle pogingen om contact met iemand te maken zijn inmiddels tevergeefs (neem ik aan).





Breda

Vanochtend heb ik een twintigtal pagina’s doorgenomen over Breda
op de nieuwe zoekmachine voor kunst en cultuur
van de Europese gemeenschap: Europeana.
Je kunt die website vinden op de volgende plaats: Europeana
Er is nog veel meer te vinden maar vandaag
heb ik me beperkt tot de eerste 20-25 pagina’s foto’s.
En ik vond daar een aantal foto’s die ook op mijn weblog kunnen:



Kaart over de belegering of Beleg van Breda door Ambrogio Spinola, Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, 1624.






Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1624.






Aug. Melai, Firma A. aan Erp, Breda, Chassxc3xa9 kazerne, ansichtkaart, Legermuseum.


Op het internet kan ik geen referentie vinden waaruit ik kan opmaken
wie of wat de Firma A. van Erp was/is.





Aug. Melai, Firma A. van Erp, Kloosterkazerne, Breda, ansichtkaart, Legermuseum.






B. van Gils, Begijnhof Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg.






B. van Gils, Breda, Politiebureau, Veemarktstraat 23, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-03088.


Sindsdien zat daar in ieder geval Mannaerts.
Een firma die aardewerk en glaswerk verkocht.
Nu is het een kledingzaak.





B. van Gils, Breda, Vismarkt, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-04164.


Tegenwoordig ziet deze hoek er gelukkig veel beter uit.





B. van Gils, De Beyerd, Oudemannenhuis, Boschstraat 22, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-03072.


Nu Grafic Design Museum.





Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1649.






Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1649.






Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1649: Grote Markt, Grote Kerk en Haven.






G. de Hoog, Breda: panorama vanaf de watertoren, 30/09/1908.






G. de Hoog, Breda, Seelig kazerne, Groot Arsenaal met dubbel zadeldak, Fellenoordstraat 93, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 07/09/1906.






G . de Hoog, Breda, Vleeshal, Grote Markt 19, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 23/08/1906.


Breda’s museum, Bisschoppelijk museum en nu een cafe/restaurant.





G. de Hoog, Medaillon binnenplein hoofdgebouw Kasteel Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 28/08/1906.


De hier afgebeelde persoon is Solon van Athene.
Wikipedia:
Solon van Athene (circa 640 xe2x80x93560 v.Chr.) is de oudst bekende Atheense dichter
en ook de eerste beroemde politicus van zijn stad.





G. de Hoog, Stadhuis, Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 30/101908.






Breda, Waterpoort en zicht op de stadsmuur en poort aan de stadzijde, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-01151.






Kelfkens, Koninklijke IJzergieterijen en Emailleerfabrieken De Etna, Breda, Poster, 1950-1975.






Parochie H. Anna, Breda, Katholiek Documentatie Centrum, Nijmegen, TF1B01176.






Parochie H. Anna, Breda, Katholiek Documentatie Centrum, Nijmegen, TF1B01177.






Parochie H. Anna, Breda, Katholiek Documentatie Centrum, Nijmegen, TF1B01178.






Poster Breda Bier, Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers voorheen Firma F. Smits van Waesberghe: Cloeck en Moedigh, 1950-1975.






Spanjaardsgat en Grote Kerk Breda, Granaattoren en Toren Kerk, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-01830.


Volgens mij is deze foto gemaakt vanaf het KMA-terrein.
Dus vanaf achter het Spanjaardsgat.
Vanaf het terrein dus waarop je als publiek normaal gesproken niet komt.



Badboeken voor mijn verjaardag

Ik heb gisteren twee boeken gekocht van geld
dat ik voor mijn verjaardag heb gekregen.
Allebei boeken over Breda.
Heerlijk om in bad te lezen: badboeken dus.


John van Ierland, Het ijzeren hek, het groot Breda’s verhalenboek, deel 2..






Leo Nierse, Breda, stad van borderlords en baronnen.





Binnenkort een verslag hierover.