|
Het wachten was dus op een signaal vanuit het Kasteel van Breda dat men weer turf nodig had. Toen dat signaal er was werd een boodschapper snel naar Den Haag gestuurd. Hier pakken we het verhaal weer op van de vorige editie. |
Maurits wilde dicht in de buurt van Breda komen.Want een aantal soldaten in het Kasteel van Bredais nog niet genoeg om de stad in te nemen en te verdedigentegen versterkingen die de Spanjaarden er vast gelijk naar toe zouden sturenzo gauw ze door kregen dat er iets loos was in Breda.Maurits liet het gerucht verspreiden dat hij naar Gorkum zou gaan.Lanciavecchia, de Italiaan in Spaanse diensten bevelhebber van Breda vertrouwt het niet.Hij verdenkt Maurits er van een aanval op Geertruidenberg te plannenen stuurt daar zijn troepen naar toe.

De soldaten onder leiding van Heraugixc3xa8re gingen in het donker,met slecht weer, op pad naar het turfschip.Soms kwamen ze op die zondagavond een dronken boer tegenmaar niemand kreeg hen in de gaten.

Aangekomen op de plaats van inscheping bleek na lang wachtendat de schipper zich verslapen had.Er werd afgesproken de volgende avond in te schepen.

Op de maandagavond ging iedereen voorzichtig aan boord.Geluid maken zou de aandacht trekken.Dat zou levensgevaarlijk geweest zijn.

De wateren in deze streek stonden toen nogonder invloed van eb en vloed.Dat in combinatie met het weer,zorgde ervoor dat het schip vastlag in de modder en er bleef liggen.Drie dagen moesten de soldaten wachten tot het schip kon vertrekken.Al die tijd opeengepakt in het ruim van het schipdat gemaakt was om turf te vervoeren en geen mensen.Intussen vroor het en was er slechts eten voor 1 dag.De mannen werden ontevreden en Maurits werd geraadpleegd.Die verzocht de mannen nog 1 dag vol te houden.

Bartholomeus Willemsz Dolendo, De inname van Breda, 1600 – 1601.De plaat bestaat uit vier delen die ieder een deel van het verhaal vertellen.Let wel, van enige propaganda is hier natuurlijk wel sprake.Deze afbeelding is afkomstig van het Rijksmuseum.De inname van Breda door het Staatse leger onder Maurits,4 maart 1590.Vier aparte opeenvolgende scxc3xa8nes.Linksboven: de inscheping in het turfschip;rechtsboven: het turfschip wordt de burcht ingetrokken;linksonder: de troepen komen tevoorschijn en raken slaags met de bezetters;rechtsonder: aankomst van de troepen van Mauritsen het vluchten van de bezetters.Apart onder de voorstelling gedrukt de legenda 1-9 in het Nederlands.Kunstenaar toegeschreven aan Dolendo, Bartholomeus Willemsz., Vervaardigingsplaats Noordelijke NederlandenDatering1600 tot 1601
De inscheping in het turfschip.
Het turfschip wordt de burcht ingetrokken.
De troepen komen tevoorschijn en raken slaags met de bezetters.
Aankomst van de troepen van Maurits en het vluchten van de bezetters.
De sloop aan de grote loods is begonnen.
Detail, de dakplaten worden door “witte mannetjes” verwijderd.
Totaaloverzicht.
Het rijk van Karel V tegen het eind van zijn regeerperiode.
Alphons Timmermans, Het turfschip van Breda, Uitgeverij “Helmond”, 1951.Afgelopen zaterdag kocht ik een paar boeken over Bredaen aanverwante onderwerpen.Een van die boekjes zie je hierboven:Alphons Timmermans.Hij schreef een serie boekjes over de Vaderlandse Geschiedenis.“Ons volk in leven en streven”.Deel 13 gaat over het turfschip van Breda.De tekeningen zijn van Gerrit De Morxc3xa9e.Gerrit de Morxc3xa9e is een Bredasche kunstenaar, illustrator.Hij heeft vaker samengewerkt met Alphons Timmermans.Alphons Timmermans houdt in de inleiding op dit boekeen vurig pleidooi voor het vertellenvan spannende geschiedenisverhalen aan de jeugd.Dxc3xa9 manier volgens hem om hun aandacht te trekken en vasthouden.Daarom kondig ik hier vast aan dat vanaf vandaageen serie over het Turfschip te zien zal zijnop deze weblog.Of alles geschiedkundig correct is kan ik niet garanderen.Iedereen weet inmiddels toch al wel dat bij het “Spanjaardsgat” in Bredanooit het Turfschip heeft gevaren.Deze toerens zijn pas later gebouwd.Maar de illustratie blijft mooi.
Alphons Timmermans, Het turfschip van Breda, Uitgeverij “Helmond”, 1951 (detail).






Aug. Melai, Firma A. aan Erp, Breda, Chassxc3xa9 kazerne, ansichtkaart, Legermuseum.
Aug. Melai, Firma A. van Erp, Kloosterkazerne, Breda, ansichtkaart, Legermuseum.



De Nassau’s hebben het een en ander met Breda en omgekeerd.Zo staat er op het Kasteelplein een beeld van Koning Willem III.Een ruiterstandbeeld op een hoge voet.Rechts zie je op de foto de cadettenflat.Op de achtergrond, links van het beeld de ingang van de KMA.





Fotomontage.Dit is een fotomontage van twee foto’s gemaakt in hetzelfde stuk bos.Rechts is twee weken geleden gemaakt, vochtig,geen zon, weinig kleur, somber.Links was vandaag, groen, zon, kleur.Allebei berk.
De hei wil nog niet.

Epitaaf Dirk van Assdelft en Adriana van Nassau.
Grafmomument Jan I van Polanen en zijn vrouwen Oda van Hoorne en Machteld van Rotselaar.
Pasfoto’s.
Grafmomument Jan II van Polanen .

Albert Servaes: Jezus ter dood veroordeeld, 1919.
Albert Servaes: Jezus neemt het kruis op, 1919.
Albert Servaes: Jezus valt eene eerste maal, 1919.
Albert Servaes: Jezus ontmoet zijne moeder, 1919.
Albert Servaes: Jezus geholpen door Simon, 1919.
Albert Servaes: Jezus bijgestaan door Veronica, 1919.
Albert Servaes: Jezus de wenende vrouwen, detail, 1919.Helaas bewogen foto.
Albert Servaes: Jezus de wenende vrouwen, 1919.
Albert Servaes: Jezus valt eene derde maal, 1919.Jammer dat ook deze foto bewogen is.De ontreddering is op dit werk totaal.Jezus ligt op zijn rug, volledig uitgeteld.Het kruis ligt boven op hem.Hulpeloosheid. Radeloos.
Albert Servaes: Jezus ten grave gedragen, 1919.
Voormalig Dagblad De Stem..In dit gebouw heb ik zelf nog gewerkt.Zo’n 25 jaar geleden.Het gebouw oogt heel recent.Dat klopt ook in die zin dat het recent nog een een nieuweglazen voorkant gekregen heeft (links op de foto is daar een deel van te zien).Spinveld.
Breda, De Belcrum.
De foto van de Belcrum is genomen vanaf de Stulemeijerbrug.De brug is deel van de Backer en Rueb weg.Op dit kaartje is het gemarkeerd met een rood bolletje.De plaats van de silo’s van de Suikerfabriek staat aangegevenmet een zwarte pijl (onderaan).Op de foto zijn ze ook te zien, klein aan de einder (zie hieronder).
Silo’s van de CSM.
Charles Stulemeijer.Carel Lambertus Stulemeijer werd op 20 september 1880in Rotterdam geboren als zoonvan Adrianus Hendricus Stulemeijer (1842-1890), schoenmaker en timmerman/aannemer,en Catharina Agatha van Heck (1836-1905).Charles Stulemeijer overleed op 24 januari 1968 te Breda.Charles Stulemeijer bezocht in zijn jonge jaren het pensionaat St.-Louis in Oudenbosch en het college St.-Rombout te Mechelen. Hij keerde met zijn moeder en andere familieledenin 1898 terug naar Breda,waar de Van Hecks al minstens sinds het begin van de achttiende eeuw tot 1861 gewoond en gewerkt hadden.De drie broers Stulemeijer, Jacques Marie, Frans en Charles, begonnen in 1898 een handel in bouwmateriaxc2xadlen,die in korte tijd uitgroeide tot een bouwbedrijf,gespeciaxc2xadliseerd in het gebruik van gewapend beton.De firma F.J. Stulemeijer (1898) ontwikxc2xadkelde zich zotot de N.V. Internaxc2xadtionale Gewaxc2xadpend-beton Bouw (IGB) in 1918.Medegexc2xadfinancierd door de IGB stichtte hij in 1919 in Bredade N.V. Hollandsche Kunstzijde Industrie (HKI),waarop hij zijn werkxc2xadkracht enige tijd concentreerde.Terwijl hij van na de Eerste tot aan de Tweede Wereldxc2xadoorlog gedelegeerd commissaris van de IGB was,nam hij in 1933 de dagelijkse leiding van de HKI op zich en behield die tot 1952 (hij was toen 72!).Nog was zijn bemoeienis met dit bedrijf niet afgelopen, want van 1952 tot 1964 bleef hij werkzaamals gedelegeerd lid van de raad van bestuur.Al vrij kort na de oprichting ontstond samenwerkingmet de N.V. Nederlandse Kunstzijdefaxc2xadbriek (Enka),in 1929 met de Duitse Vereinigte Glanzstoff Fabriken gefuseerd tot de Algemeene Kunstzijde Unie (AKU).Stulemeijer loodste de HKI door de malaise- en oorlogsjaren en legde daarbij de basis voor een spectaculaire naoorlogse groei.In de vooroorlogse jaren had hij via eigen beleggingenen via deelnemingen van HKI en AKUin de Machinefabriek Breda de basis gelegd voor een stevige belangengemeenschap.Nauw verbonden met zijn ondernemerschapwas voor Stulemeijer zijn deelnemen aan de werkzaamheden van de katholieke werkgexc2xadversverenigingen.Zijn grote energie bleek ook hieruit dat hij de stoot gaf tot de oprichting van de R.-K. Openbare Leeszaal en Biblioxc2xadtheek en tot de stichting van het Onze Lieve Vrouwe Lyceum, beide te Breda, en dat hij ook bij de vorming van de R.-K. Handelsxc2xadhoogxc2xadeschoolte Tilburg, thans KUB, was betrokken.Het is duidelijk dat Stulemeijer in en rond Breda boven allen uittorende.Auteur: J.P.A. van den Dam (Thuis in Brabant)
Charles Stulemeijer.Hij staat er niet op als een zonnetje.De brug (of liever de omgeving ervan) raakt wat in verval.Een mooier plaatsje verdient hij eigenlijk wel.
Voormalige Machinefabriek Breda, Backer en Rueb. Nu Van Puijfelik, papierverwerkers.
Hoeveneind.
Brug over het Markkanaal.
Zicht op het kanaal.
De silo’s bepaalden bijna 40 jaar de skyline van Breda.
Mooi? Zeker niet!.
Zondag had zo zijn sombere momenten.
De verstevigde kademuren worden al lang niet meer gebruikt.
De losplaats aan de Mark.
Donkere wolken pakken zich samen…..
Een deel van het metaal is al weg en de rest gaat snel volgen.
CSM, blijkbaar mag het geen naam meer hebben.

Ook hier is de techniek enorm ontwikkeld. Deze toren stond er in mijn jeugd nog niet.
Bolder.Wikipedia:Een bolder is:= een inrichting aan de wal, waar een schip, door middel van een trosof landvast, aan vastgelegd kan worden. = dat onderdeel van de scheepsconstructie,waarmee een schip wordt vastgelegd.
Restant van een aanlegsteiger.
Ik ken maar een plaats in Breda waar dit bord staat..
Alle pogingen om contact met iemand te maken zijn inmiddels tevergeefs (neem ik aan).
BN/De Stem, zaterdag 27 maart 2009.
Leo Nierse.
De eerste silo in aanbouw: 1968.












Kaart over de belegering of Beleg van Breda door Ambrogio Spinola, Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, 1624.
Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1624.
B. van Gils, Begijnhof Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg.
B. van Gils, Breda, Politiebureau, Veemarktstraat 23, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-03088.Sindsdien zat daar in ieder geval Mannaerts.Een firma die aardewerk en glaswerk verkocht.Nu is het een kledingzaak.
B. van Gils, Breda, Vismarkt, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-04164.Tegenwoordig ziet deze hoek er gelukkig veel beter uit.
B. van Gils, De Beyerd, Oudemannenhuis, Boschstraat 22, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-03072.Nu Grafic Design Museum.
Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1649.
Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1649.
Atlas van Loon, Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, Kaart van Breda, 1649: Grote Markt, Grote Kerk en Haven.
G. de Hoog, Breda: panorama vanaf de watertoren, 30/09/1908.
G. de Hoog, Breda, Seelig kazerne, Groot Arsenaal met dubbel zadeldak, Fellenoordstraat 93, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 07/09/1906.
G . de Hoog, Breda, Vleeshal, Grote Markt 19, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 23/08/1906.Breda’s museum, Bisschoppelijk museum en nu een cafe/restaurant.
G. de Hoog, Medaillon binnenplein hoofdgebouw Kasteel Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 28/08/1906.De hier afgebeelde persoon is Solon van Athene.Wikipedia:Solon van Athene (circa 640 xe2x80x93560 v.Chr.) is de oudst bekende Atheense dichteren ook de eerste beroemde politicus van zijn stad.
G. de Hoog, Stadhuis, Breda, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, 30/101908.
Breda, Waterpoort en zicht op de stadsmuur en poort aan de stadzijde, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-01151.
Kelfkens, Koninklijke IJzergieterijen en Emailleerfabrieken De Etna, Breda, Poster, 1950-1975.
Parochie H. Anna, Breda, Katholiek Documentatie Centrum, Nijmegen, TF1B01176.
Parochie H. Anna, Breda, Katholiek Documentatie Centrum, Nijmegen, TF1B01177.
Parochie H. Anna, Breda, Katholiek Documentatie Centrum, Nijmegen, TF1B01178.
Poster Breda Bier, Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers voorheen Firma F. Smits van Waesberghe: Cloeck en Moedigh, 1950-1975.
Spanjaardsgat en Grote Kerk Breda, Granaattoren en Toren Kerk, Rijksdienst voor de Monumentenzorg, OF-01830.Volgens mij is deze foto gemaakt vanaf het KMA-terrein.Dus vanaf achter het Spanjaardsgat.Vanaf het terrein dus waarop je als publiek normaal gesproken niet komt.
John van Ierland, Het ijzeren hek, het groot Breda’s verhalenboek, deel 2..
Leo Nierse, Breda, stad van borderlords en baronnen.