Een laatste blik met een Pawahtuun, Bacab en Macaw

Als ik op twitter kijk naar Copán dan schrik ik ook.
In het dorp Copán Ruinas zijn waarschijnlijk maar
beperkte medische voorzieningen en corona is er ook.
Honduras is een erg arm land en Copán leeft van
de archeologische vondsten die er te zien zijn
van de Maya.

Toen wij er waren, begin 2019, was het er ook niet goed.
Onder druk van jaren met tegenvallende oogsten
had er net een soort van migratie plaatsgevonden.
Een groot deel van de mensen die het er moeten hebben
van het bewerken van hun eigen stukje land en dat van de
grootgrondbezitters, was op drift geraakt in Midden Amerika.
Sommige onderweg naar de US, andere naar een grote stad in
de buurt of naar familie die het op dat moment misschien
wat beter hadden.

Maar in het stadje, met toeristen en goed weer scheen het
redelijk te gaan.
Van wat ik er zag maakte ik foto’s en die kun je hier zien.
Zoals al weer het achtste deel met voorwerpen uit het
Museo de la Escultura de Copán.
Het laatste deel, de volgende dag gaan we de ruïnes bezoeken.

DSC00837HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánTemple22InteriorDoorAndBench

Schedel, afkomstig van tempel 22: Temple 22 – Interior door and bench. Dit is een van de steunen van de bank in de vorm van een schedel. Men noemt deze figuur een Bacab.


Temple 22 is popularly known as ‘The temple of the Meditation’.
We have displayed here the elaborate doorway sculptures from the inner room.
Temple 22 was constructed as a sacred mountain.
The front doorway was transformed into the mouth of the cave or earth monster.
Surrounding the dark interior door, this lively cosmogram transformed the room.
Two figures known as Bacabs crouch on skulls at the edges of the earth.
They are a lifting a sky dragon, with small figures representing the constellations being carried across the sky in S-shaped clouds.
The bench inscription of 9.14.3.6.8 (ad 715), records the 1 K’atun (20 year) anniversary of Ruler 13’s accession.
It is believed that Waxaklajun Ubaah K’awiil built Temple 22 for this event.

DSC00840HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánTemple11OldManPawahtuunHead

Dit is de publiekslieveling. Een beeld van een oude man. Dergelijke beelden worden Pawahtuun genoemd. De Pawahtuuns ondersteunde de wereld die werd weergegeven als een krokodil. Boven de krokodil hielden de Bacabs de vier punten van de hemel omhoog.


The Maya believed that old deities called Pawahtuuns held up the surface of the earth.
The earth they imagined to be the body of a crocodile floating on the surface of a large body of water.
Above them, youthful Bacabs supported the four corners of the sky.
Here you see everybody’s favorite, the toothless ‘old man of Copán’.
It is the head of one of the two giant Pawahtuuns from either end of Temple 11.
These towering figures once held an enormous mosaic crocodile that stretched across the temple façade.
The headdress is a knotted waterlily, a symbol of fertility.
If reassembled, the Pawahtuuns would represent the largest sculpted human figures found in Copán.

DSC00842HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánStructure10BallcourtFaçadeReconstruction

Een kop van een ara (macaw) als onderdeel van de gevel van een balspelveld.


Voor mensen die in deze tijd van corona de voetbal missen
is het misschien een interessante toelichting op het mogelijk
ontstaan van dit spel.

Rubber ballgames have been played by indigenous people throughout Mesoamerica since the second millennium BC and probably spawned the development of modern games using bouncing balls, such as soccer.
Eyewitness accounts at the time of the Spanish Conquest and native writing from the 16th century are the only written explanations we have to give us an understanding of how the game may have been played in ancient times.
Judging from the form of the courts, each site seems to have had it’s own rules and preferences.

 

In general, the game was played in a I-shaped alley between two sloping benches with a solid rubber ball weighing around 8 pounds.
The contest was of a gladiatorial nature, with the loser being sacrificed in particularly important games.
Bench markers were positioned for scoring purposes; in the case of Copán they were six upright macaw heads (see the exhibition on the first floor).
The symbolism underlying the game tied it to the ‘death and rebirth’ of the sun, moon, heavenly bodies, and the agricultural cycle.
The purpose of the ballgame contest was to perpetuate these natural phenomena by symbolically defeating the forces of evil.

 

Maya creation myths include a story about twins who descended to the underworld and defeated the Lords of Xibalba (‘the place of fright’).
A ballgame is one of several ways they were tested against the forces of death, disease, darkness and famine.
The sun’s imposter, Vucub-Caquix (Seven Macaw) is defeated by the twins as part of their adventures at the beginning of time.
The screeching macaws landing around the Copán ball court façade mat be depictions of this mythical creature.

 

Maize motifs sprout from the roofs because the game was important in the cycle of life.
Also, Maya creation myths explain that people of this creation were formed from maize dough.
The sun and maize are in a constant cycle of life, death and rebirth.

DSC00844HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánBarbaraWFashTheCopanSculptureMuseumAncientMayArtistryInStuccoAndStone

Het kantoor waar je de toegangskaarten kocht had ook een soort van souvenirwinkel. Buiten op het terrein waren er nog een paar. Maar in het museum was een kleine opstelling om het boek van Barbara W. Fash te kopen. Ze is een van de archeologen die bij de opgraving en totstandkoming van het museum betrokken was.


HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánBarbaraWFashTheCopanSculptureMuseumAncientMayArtistryInStuccoAndStone

Met de hulp van de suppoosten en de medewerking van een eigenaar van een souvenirwinkel (als geldwisselaar) kocht ik dit boek: Barbara W. Fash – The Copán Sculpture Museum – Ancient Maya artistry in stucco & stone.


Het boek uit 2001 beschrijft de avonturen van de Maya’s en hun onderzoekers.

De Maya leefden in Copán tussen 1400 voor Christus en ergens in de
negende eeuw na Christus.
Ricardo Agurcia Fasquelle is de Hondurese archeoloog die de tempel
Rosalila ontdekte en het zijn naam gaf.

In 1980 is Copán benoemd tot een World Heritage Site door UNESCO.
Bill en Barbara Fash en een team van archeologen, studenten, enz, begon
in 1984 met een eerste poging om brokstukken van beelden opnieuw
in elkaar te zetten tot een complete gevel.
In 1985 begon het Copán Mosaics Project dat zich richtte op het veld
en omringende structuren van het balspel.
In 1988 werd het project verbreed tot de hele acropolis van Copán.
In 1991 begon de architect Angela M. Stassano aan het ontwerp van het museum.
Tussen 1993 en 1996 werd het museum gerealiseerd.

De Maya’s in Copán

In het oude Maya-denken staan tunnels of natuurlijke grotten voor de toegang tot de onderwereld, Xibalba.
De toegang tot een grot kan de symbolische vorm aannemen van een open mond of een slang of een krokodil.
De tunnel die toegang geeft aan het museum (Museo de la Escultura de Copán) is daarom bij de ingang voorzien van een hoofd.
De onderwereld is de plaats waar de doden leven, de voorouders maar ook de afschrikwekkende beesten, de demonen en de goden van de dood.
Hunahpu en Ixbalanqué, de heldentweeling uit de Maya-mythologie, moesten voor de goden van de onderwereld een aantal beproevingen doorstaan voor ze naar de hemel kunnen gaan.

Met bovenstaande tekst (in het Engels) eindigde mijn vorige
bericht over Copán.
De tekst stond te lezen in de tunnel die de toegang tot het museum vormt.
Daar in die tunnel pak ik de draad weer op.

DSC00779HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánViewAtTheEndOfTheTunnelTEXT

View at the end of the tunnel

You are about to encounter a full-scale replica of one of the major discoveries at Copán: an ancient temple located within one of the pyramids.
Named “Rosalila”, this building was found intact, buried under the enormous Structure 16, in the center of the acropolis.
Rosalila is remarkable for its elaborate sculptured facades, with well-preserved masks and profile monsters – resplendent in full polychrome.
It is possible for tourist groups to see the original temple, which is partially visible at the site by means of narrow tunnels.

Of in het Nederlands:

Zicht aan het einde van de tunnel.

Dadelijk aan het eind van de tunnel ontmoet je de replica op ware grootte
van een van de belangrijkste ontdekkingen in Copán:
een antieke tempel die zich in een van de piramides bevindt.
De tempel wordt “Rosalila” genoemd, het gebouw is intact gevonden
terwijl het begraven ligt onder de enorme ‘Structuur 16’,
in het centrum van de acropolis.
Rosalila is zo bijzonder door de gevels die uitgebreid zijn voorzien van beeldhouwwerk
met goed bewaarde maskers in schitterende veelkleurigheid.
Het is voor groepen bezoekers mogelijk om via smalle tunnels de originele tempel te zien
die deels zichtbaar is in de site.

DSC00780HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánTheEndOfTheTunnel

Dit is dan het beeld als je door de tunnel loopt, het museum in. Het museum bevat heel veel beelden die op de bijbehorende site gevonden zijn. Die beelden zijn gerestaureerd en er zijn replica’s van vervaardigd. Die replica’s zie je op de site, de originelen hier in het museum. Het museum (Museo de la Escultura de Copán) is een soort voetbalveld. Boven de ‘grasmat’ is het plafond open maar de beelden die staan allemaal overkapt.


DSC00781HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánMuseumIndruk

Hier zie je de overkapping en het open plafond. Het is een prachtig complex.


DSC00782HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalilaReplica01

Dit is een van de decoraties van de Rosalila-replica.


DSC00782HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalilaReplica02

Dit is de helft van de vorige foto om meer details te kunnen tonen. Wat je hier ziet is wat we veel vaker zien: reliëfs. Afbeeldingen die langzaam uit de achtergrond naar voor komen. In de loop van de geschiedenis gaat dat steeds verder en komen de reliëf los van de achtergrond.


DSC00783HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánStelaPK'ahk'Uti'ChanDedicationDateMarch21628AD

Bij Rosalila staat een stele met daarop deze afbeelding. Stele P met de afbeelding van K’ahk’Uti’Chan. Op 21 maart 628 AD is dit beeld ingehuldigd.


Stela P is from the West Court of the Acropolis near the northwest corner of Structure 16.
Carved on the front is a portrait of the 11th ruler K’ahk’ Uti’ Chan, who reigned from AD 578 to AD628.
He is dressed in the royal costume of K’inich Yax K’uk’ Mo’, the first ruler of the Copán dynasty.
The stela’s dedication date is 9.9.10.0.0 2 Ajaw 13 Pop or March 21, AD 623.
It was erected while “Rosalila” was still in use and its placement in the museum is in accord with where it likely stood in front of “Rosalila”.

Je ziet in deze tekst dat men neutrale benamingen
voor de grote bouwwerken kiest.
Zo spreken ze van structuren.

De namen van de heersers zijn voor een leek wel even slikken.
Vreemde klankcombinaties en veel enkele aanhalingstekens.
Er is dus niets mis met mijn typen, dat hoort zo: K’inich Yax K’uk’ Mo’.

Bijzondere datumnotatie: 9.9.10.0.0 2 Ajaw 13 Pop.
Daar zit een hele studie achter.

DSC00786HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00787HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánMacawHeadMarkersBallCourtI-II-III

Dit zijn de koppen van ara’s (papegaaien in het Engels macaw genaamd). Macaw head markers ball court I – II – III.


DSC00789HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánMacawHeadMarkersBallCourtI-II-III

Nog een voorbeeld.


The Copán ballcourt was rebuilt four times over a span of 300 years, beginning with the first ruler K’inich Yax K’uk Mo’ and ending with the 13th ruler, Waxaklajun Ubaah Káwiil.
Over time the ballcourt ecpanded and moved northward, but the bench markers were always macaw heads.
Displayed here are samples of the bench markers from each phase.
They are a fine example of a changing art style over time.
We may imagine that in the Copán version of the rubber ball game, the player or team who hit one of the bird heads was awarded special significance.
Among the ancient Maya, the scarlet macaw, with its fiery colors, symbolized the sun.

DSC00791HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánWaterBirdAndStreamsHijoleStructure

Water bird and streams, gevonden in de Hijole-structuur.


Water Bird and streams, “Hijole”-Structure

In 1987 a buried room and a demolished structure were found inside the northeast corner of the final version of structure 26.
Excavators were so surprised to find an unexpected room with elaborate sculptures buried inside, that the building was named “Hijole” (an exclamation of surprise).
Believed to have once adorned an earlier version of Temple 22, the water bird is awarded the price for the highest relief sculpture found in Copán.
Carved out of one rock, it is an extraordinary example of the nearly full-round quality of the facade sculpture at the height of Ruler 13’s reign.
The chest and belly of the bird take the form of a grotesque head that frequently occurs in Maya art and is sometimes referred to as a “personification head”.
The water streams on either side suggest the natural habitat of the bird.

DSC00792HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00793HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00794HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00795HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00796HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalilaReplica

Copán: Rosalila-replica.


Er gaat nog veel meer volgen!

Honduras, Copán

Om 03:30 staan we op.
Om 04:00 uur worden we opgehaald door een busje.
Uiteindelijk stappen alles bij elkaar 13 toeristen
in het busje om naar Copán te rijden in Honduras.

De chauffeur is Spaans sprekend, wij niet.
Maar het wijst zichzelf allemaal wel uit.
Het is niet alleen de afstand maar ook de files onderweg
die er voor zorgen dat we om 11:30 uur in Copán zijn.
De grensovergang kost ook wat tijd.
Het is 29 december 2018, Copán, een kleine stad, bereidt
zich voor op de jaarwisseling.

Ik raak aan de praat met een Engelsman over migratie.
Dat is een fenomeen dat zich niet alleen in Europa voordoet.
En ook niet alleen van onze tijd.

DSC00768HondurasCopánKerstmarkt

In Copán is een kerstmarkt. Het is er gezellig druk. In de avond uitbundig verlicht.


DSC00769HondurasCopánRustig

De temperatuur is prima. Mensen blijven uit de zon.


DSC00770HondurasCopánMarktGebouw

Het is markt. Daarvoor is een gebouw. Het is vlak naast het hotel en bijna aan het centrale plein: Parque Central.


DSC00772HondurasCopán

De omgeving is heuvelachtig.


DSC00773HondurasCopánNoPermitimosArmas

Hier en daar zie je dat er meer is dan wat je aan de oppervlakte ziet: No permitimos armas (Wapens verboden).


DSC00774HondurasCopánParqueCentral

Parque Central. Het centrale plein met aan de ene kant een kerk. Verder wat restaurants, hotels, winkels en een museum. De inrichting bevat verwijzingen naar de Maya’s. We zijn hier om een Maya world Heritage Site te bezoeken maar ook in de stad en de omgeving zijn verschillende monumenten gevonden.


DSC00775HondurasCopánGeneralFranciscoMorazánQuesada

Misschien een beetje stereotype maar een standbeeld van een generaal. Een president van de Verenigde Staten van Centraal-Amerika (1830 – 1893). General Francisco Morazán Quesada. De Verenigde Staten van Centraal-Amerika bestaat niet meer als staatkundige eenheid. In de ontwikkeling van Centraal-Amerika zijn een tijd lang een aantal gebieden gezamenlijk opgetrokken die we nu de landen van Centraal Amerika noemen.


DSC00776HondurasLef

Even uit de zon.


DSC00777HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopan

In de middag ben ik alleen naar het Museo de la Escultura de Copán gelopen en bezocht ik het museum.


DSC00778HondurasCopánTunnelConceptAndTheUnderworldTEXT

Bij de ingang wordt de betekenis van de tunnel uitgelegd. Daar kom ik in een volgend bericht op terug.


According to ancient Maya thought, tunnels, or more accurately natural cavesprovided access ro Xibalba, or the mythological underworld.
The entrance to such a cave can take the symbolic form of the open mouth of a serpent or crocodile monster, as reproduced at the head of the tunnel.
The underworld is the realm of the dead and the abode of the ancestors, as well as the home of fearsome beasts, demons, and death gods.
We learn from the Popol Vuh that the primal ancestral Maya, “Hero Twins” were subjected to a series of trials by the Lords of the Underworld before ascending to the celestial cosmos.