Museo de la Escultura de Copán: echt spectaculair

Vandaag weer drie bijzondere voorwerpen.
Ik liep door het museum en had me tevoren niet geïnformeerd.
ik wist niet hoe bijzonder de dingen waren die ik er zag.
Neem ‘Structure 16’.
Die naam zegt niet zo veel voor ons.
Maar het gaat om een grote piramide met een trap.
Die piramide is zo speciaal omdat hij de grootste is in Copán.
Onder aan de trappen waren drie platforms.

DSC00810Structure16StepsWithOutsetPlatformsOfSkulls

Dit is de voorkant van zo’n platform. Mij trokken de schedels meteen. Structure 16: Steps with outset platforms of skulls.


Het bord bij deze reconstructie zegt het als volgt:

Two of the three outset platforms from the west staircase of Structure 16 are shown restored.
The lowermost is a T-shape formed by skeletal heads and a huge Tlaloc mask.

 

The central platform was framed by an ancestral sub disk, a rectangular feature with four serpent heads coming out of its corners.
Usually a sun or moon sign is in the center.
Here there is a figure of K’inich Yax Ku’k’ Mo’ as the sun deity, surrounded by rope.
We believe this structure commemorates past rulers and their power as warriors.

DSC00811HondurasCopánStructure16StepsWithOutsetPlatformsOfSkullsKInichYaxKukMo


DSC00813HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánStelaP

Als je in zo’n museum bent en je weet niet of je er nog een keer komt, dan kun je kiezen uit twee: of je maakt de foto (ook al is die tegen het licht in genomen) of je maakt hem niet. U kent de keuze. Dit is Stele P.


Stela P

 

Stela P is from the West Court of the Acropolis near the northwest corner of Structure 16.
Carved on the front is a portrait of the 11th ruler K’ahk’ Uti’ Chan, who reigned from AD 578 to AD 628.
He is dressed in the royal costume of K’inich Yax K’uk’ Mo’, the first ruler of the Copán dynasty.
The stela’s dedication date is 9.910.0.0 2 Ajaw 13 Pop or March 21, AD 623.
It was erected when ‘Rosalila’ was still in use and its replacement in the Museum is in accord with where it likely stood in front of ‘Rosalila’.

Die datumnotatie ‘9.910.0.0 2 Ajaw 13 Pop’ is fascinerend.
Eens opzoeken of er ergens iets over te vinden is.

DSC00814HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalila

Terwijl ik de trap oploop naar de eerste verdieping, maak ik deze foto van de replica van Rosalila.


Rastrojon: Reconstruction of Structure 6N-10

Denk niet dat ik een kenner ben van de Maya-cultuur.
Absoluut niet.
We waren alleen in de gelukkige omstandigheid dat we in 2019
Copán in Honduras konden bezoeken.
Daarvan doe ik verslag in een serie blog-berichten.
Het ene voorwerp maakt meer indruk dan het andere.
Maar samenvattend is het wel een cultuurschok.
Wat je te zien krijgt is net zo onwerelds als de tempels in Egypte,
de paleizen in India of de graven van Chinese keizers.

Voorbereid was ik eigenlijk niet op Copán.
Maar de Maya/cultuur is voor ons zo complex, zo ondoorgrondelijk,
dat een duik in het diepe een goede manier is om er kennis van
te nemen.
Ik had natuurlijk al eerder midden/Amerikaanse kunst gezien,
bijvoorbeeld de collectie van Dora en Paul Janssen.
Maar hier gaat het minder om vazen of amuletten, hier gaat het om
gebouwen, soms enorme gebouwen die samen een bestuurlijk/religieus
centrum vormen. in het geval van Copán voor 13 heersers.
Van de 5e tot de 9e eeuw was dit een van de grote Maya-steden.

Ik liep een beetje verdwaasd rond in het op een voetbalstadion lijkend
museum (Museo de la Escultura de Copán).
Daar maakte ik drie foto’s van een reconstructie van een huis
dat een eindje buiten de archeologische site voor toeristen lag maar
ingestort was.
De plaats heet Rastrojon.

DSC00804HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRastrojonReconstructionOfStructure6N-10

Deze foto geeft een beeld van de reconstructie in het museum.


Reconstruction of structure 6N-10

Rastrojon’s Structure 10 was distinguished by the superb quality, quantity and variety of its sculptures.
Many of its symbolic elements were associated with the culture of the large city of Teotihuacan in the highlands of Mexico.
Here the front side is reconstructed in two segments due to its extreme height.
You van observe the collapsed remains of the building and a partial reconstruction of the similar south façade at the site in northeastern hills at the Copán Valley, which is open to the public.

 

The building’s central theme calls forth the spirit of a revered royal ancestor from inside a sacred hill symbolized by the open mouth of a supernatural puma (koj), a mythological being with great antiquity in ancient Mesoamerica.
The supernatural feline (kat-achtige) with heavy-lidded mountain (witz) eyes and earflares with k’an cross symbols (“precious”) dominates the central portion on the façade.
These elements have been translated as the name of the hill – k’an koj witz (“precious puma hill”), where the building stood.
Serpents emanate from its mouth, while butterfly wings elevate its extremities.
The person emerging on the undulating tongue of the puma’s mouth is believed to be Ruler 12 wearing a turban decorated with twisted strands and crowned with the “Mexican year sign”, both these symbols allude to his power as a great warrior.

 

Flanking the door are niches that name the building.
They contain smaller sections of the supernatural puma with k’in (sun) symbols on its earrings and Teotihuacan storm god-style eye goggles.
Eccentric flints stand along the upper terrace and a large, open puma mouth forms the roof crest with another warrior figure inside.

 

When Structure-10 collapsed the exterior façade sculptures fell to the ground along with the other wall stones and the interior ceiling vault.
For four years the Proyecto Arqueológico Rastrojon Copán team carefully recorded the exact position of each fallen fragment to determine which sculptural element fell together.
Then followed three years of detailed analysis in the laboratory to reconstruct the façades original form in 2014 as you see it here.

Deze tekst (zoals wel vaker) komt van het bordje bij
deze reconstructie. De Engelse tekst had al het een en ander geleden.
Dus hier en daar heb ik, soms met behulp van de Spaanse tekst,
de tekst gereconstrueerd.

DSC00805HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánReconstructieRosalila

Het museum is helemaal rond de reconstructie van de tempel Rosalila gebouwd. Logisch dat je daar af en toe door wordt afgeleid.


DSC00806HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRastrojonReconstructionOfStructure6N-10

Detail van de onderste laag van de Reconstruction of Structure 6N-10.


DSC00807HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRastrojonReconstructionOfStructure6N-10Vooraanzicht

De centrale voorstelling die uitgebreid in de Engelse tekst wordt beschreven. Je ziet hier de figuur uit de bek van de puma kruipen. De figuur heeft een tulband op.


De Maya’s in Copán

In het oude Maya-denken staan tunnels of natuurlijke grotten voor de toegang tot de onderwereld, Xibalba.
De toegang tot een grot kan de symbolische vorm aannemen van een open mond of een slang of een krokodil.
De tunnel die toegang geeft aan het museum (Museo de la Escultura de Copán) is daarom bij de ingang voorzien van een hoofd.
De onderwereld is de plaats waar de doden leven, de voorouders maar ook de afschrikwekkende beesten, de demonen en de goden van de dood.
Hunahpu en Ixbalanqué, de heldentweeling uit de Maya-mythologie, moesten voor de goden van de onderwereld een aantal beproevingen doorstaan voor ze naar de hemel kunnen gaan.

Met bovenstaande tekst (in het Engels) eindigde mijn vorige
bericht over Copán.
De tekst stond te lezen in de tunnel die de toegang tot het museum vormt.
Daar in die tunnel pak ik de draad weer op.

DSC00779HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánViewAtTheEndOfTheTunnelTEXT

View at the end of the tunnel

You are about to encounter a full-scale replica of one of the major discoveries at Copán: an ancient temple located within one of the pyramids.
Named “Rosalila”, this building was found intact, buried under the enormous Structure 16, in the center of the acropolis.
Rosalila is remarkable for its elaborate sculptured facades, with well-preserved masks and profile monsters – resplendent in full polychrome.
It is possible for tourist groups to see the original temple, which is partially visible at the site by means of narrow tunnels.

Of in het Nederlands:

Zicht aan het einde van de tunnel.

Dadelijk aan het eind van de tunnel ontmoet je de replica op ware grootte
van een van de belangrijkste ontdekkingen in Copán:
een antieke tempel die zich in een van de piramides bevindt.
De tempel wordt “Rosalila” genoemd, het gebouw is intact gevonden
terwijl het begraven ligt onder de enorme ‘Structuur 16’,
in het centrum van de acropolis.
Rosalila is zo bijzonder door de gevels die uitgebreid zijn voorzien van beeldhouwwerk
met goed bewaarde maskers in schitterende veelkleurigheid.
Het is voor groepen bezoekers mogelijk om via smalle tunnels de originele tempel te zien
die deels zichtbaar is in de site.

DSC00780HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánTheEndOfTheTunnel

Dit is dan het beeld als je door de tunnel loopt, het museum in. Het museum bevat heel veel beelden die op de bijbehorende site gevonden zijn. Die beelden zijn gerestaureerd en er zijn replica’s van vervaardigd. Die replica’s zie je op de site, de originelen hier in het museum. Het museum (Museo de la Escultura de Copán) is een soort voetbalveld. Boven de ‘grasmat’ is het plafond open maar de beelden die staan allemaal overkapt.


DSC00781HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánMuseumIndruk

Hier zie je de overkapping en het open plafond. Het is een prachtig complex.


DSC00782HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalilaReplica01

Dit is een van de decoraties van de Rosalila-replica.


DSC00782HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalilaReplica02

Dit is de helft van de vorige foto om meer details te kunnen tonen. Wat je hier ziet is wat we veel vaker zien: reliëfs. Afbeeldingen die langzaam uit de achtergrond naar voor komen. In de loop van de geschiedenis gaat dat steeds verder en komen de reliëf los van de achtergrond.


DSC00783HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánStelaPK'ahk'Uti'ChanDedicationDateMarch21628AD

Bij Rosalila staat een stele met daarop deze afbeelding. Stele P met de afbeelding van K’ahk’Uti’Chan. Op 21 maart 628 AD is dit beeld ingehuldigd.


Stela P is from the West Court of the Acropolis near the northwest corner of Structure 16.
Carved on the front is a portrait of the 11th ruler K’ahk’ Uti’ Chan, who reigned from AD 578 to AD628.
He is dressed in the royal costume of K’inich Yax K’uk’ Mo’, the first ruler of the Copán dynasty.
The stela’s dedication date is 9.9.10.0.0 2 Ajaw 13 Pop or March 21, AD 623.
It was erected while “Rosalila” was still in use and its placement in the museum is in accord with where it likely stood in front of “Rosalila”.

Je ziet in deze tekst dat men neutrale benamingen
voor de grote bouwwerken kiest.
Zo spreken ze van structuren.

De namen van de heersers zijn voor een leek wel even slikken.
Vreemde klankcombinaties en veel enkele aanhalingstekens.
Er is dus niets mis met mijn typen, dat hoort zo: K’inich Yax K’uk’ Mo’.

Bijzondere datumnotatie: 9.9.10.0.0 2 Ajaw 13 Pop.
Daar zit een hele studie achter.

DSC00786HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00787HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánMacawHeadMarkersBallCourtI-II-III

Dit zijn de koppen van ara’s (papegaaien in het Engels macaw genaamd). Macaw head markers ball court I – II – III.


DSC00789HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánMacawHeadMarkersBallCourtI-II-III

Nog een voorbeeld.


The Copán ballcourt was rebuilt four times over a span of 300 years, beginning with the first ruler K’inich Yax K’uk Mo’ and ending with the 13th ruler, Waxaklajun Ubaah Káwiil.
Over time the ballcourt ecpanded and moved northward, but the bench markers were always macaw heads.
Displayed here are samples of the bench markers from each phase.
They are a fine example of a changing art style over time.
We may imagine that in the Copán version of the rubber ball game, the player or team who hit one of the bird heads was awarded special significance.
Among the ancient Maya, the scarlet macaw, with its fiery colors, symbolized the sun.

DSC00791HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánWaterBirdAndStreamsHijoleStructure

Water bird and streams, gevonden in de Hijole-structuur.


Water Bird and streams, “Hijole”-Structure

In 1987 a buried room and a demolished structure were found inside the northeast corner of the final version of structure 26.
Excavators were so surprised to find an unexpected room with elaborate sculptures buried inside, that the building was named “Hijole” (an exclamation of surprise).
Believed to have once adorned an earlier version of Temple 22, the water bird is awarded the price for the highest relief sculpture found in Copán.
Carved out of one rock, it is an extraordinary example of the nearly full-round quality of the facade sculpture at the height of Ruler 13’s reign.
The chest and belly of the bird take the form of a grotesque head that frequently occurs in Maya art and is sometimes referred to as a “personification head”.
The water streams on either side suggest the natural habitat of the bird.

DSC00792HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00793HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00794HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00795HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopán

Museo de la Escultura de Copán.


DSC00796HondurasCopánMuseoDeLaEsculturaDeCopánRosalilaReplica

Copán: Rosalila-replica.


Er gaat nog veel meer volgen!