Gelezen: Night

Night is een boek van Elie Wiesel.
Het is een boek dat al veel eerder verschenen is maar dat
in 2018 verschenen is bij de Folio Society.

Wikipedia:

Eliezer (Elie) Wiesel (Sighet, 30 september 1928 – Boston, 2 juli 2016) was een Joods-Amerikaans schrijver van verschillende boeken over zijn ervaringen in de Holocaust, die hij overleefde. Hij ontving de Nobelprijs voor de Vrede in 1986.

WP_20181109_08_59_04_ProEleiWieselNightFolioSociety2018

Elie Wiezel, Night, in de uitgave van de Folio Society uit 2018.


Wikipedia gaat verder:

Wiesel werd geboren in Sighet (nu: Sighetu Marmației), als zoon van Sjlomo en Sara, orthodoxe joden van Hongaarse afkomst die een kruidenierszaak hadden. Hij had drie zussen, Bea, Hilda en Tzipora. De Hongaars sprekende stad Sighet in Roemenië werd geannexeerd door Hongarije in 1940, en in 1944 deporteerden de nazi’s de Hongaarse joden naar Auschwitz-Birkenau. Zijn moeder en Tzipora, de jongste zus, werden er vermoord; hij en zijn vader werden naar het aangrenzende werkkamp Auschwitz III Monowitz gestuurd. In januari 1945, werden vader en zoon gedwongen te marcheren naar Buchenwald, waar Elies vader overleed.

WP_20181109_08_59_29_ProElieWieselNightFolioSociety

De ervaringen die hierboven kort, bondig en zakelijk beschreven worden, zijn het onderwerp van het boek ‘Night’.


Wikipedia vervolgd:

Na de Tweede Wereldoorlog werd hij in een Frans weeshuis gestopt. In 1948 begon Wiesel een studie aan het Sorbonne. Hij vond een baan bij de Franse krant L’arche als journalist en raakte in contact met de Nobelprijs voor de Literatuur-winnaar François Mauriac, die hem uiteindelijk kon overtuigen zijn Holocaustervaringen op te schrijven. Dat leverde zijn eerste roman, in het Jiddisch, Un di velt hot geshvign (En de wereld zweeg) op, die in 1956 in Buenos Aires verscheen. Twee jaar later zag de sterk ingekorte bewerking La nuit (Nacht) bij Les Éditions de Minuit het licht, waarschijnlijk Wiesels beroemdste werk en het begin van een lange reeks werken in het Frans. In 2007 schreef hij een nieuw voorwoord bij een heruitgave van La nuit.

WP_20181109_08_59_55_ProElieWieselNightFolioSociety

De uitgave van de Folio Society is een vertaling uit het Frans in het Engels door Marion Wiesel, zijn vrouw.


Wat moet je over een dergelijk boek zeggen.
De gebeurtenissen zijn zo afschuwelijk dat het boek onaantastbaar wordt.
De indruk die achterblijft na het kezen is enorm.

Iets triviaals bleef in mijn hoofd spelen.
De SS-ers dwingen, als Russische troepen in de buurt van Auschwitz komen,
de mensen in het kamp te lopen naar Buchenwald,
’s nachts, door de sneeuw, geen eten, geen goede kleding, in hoog tempo,
mensen die niet meer konden werden ter plaatse geëxecuteerd.
Buchenwald is een kamp op Duits grondgebied. Vlak bij Weimar.

Waarom heet dit kamp ‘Buchenwald‘, beukenhout (niet te verwarren met Bücher Wald)?
Het kamp werd bij de inrichting ervan in 1937 ‘Konzentrationslager Ettersberg’ genoemd.
Die naam kwam de nazi’s niet goed uit.
Het deed te veel denken aan Goethe.
Het ‘Nationalsozialistische Kulturgesellschaft’ in Weimar besloot toen het een
andere naam te geven: ‘K.L. Hochwald, Post Weimar’.
Maar Heinrich Himmler veranderde die naam in „K.L. Buchenwald, Post Weimar“.
Dus ook toen werden de feiten naar de hand van regerende politici gezet
omdat dit beter uitkwam.
Al in 1937 stierven er 48 gevangenen.

HhhH van Laurent Binet

Een van de doelstellingen van Binet is om de eerste serie
hoofdstukken, de hedendaagse lezer die niet in detail
op de hoogte is van het oorlogsverloop in Tsjecho-Slowakije,
te informeren over hoe belangrijk Heydrich was voor het Derde Rijk.
Heel hoofdstuk 96 is er aan gewijd, en daarom citeer ik dat hier
in zijn geheel:

Het is ongelofelijk hoe vaak je bij de bestudering van de politiek van het Dritte Reich en met name waar die politiek het meest angstaanjagend is, Heydrich aantreft als het centrale punt waar alles van uit gaat.
Op 23 september 1939 stuurt hij de betrokken diensten een door hem ondertekende circulaire toe die betrekking heeft op ‘het joodse probleem in de bezette gebieden.’ Deze circulaire bevat het besluit tot hergroepering van joden in getto’s en het bevel overal een Joodse Raad in te stellen, de Judenrat onzaliger nagedachtenis, die direct onderworpen is aan het gezag van het RSHA. De Judenrat is ongetwijfeld geinspireerd op de ideeen van Eichmann, zoals Heydrich die in Oostenrijk heeft zien toepassen: de kern bestaat eruit de slachtoffers mee te laten werken aan hun eigen lot. Gisteren plundering, morgen vernietiging.

Het Reichssicherheitshauptamt of RSHA, was de overkoepelende veiligheidsdienst
van het Derde Rijk, opgericht door Heinrich Himmler op 22 december 1939.
Het eerste hoofd van de RSHA was Reinhard Heydrich.

HhhH: 27 mei 1942

Op 27 mei 1942 wordt er een aanslag gepleegd op Reinhard Heydrich.
Heydrich was de rechterhand van Reichsführer-SS, Heinrich Himmler.
Zijn bijnamen waren: De slager van Praag, De beul van Praag en Het Blonde Beest.
Heydrich was voorzitter van de Wannsee conferentie met als onderwerp
de verfijning van de systematische uitroeiing van alle Joden in Europa.
De secretaris van de conferentie was Adolf Eichmann.

De gevolgen van de aanslag zijn enorm geweest.
Bloedige represailles en een massamoord tegen de Tsjechische bevolking.
Onder andere werd het dorp Lidice uitgemoord en letterlijk
met de grond gelijk gemaakt.

Het boek HhhH (Himmlers hersens heten Heydrich) van de schrijver Laurent Binet
gaat over Reinhard Heydrich.

 photo DSC_0855HimmlershersendhetenHeydrich.jpg

Laurent Binet, HhhH, Himmlers hersens heten Heydrich.

ik ben dit boek aan het lezen en het leest fantastisch.
Het boek is opgebouwd bijna alsof de schrijver het tegen je verteld.
Hij geeft korte inleidingen en anekdotes die verband houden
met het ontdekken van de informatie.
Hij geeft korte geschiedenisverhalen die direct tot de kern
van de gebeuretissen doordringen.
Hij geeft zelf commentaar op eerder geschreven hoofdstukken.
De meeste hoofdstukken zijn slechts een deel van een pagina lang
tot enkele pagina’s.

Of zoals Pulitzer prize winnares Barbara W. Tuchman het zegt:

“Why is it generally assumed that in writing,
the creative process is the exclusive property
of poets and novelists?
I would like to suggest that the thought applied
by the historian to his subject matter
can be no less creative that the imagination
applied by the novelist to his.”

Essay: The historian as Artist from ‘Practicing History’. Page 45.

Korte vertaling:
Waarom wordt algemeen aangenomen dat het creatieve aspect
van schrijven is voorbehouden aan dichters en romanschrijvers.
Ik zou denken dat het denkproces van een historicus
over een onderwerp niet minder creatief is
als het verbeeldingsproces van de schrijver.

En dat komt in het boek HhhH op een fantastische manier tot uiting.