Gisteren al werd ik gewezen op een fout in mijn log van gisteren.
De afbeelding van de Maria en het kind is niet van een Middelrijns Altaarstuk
maar is een deel van een schilderij van Rogier van der Weyden:
Madonna in rood, Duran Madonna.
Al speurend op het internet om een en ander te bevestigen
kwam ik het volgende artikel tegen over Rogier van der Weyden.
ROGIER VAN DER WEYDEN
door Lucette ter Borg
Hij was de beroemdste schilder van zijn tijd,
geloofd en geprezen omdat hij
‘zo lovenswaardig menselijke zieleroerselen als droefheid,
boosheid of vreugde’ kon weergeven.
Maar over het leven en de persoon van Rogier van der Weyden,
geboren als Rogelet de la Pasture,
tast de wetenschap in het duister.
Soms is hij opgesplitst in drie verschillende kunstenaars.
Een andere keer is hij zowel de zoon als schoonzoon
van zijn grote voorbeeld Jan van Eyck.
Als kletspraat zich stapelt op kletspraat,
als de fantasie van de een zich vermengt met die van de ander
en als spinsel na spinsel mag woekeren en tieren, eeuwenlang,
dan is er eigenlijk sprake van groot geluk.
Wat een onderzoeksterrein ontvouwt zich
voor de preciese historicus die wil ontwarren en verklaren
dit zou zijn definitieve meesterwerk kunnen worden.
Wat een groots labyrint voor de woelmuis die wil wroeten
in archieven en kronieken en die iedere bron,
hoe onbeduidend ook, duidt, besnuffelt en betast.
Zo’n labyrint is de vijftiende-eeuwse schilder Rogier van der Weyden.
Hij is een groots, maar ook een rampzalig labyrint.
Groots, omdat de kunstenaar na zijn dood in 1464
veel gedaanten en rollen krijgt aangemeten.
Rampzalig, omdat over Van der Weyden haast niets
met zekerheid bekend is, behalve dat hij een beroemd meester was
met een bloeiend atelier in Brussel.
Als je terugkijkt, systematisch de bronnen afspeurt en aftast
tot het onzekere jaar bijvoorbeeld waarin de schilder geboren werd,
dan valt voor wat betreft Rogier van der Weyden
de ene na de andere zekerheid in duigen.
Neem de schilderijen.
Meer dan veertig daarvan gingen verloren in de loop der eeuwen:
ze verdwenen in de golven, werden in stukken gebeukt
door beeldenstormers of door vuur verteerd.
Zesendertig panelen hebben de tand des tijds doorstaan:
zij worden door de meeste, maar niet alle, experts
aan Van der Weyden en zijn atelier toegeschreven.
Van der Weyden zelf liet geen geschreven merkteken op zijn panelen na:
anders dan zijn tijdgenoot Van Eyck signeerde hij niets.
Dan zijn er de geschreven bronnen; beter gezegd,
die zijn er haast niet.
Van Van der Weyden is geen geboorteakte bewaard,
hoewel men aanneemt dat hij ergens tussen 1398 en 1400
in Doornik is geboren als Rogelet de la Pasture.
Zijn sterfdatum is wel bekend: op 18 juni 1464
werd hij begraven in de kapel
van de heilige Catharina in Sint-Goedele,
onder een steen waarop: ‘een doye’ staat.
In die tijd noemde hij zichzelf ‘Rogier uit Doornik, schilder te Brussel’.
Van alle jaren daartussen zijn nauwelijks documenten bewaard.
‘Maitre Rogier’ opent in augustus 1432 een eigen atelier in Doornik
– waarvan akte – en verhuist ergens in 1435 naar Brussel,
waar Filips de Goede zetelt in het hertogelijk paleis
op de Coudenberg in Brussel.
Hij trouwt en krijgt vier kinderen.
Maar alle verdere koopcontracten, inventarissen,
atelierinboedels, testamenten en reisbescheiden zijn verdwenen.
Die trieste speling van het lot heeft heel wat kunsthistorici
aan het werk gezet.
Wat nou, geen bronnen? Welgemoed ging men aan de slag.
Vlak na Van der Weydens dood al.
En waar de feiten stokten, kwam de fantasie te hulp.
Karel van Mander, de beroemde zestiende-eeuwse kunstenaarsbiograaf,
maakt het bont.
Op gezag van een iets oudere Italiaanse kunstenaarsbiograaf – Vasari;
splitst hij in zijn Schilderboeck (1604) Van der Weyden op in twee,
eigenlijk drie kunstenaars: de een woonde in Brugge,
de ander in Brussel (maar deze stierf weer als een ander).
Neem het Van Mander eens kwalijk,
die vermenging van Brugge met Brussel.
Hoe vrij ging men in de vijftiende eeuw met namen om:
Brussel kan ‘Prussel’ zijn, maar ook ‘Burselles’;
Brugge is ‘Brugia’, ‘Bruza’, ‘Brugies’ maar ook ‘Brugghe’.
Een druppel regenwater op het inkt van een contract,
en Brugge wordt Brussel, of omgekeerd.
Die in Brugge, zegt Van Mander, is een bekwaam tekenaar,
een leerling van Van Eyck.
Van Mander ‘meent’ enige werken van de schilder in Brugge te hebben gezien.
Maar zeker weet hij het niet.
Met meer zekerheid schrijft hij over
de ‘uitmuntende’ Rogier van der Weyden uit Brussel,
die zo ‘lovenswaardig’ ‘menselijke zieleroerselen als droefheid,
boosheid of vreugde’ kon weergeven.
Over zijn afkomst in Doornik weet Van Mander niets.
Hij laat de schilder geboren worden in Vlaanderen,
‘of van Vlaamse ouders in Brussel’.
Ook vertelt hij dat de kunstenaar rijk werd
hetgeen klopt, want Van der Weyden gaf tijdens zijn leven
veel aan charitatieve instellingen.
Een paar bewijzen daarvan zijn in kerk- en kloosterarchieven opgespoord.
Maar over de laatste uren van Van der Weyden
schrijft Van Mander weer lariekoek.
Volgens de biograaf sterft Van der Weyden in 1529
aan de ‘swetende sieckte’ – en verwart hem zo met Quinten Metsijs.
Ook over Van der Weydens leertijd is weinig bekend.
In de meest recente, kolossale, monografie
over de kunstenaar draagt de Vlaamse kunsthistoricus Dirk de Vos
vooral argumenten aan voor de gedachte dat Van der Weyden
een leerling is geweest van Robert Campin in Doornik,
die ook wel wordt vereenzelvigd met de Meester van Flemalle.
In de jaren vijftig echter denkt de kunsthistoricus Erwin Panofsky,
beroemd om zijn studie naar de verborgen symboliek
in het naturalisme van de Vlaamse primitieven,
dat Van der Weyden een leerling van Van Eyck is in Brugge.
En weer vijftig jaar daarvoor, in de negentiende eeuw,
is Van der Weyden schoonzoon en zoon van Van Eyck.
Een hechte familie dus volgens de overlevering.
En al is het onwaarschijnlijk dat Van der Weyden
werkelijk een leerling van Van Eyck is geweest,
verwantschap bestaat er ontegenzeggelijk tussen de twee.
Het is een verwantschap die natuurlijk is in de eerste helft
van de vijftiende eeuw.
Want Jan van Eyck zal met zijn perspectivisch correcte ars nova,
zijn meesterlijke scheppingen van tronende Madonna’s,
lijdende Christussen en van licht gloeiende portretten,
een voorbeeld zijn voor alle meesters die na hem komen.
Ook Van der Weyden leent zijn motieven
een handgebaar, een tafereel – en kopieert soms zodanig zijn stijl,
dat zelfs z’n grootste werk – het Laatste Oordeel
in het Hotel-Dieu in Beaune – heel lang aan Van Eyck zelf wordt toegeschreven.
Niemand evenaart Van Eyck, ook niet Van der Weyden.
Toch groeit hij na Van Eycks dood in 1441 uit tot de beroemdste schilder
van zijn tijd, met opdrachten voor vorsten en prelaten in Italie,
Frankrijk en Bohemen. Waarom?
Zijn stijl is eerder hortend dan vloeiend zoals die van Van Eyck.
‘Geciselleerd’ noemt men dat, als men positief wil zijn,
alsof de schilder de bewegingen van zijn personages,
de plooien in hun kleding in steen heeft uitgehouwen
en niet in verf op hout heeft gezet.
Dirk de Vos vergelijkt de panelen van Van der Weyden
terecht met polyfone muziek.
Die afgebakende stemmen, ieder voor zich hun eigen melodielijn volgend,
zie je vertolkt in de contrasterende kleurvlakken,
het diepe rood van Maria’s jurk,
de roze bleekheid van haar langgerekte handen, en het witte kleed
van haar Kind (op de Duran-Madonna in het Prado).

De Maagd en het Kind (Madonna Duran), Rogier Van der Weyden, Museo Nacional del Prado, Madrid.
Ook de illusie van ruimtelijkheid is minder groot dan bij Van Eyck.
Vooral bij de Kruisafname in het Prado,
een van de beroemdste panelen van Van der Weyden,
is dat duidelijk.
Negen figuren klitten hier in wanhoop samen rond de gestorven Christus.
Tien figuren rond een kruis, dat moet dus heel wat diepte opleveren.
Maar niet bij Van der Weyden:
Maria Magdalena die radeloos haar handen vouwt,
lijkt zo van het hout de kijker tegemoet te vallen.
En ook de bezwijmende Maria en de dode Christus
tuimelen bijna van het paneel af.
Ons doet zo’n frontale, ondiepe compositie gekunsteld aan,
we prefereren de illusionaire ‘levensechtheid’ van Van Eyck.
Maar in de vijftiende eeuw zag men die levensechtheid anders.
Men bewonderde Van Eyck, maar ook Van der Weyden.
De laatste dichtte men het wonderbaarlijke talent toe
om de Maagd Maria, Jezus en andere heiligen
bijna lijfelijk aanwezig te laten zijn op aarde.
Vanwege die kwaliteit ongetwijfeld omschreef in 1551 een Spaanse diplomaat
het paneel als ‘het beste schilderij, geloof ik, in heel de wereld’.
Men prees ‘de ademende gezichten, in contrast met het lichaam
(van Christus – red) als van een dode’.
Heiligheid wordt dank zij Rogier van der Weyden
een bijna alledaagse zaak.
Zijn verkondiging aan Maria bijvoorbeeld,
een triptiek dat hij na 1434 schilderde,
vindt niet meer in een onbestemde, naar wierook wasemende ruimte plaats,
maar heel gewoon in de slaapkamer van de Maagd.
Het is een nieuw motief dat na zijn dood
honderden malen gekopieerd zou worden.
En als Van der Weyden een devotiepaneel maakt van Maria,
schildert hij er een pendant bij met een portret van een gewone sterveling
– altijd een jonge man.
Op die manier benadrukt Van der Weyden wat hij belangrijk vindt:
persoonlijk in gesprek komen met God.
Een gesprek waarin tranen kunnen vloeien
en lichamen mogen verkrampen van smart,
maar waarin nooit de ideale maat der dingen uit het oog wordt verloren.
Zelfs in de dramatische altaarstukken die Van der Weyden
tussen 1450 en zijn dood in 1464 maakt, zoekt hij dat ideaal.
De figuren zijn gestileerd, hun voorkomen is ascetisch,
met zeer lange slanke handen, en smalle gezichten.
Tranen rollen overvloedig en Maria’s kleed raakt meerdere malen
besmeurd door het bloed van haar dode zoon.
Er is verdriet, maar we gillen dat niet uit.
Het is zoals een Italiaans bewonderaar in 1456 over Van der Weyden opmerkt:
‘De waardigheid wordt behouden te midden van een stroom van tranen.’
Calligraffiti.Vor mij een nieuwe naam, een combinatie van Kalligrafieen Graffiti. Leuk gevonden en mooi resultaat.Hier Chinese karakters in combinatie met graffiti.de maker is mij onbekend.
Emil Nolde, Verspottung, 1909.Natuurlijk hoort deze bespotting van Christus bij het Paasfeesten niet bij vandaag, de dag voor Kerstmis.Maar het is een prachtig werk.
Fernand Fonssagrives, Contours, 1954 – 1958..
Georges Seurat, Horses in the water, circa 1883.
Giorgione, Le tre etxc3xa0 dell’uomo, 1500 – 1501.De volledige naam van de kunstenaar is Giorgio o Zorzi da Castelfranco.Hij was een schilder in de hoog renaissance.De titel is vertaald: de drie leeftijden van de man.Zeg maar: Portret van de jongeling, de volwassen man en de oude man.
Giotto di Bondone, detail of two angels, 1304 – 1306.Het fresco heet Noli me tangere, raak mij niet aan.Het fresco bevindt zich in de Arena-kapel in Padua.De tekst is uit de bijbel en werd gesproken door Christus tot Maria Magdalena.Magdalena komt bij het graf van Christus en herkent daar Christus.Ze wil hem aanraken maar Jezus zegt: raak me niet aan wantik ben nog niet naar mijn vader gegaan.Dit moment is onderwerp van veel kunstwerken.De engelen vermoeden dus op het eerste gezicht een verwijzing naarde kersttijd maar in werkelijkheid gaat het ook hier om Pasen.Als ik naar afbeeldingen kijk met de titel Noli me tangerezie je steeds het moment van de herkenning van Magdalena.De engelen zie je dan niet.Dat is omdat dit werk uit meerdere fresco’s bestaat.
Karel Appel, Tete tragique, 1961.
Marc Chagall, Woman circus ryder, 1956.
Max Ernst, The Kiss (Le Baiser), 1927.
Michelangelo Merisi da Caravaggio, The supper at Emmaus, 1601.Het spijt me maar ook dit prachtige werk van Caravaggio is uit de Paastijd.Om precies te zijn de tijd kort na Pasen als Christus een aantal malen verschijntaan zijn volgelingen zoals hier in Emmaus.
Michelangelo Buonarroti, Study of a man’s face for The Flood, Sistine Chapel ceiling, 1509 – 1510.
Mourner no 52 from the tomb of Jean Sans Peur (John the Fearless), completed 1457.Dit is een genre op zich.Al eerder waren er pleurant te zien op mijn web log.Deze beelden van treurende mensen waren onderdeel van grafmonumentenvan onder andere de Bourgondische vorsten zoals hier Jan zonder Vrees.
Rene Magritte, Le temps menecant (Threatening weather), 1929.Ik kende dit werk natuurlijk maar had eigenlijk nog nooitnaar de titel gekeken: Dreigend weer.Ten minste als ik de Engelse vertaling mag geloven.De Franse titel laat zich eerder vertalen als “Dreigende tijd”of “Dreigende lucht”.Wat is er dreigend aan een vrouwenlichaam, een tuba en een stoel?
Yayoi Kusama, Pumpkin.
Volgens Gerrit van den Hoven.
H. F. J. M. van den Eerenbeemt, De onbekende Vincent van Gogh.
Basilius Besler, uit de ‘Hortus Eystettencis’, 1613.Neurenbergse apotheker die bekend is geworden door dit werk.Op de web site van Teylers Museum staat het volgende te lezenover de maker en het werk:
Caravaggio, Giuditta nellxe2x80x99 atto di tagliare Lla testa ad Oloferne, 1597.Mijn Italiaans is niet zo best maar net als op een afbeeldingdie nog niet zo lang geleden hier te zien was,gaat Judith weer niet zachtzinnig om met het hoofd van Holofernes.
Caravaggio, Rest on the flight into Egypt, circa 1579.
Het Wilde Westen op de foto: Edward S. Curtis, Caxc3xb1on del Muerto – Navaho, 1906.
Ferdinand Bol, Old man with flowering beard, 1642.Wat een baard!
Finial for a staff, Warring States period, Bronze with gold and silver inlay, Kong Residence Cultural Relics Archive, 475 – 221 voor Christus.Kong is de Chinese familienaam waaronder wij Confucius kennen.Volgens Wikipedia:Confucius (Qufu, 28 september 551 v.Chr. – aldaar, 479 v.Chr.)was een beroemd denker en sociaal filosoof uit het oude China,lang vxc3xb3xc3xb3r de vorming van het Chinese keizerrijk.Hij werd geboren als Kong Qiu in de stad Qufu in de Chinese staat Lu,de tegenwoordige provincie Shandong.Zijn filosofie legde de nadruk op de persoonlijke en bestuurlijke moraal,orde, en respect voor de meerdere,en won vooral aan populariteit door de krachtige traditionele Chinese stellingnames.Confucius wordt vooral vereerd door leraren, scholieren en confucianisten.De belangrijkste gebouwen van de confucianisten zijn de confuciustempels.De invloed van Confucius op de Chinese beschaving mag niet worden onderschat.Deze was ruim verspreid in Japan, Korea en Vietnam.Dit kwam vooral door het Confucianisme, de doctrine die ontwikkeld isdoor zijn discipelen en commentatoren.De Gesprekken is een kort verzamelwerk met discussies die hij hadmet discipelen en die na zijn dood zijn verzameld.Het boek bevat de belangrijkste hoofdgedachten van zijn onderwijzing.De afbeelding hierboven is het handvat van een stok/stafdie uit de erfenis van de familie komt.
Janus reliquary guardian figure (Mbulu Ngulu) attributed to Semangoy of Zokolumga, Kota Obamba Mindoumou, Late 19th – early 20th-century.Beeld van een wachter.
John Singer Sargent, The Derelict, 1876.De verlatene.
Kiki Smith, Messenger I, 2008.
Luis Egidio Melxc3xa9ndez, Still life with artichokes and peas in a landscape, 1771 – 1774.
Michelangelo Buonarroti, Madonna and child, circa 1525.Bijzondere tekening.De tekening staat op twee aan elkaar gelijmde stukken papier.Wat direct opvalt is dat Maria niet naar haar kind kijkt.Dat is een opmerkelijke houding.Zeker als je weet dat de eerdere versie van deze tekeningeen meer traditionele houding van Maria had.Maar Michelangelo maakte blijkbaar bewust deze wijziging.
Okuyi Punu, Gabon.
Quimbaya, Reprecentacio masculina denominada retaule amb perforacio al nas, klassieke periode: 200 voor Christus – 1400 na Christus.De Quimbaya zijn een volk in Colombia.Ze zijn bekend om hun gouden beelden.Hier betreft het een aardenwerk begrafenisbeeld.
Taiso Yoshitoshi, Smoky: the appearance of a housewife of the Kyowa Era, onderdeel van Thirty-two aspects of daily life, 1888.
Vincent van Gogh, Landschap met korenschoven en een opkomende maan, 1889.
Brussel, Regentstraat.
Brussel, zicht op de lager gelegen markt van Brussel. Dit wordt de Kunstberg genoemd.
Toegangskaartje Bozar.
Zoon van de Hemel, catalogus 167, Geel geglazuurde kom met drakenmotief, 1723 – 1735.
Idem, drakenmotief in detail.
Zoon van de Hemel, catalogus 1, Figuur in hurkzit, 3500 – 3300 voor Christus.
Hele artistieke foto; Zoon van de Hemel, catalogus 98, Danseres, 204 voor Christus – 9 na Christus.
Zoon van de hemel catalogus via de scanner.
Zoon van de Hemel, catalogus 40, Staander in de vorm van een mytisch dier, 6e – 5e eeuw voor Christus.Dit is een groot bronzen voorwerp.Ingelegd met malachiet.Het is 48 x 47 x 27 centimeter.Dit in 1990 ontdekte voorwerp is er een van een stel.De staander was vermoedelijk bedoeld om een trommel recht te houden.Oostelijke Zhoudynastie opgegraven in graf 9 in Xujialing, Zichuan, Henan.Zhengzhou Archeologisch Instituut van de provincie Henan.
Het theepaviljoen.
In het theepaviljoen heb ik geluncht.Voor twaalf Euro kan men daar een lunch van de dag nemen.Natuurlijk heb ik dat gedaan met thee:eerst een thee met rozenblaadjes en daarna een jasmijnthee.
Catalogus Zoon van de Hemel.
Ticket Orchideexc3xabnpaviljoen.
Orchideexc3xabnpaviljoen, catalogus.
De kaft zonder omslag.
Detail van de omslag. Dit is een copie van het Orchideexc3xabnpaviljoen.
Liu Yanhu, Zonder titel, 2005.
Wang Nanming, Combinatie: ballen met karakters, sinds 1992.
Wei Ligang, Zwemmende vissen, wandelende krabben, 2008.
Brussel, Basiliek. Naar huis in de file.
De komende tijd gaat hier nog meer over volgen.
De meester van Katherina van Kleef, De apostel Philippus, folio M-226, Getijdenboek Katherina van Kleef, circa 1440, detail in de
Ton den Boon, Schatten van handschriften.
Uitgebreide catalogus voor de tentoonstelling ‘De wereld van Katherina’. De afbeelding op de omslag is overigens een voorbeeld van een (gedeelte van een) dedicatieminiatuur.
Rent Collection Courtyard, Binnenplaats voor de huurafdracht.
Li Zhanyang, xe2x80x98Rentxe2x80x99 xe2x80x93 Rent collection Yard (Foot washing xe2x80x93 Christiane Leister, Nataline Colonnello, Tang Xin, Livia Gnos, Lin Suling, Ai Weiwei, Lu Qing, Urs Meile), 2007.
Li Zhanyang, xe2x80x98Rentxe2x80x99 xe2x80x93 Rent collection Yard, Foot washing (detail), 2007.
Hunahpu en Ixabalanque op het Popol Vuh-relief.
Masker van de heer van Moche.


Oorbel?.
Deel van een helm.
Gouden vis en adelaar.
Gouden plakaat met vervlochten armen..
Gouden band met Latijnse spreuk: Rise op o Lord and may thy enemies be dispersed and those who hate thee be driven from the face.
Deel van een hanvat van een zwaard of dolk.
Knoop.
Deel van het handvat dat de hand beschermt tegen de degen van de aanvaller.
Monument voor de opening van een spoorlijn van Nijmegen naar Kleef in 1865. Ook de tentoonstelling die ik bezocht heeft verbindigen met Kleef (Cleve)
Mijn korte wandeling leidde tot de Waalkade en de restanten van de Valkhofburcht .
De brug.
Burchtrestanten.
Sint-Nicolaaskapel, heel toepasselijk op 6 december 2009.
Nijmegen gastvrij.
Het bijzondere Nijmegense sanitair.
Zijzicht.
Brugcompilatie.Aan deze foto’s is duidelijk te zien dat het nog in de ochtend wastoen ik door het centrum liep.Het is op de foto’s nog droog.Later op de middag ging het regenen en leek het niet meer op te houden.
.In het online straatnamenregister van Nijmegenvind ik het volgende:
De Latijnse school, gebouwd in 1545.
Piet Killaars, Moenen, 1968.
Kerkboog en Chirurgijnskamer, 1606.
Mariken van Nieumeghen, Vera van Hasselt, 1956.Op de web site ‘Kunst op straat’vind ik de volgende toelichting:
Woody van Amen, Flexa One, 1977.
Maar dat zijn de lijst en de eland ook.Frits de Coninck schrijft hierover in Museumtijdschrift van mei 2003:
Het zicht vanuit het museum is prachtig, het gezicht van Trajanus trouwens ook.
Woody van Amen, Double Happiness, 1979.
Woody van Amen, Double Happiness, 1979. Midden op de Matterhorn Tussen Mao en Nixon is het Double Happiness symbool te zien .Woody van Amen, Double Happiness, 1979. In the middle, on the Matterhorn, between Mao and Nixon, you can find the Double Happiness symbol.
Introductie op de tentoonstelling.
Entreebewijs met twee libellen en een vlieg.
De ingredienten worden afgewogen.
Het deeg wordt gekneed.
Het brood wordt gebakken.
De apostel zelf. Het hoge kruis verwijst naar zijn kruisdood.
De meester van Katherina van Kleef, folio G-97, Hellemond met gekwelde zielen: bovenmarge links.
De meester van Katherina van Kleef, folio G-97, Hellemond met gekwelde zielen: bovenmarge midden.
De meester van Katherina van Kleef, folio G-97, Hellemond met gekwelde zielen: bovenmarge rechts.
De meester van Katherina van Kleef, folio G-97, Hellemond met gekwelde zielen.
De meester van Katherina van Kleef, folio G-97, Hellemond met gekwelde zielen (detail).
De meester van Katherina van Kleef, de heilige Laurentius, folio M-266 uit het Getijdenboek van Katherina van Kleef, circa 1440.
Vissen in de bovenmarge.
Hoek rechtsonder. Hier worden de vissen aan de haak geslagen.
Linker- en rechtermarge in een plaatje geplaatst. Links de aal met kop, rechts de staart.
Ook de chocolaatjes hadden een passende illustratie gekregen.
De goede werken van Katherina: folio M-65: Katherina deelt aalmoezen uit.
Zelfde blad, ondermarge, bezoeken van gevangenen.
De heilige familie aan de maaltijd, folio M-151.
De heilige familie aan het werk, folio M-149.
De apostel Philippus, folio M-226, linkermarge.
De apostel Philippus, folio M-226, linkerbovenhoek.
De apostel Philippus, folio M-226, de rechter
Folio G-90, detail margedecoratie bij de Aanbidding van de Drie-eenheid, uit het Getijdenboek van Katherina van Kleef.
Detail margedecoratie bij de H. Vincentius, folio M-268.
Detail margedecoratie.
Als afsluiter deze mosselen, afbeelding op een boekenlegger maar origineel van de Meester van Katherina van Kleef.
Albert Renger-Patzsch, Buchenwald in november, Arnsberger Wald, 1936.Geen verband met het concentratiekamp dat daar later zal komen.Neemt niet weg dat dit een prachtige mistroostige foto isdie naar aanleiding van de gebeurtenissen in dat bosgemaakt had kunnen zijn.
Arshile Gorky, Waterfall, 1943.
De meester van Katherina van Kleef, detail van een margedecoratie van de Apostel Philippus uit het Getijdenboek van Katherina van Kleef, Fol. M-226, ca1440.Morgen ga ik dit getijdenboek bekijken in Nijmegen.Daar is het nu te zien in het museum Valkhof.Volgens het museum:Een gouden koets, een 60-koppige hofhouding, een eigen orkest en een theater.Katherina van Kleef, hertogin van Gelre (1417-1476) had het allemaal.Ze was puissant rijk, eigenzinnig en heerszuchtig.Maar tegelijk vroom en iemand met smaak.In de politiek van Noordwest Europa speelde ze een dominante rol,net als in het kunstleven.Ze gaf voor haar privxc3xa9collecties opdrachten aan diverse kunstenaars.Het getijdenboek van Katherina van Kleef– het belangrijkste gebedenboek met miniaturenuit de Noordelijke Nederlanden van de 15e eeuw –is haar beroemdste opdracht.Het reisde van New York naar Nijmegen, waar Katherina indertijd resideerdeen voor het eerst het werk bekeek.De kunstenaar is onbekend, maar geldt als een absolute meester.Het getijdenboek (1442/43) vormt het hoogtepuntvan de nieuwe tentoonstelling De wereld van Katherina.Devotie, demonen en dagelijks leven in de 15e eeuw in Museum Het Valkhof.Omdat het topstuk uit de collectie van The Morgan Library & Museumuit New York voor onderzoek uit elkaar is genomen,kan het Europese publiek maar liefst 100 losse bladen uit dit meesterwerk zien.Voor de eerste en de laatste keer,het boek wordt na terugkeer in New York uiteindelijk weer ingebonden.
Frans Hals (afgemaakt door Pieter Codde) The company of captain Reijnier Reael and Lieutenant Cornelis Michielsz Blaeuw.Door het Rijksmuseum uitgeleend aan het Prado in Spanje.Een prachtig schuttersstuk.
Gerard David, Hoofd van Christus, 1490 – 1495.Oude meester 1.
Giandomenico Tiepolo, Head study of a bearded man in a green hat with a brooch and a fur-trimmed red mantle with a jewelled buckle, 1757 – 1758.Oude meester 2.De titel is erg lang maar dat krijg je als het werkrelatief onbekend is en in handen valt van een groot veilinghuis.Brooch is geen spelfout.Brooch staat voor een fibula of kledinggesp of speld.
Giorgio de Chirico, Gladiatori nell’ arena, 1927.
Milton Becerra, Linea continua, homenaje a Alejandro Otero, 2009.
Pamen Pereira, This is a love story, 2009.
Per Kirkeby, Flucht nach Agypten, 1996.
Raffaello Sanzio, called Raphael, Head of a muse, 1510 – 1511.Oude meester 3.Wij kennen de maker waarschijnlijk het best onder de naam Rafael.Maar zijn eigenlijke naam is Raffaello Sanzio.Andere namen zijn Raffaello Santi en Raffaello da Urbino.
Rembrandt Harmensz van Rijn, Portrait of a man with arms akimbo, 1658.Oude meester 4.‘Akimbo’= met de handen in de zij.
Salomon de Bray, Judith delivering the head of Holofernes, 1636.
Unknown, French, 13th – early 14th century, cornerstone grotesque with ass’ ears.Karikaturale kop met ezelsoren op een Franse hoeksteen.
A pair of Hopi dolls (Snake dancers).Er is een grote verkoop met Native American Art,zeg maar kunst van de indianen.Hier een stel poppen van de Hopi-indianen.Het stellen ‘slangendansers’ voor.
Augusto Giacometti, Rotte Rosen, 1933.
Edvard Much, Winter night, 1923.
Francois Vervloet, Barche a Venezia.
Graciela Iterbide, Mexico, 2008.
Grease bowl, circa 1800 – 1850.Ook dit is Native American Art van de North West Coast.Het noord westen wil zeggen richting Alaska.Vandaar dat het motief afgeleid is van een zeehand.
Hans Burkhardt, Burial of Gorky, 1950.
Henrick Averkamp, IJsgezicht met jager die een otter toont.Met de winter in aantocht toont Het Rijksmuseum in AmsterdamHendrick Averkamp.Wintergezichten, ijspret, wintersporten.Hier een tekening.
Henrick Averkamp, detail.Dit is het fragment waar de tekening zijn naam aan ontleent.
Henrick Averkamp, detail.Op een grappige manier is de naam van de kunstenaar ‘verstopt’.
Jean Tinguely, Wundermaschine, Meta-Kandinsky I, 1956.
Michael Kidner, Circle after image, 1959.
James Turrel, Bridget’s Bardo, Ganzfeld piece, 2008, Foto Florian Holzherr, 2009.Er wordt door het museum gevraagd de volgende tekstbij de afbeelding te vermelden. En dan doen we dat:Bridget’s Bardo, 2008begehbare Installation / installationxc2xa9 James Turrell, Foto/photo: Florian Holzherr, 2009Het werk is een ruimte waar je in kunt lopen en waar het lichtvan kleur verandert. Althans dat is de indruk die ik krijg.Ik heb het werk niet in het echt gezien.Maar het lijkt me wel de moeite waard.Begin maar eens met de video.


Alex Webb, Children playing in a courtyard, 1985.Een ijzersterke foto.Kijk eens naar die kleuren.Wat een prachtig zachtblauw.
Allesandra Sanguinetti, The models, 2000.De foto had van Martin Parr kunnen zijn.Dat is hij echter niet.Zeer sterk!
Camille Pissarro, Woman gathering herbs, 1880.
Cao Fei, A mirage, 2004.Sterke foto.Natuurlijk helemaal in elkaar gezet.De titel is Mirage, luchtspiegeling, zinsbegoocheling.Net als bij een luchtspiegeling zijn de gebouwenin de verte onscherp, mistig.Alleen is het onscherpe beeld waarschijnlijk de werkelijkheid.Het zijn juist de scherpe beelden op de voorgrond die onwerkelijk zijn.
Charles Dickens, A Christmas carol, autograph manuscript, signed december 1843.Grote literatuur: A Christmas Carol.Hier met toevoegingen door de auteur.Op dit blad staat onder meer:A Christmas carolin prose being a ghost story of Christmas
Claude Monet, Champ de Coquelicots pres de Vetheuil, 1879.Volgens mij is dit schilderij al eens eerder hier te zien geweest.Maar ik ben er niet zeker van.Maar dat maakt het niet minder mooi.
Drum, Omas, New Guinea, Asmat people, Pomatsj river, Sauwa village, mid 20th century.Trommel afkostig uit Papua Nieuw Guinea.Gemaakt rond 1950.
George Dombek, Tour de tree, 2008.Ronde van de bomen.
George Seurat, The models, 1887-1888.In dit schilderij zit nog een schilderij verwerkt.Links tegen de muur is het beroemde schilderijvan Seurat te zien met die lange titel:Un dimanche apres-midi sur l’ ile de la Grande Jatte.Overigens hele andere modellen als op de tweede foto in deze log.
Georges Seurat, Un dimanche apres-midi sur l’ ile de la Grande Jatte, 1886.
Harpoon counter weight, Okvik OBS I, Walrus ivory.Harpoen contragewicht.Zeerobben ivoor.Okvik is een stijl van versieren die in de prehistorie voorkwamrond de Bering Straat. OBS staat voor Old Bering Street Sea.OBS I is een periode/tijdsaanduiding.
Jan Schoonhoven, Relief R69-1, 1969.Onlangs was over Schoonhoven nog een artikel te lezenin Vrij Nederland (en op mijn weblog).De kunststroming heet Zero.Kunst proberen tot een minimum te beperken.
Jaume Plenza, Shadows I, 2006..
Liubov Popova, Maquette Meyerhold stage production: The magnanimous cuckold, 1922.Een ontwerp voor een theatervoorstelling.Op het net vond ik twee foto’s die gemaakt zijn op het toneelmet het decor waarvan hierboven het ontwerp te zien is.

Long-Bin Chen, New York Buddha project, Installation view, 2007.Beelden gemaakt van oude TELEFOONBOEKEN !!!!!
Molded tile, Iran, Reign Nasir Al-Din Shah Qajar, Brooklyn Museum, 1848 xe2x80x93 1896.Geglazuurde tegel gemaakt in Iran ten tijde van de regeringvan Nasir Al-Din Shah Qajar.Deze tegel is prachtig.Niet alleen is de voorstelling prettig om aan te zien,er is ook sprake van fantastisch vakmanschap.De figuren op de tegel zijn volledig in zwart, grijs en wit uitgevoerd.De rest van de tegel is letterlijk bont en blauw:veel roze en blauw.Het glazuurproces is echter zo onder controle dat de figurenegaal zwart, grijs en wit blijven.
Nikolaos Tzafouris or circle, Pieta.Ikoon van Nikolaos Tzafouris of uit zijn omgeving.
Paul Delvaux, De groene canapxc3xa9, 1944.
Pierre-August Renoir, Heads of two young girls / The two sisters.Het probleem met dit werk is dat buiten het Tacoma Arts Museumer geen informatie over te vinnden is.Ik heb niet kunnen achterhalen wanneer dit werk precies gemaakt is.
Relief of sandeled feet of a royal woman, Egypt, Hermopolis, New Kingdom, Amarna period, 1352 – 1332 BC.Egyptische sandalen.
Sixtijnse kapel, Vaticaanstad.
Thorben Gielher, Mont Blanc, 2002.
Unknown, Barber with a seated courtesan, Calcutta, 1875.
Unknown, Bust of a woman, Roman, about130.Borstbeeld van een Romeinse vrouw, rond het jaar 130.
Unknown Crux Vaticana / Vatican cross, between 565 – 578.Het zogenaamde Vaticaans kruis is uitgevoerd in Byzantijnse stijl.Oudst bekende relikwie met het stukjes hout van ‘Het Ware Kruis’.Onlangs gerestaureerd en binnenkort te bewonderenin de St. Pieter in Vaticaanstad.Het is een cadeau van Keizer Justinianus II.Een belangrijk religieus en politiek cadeau.De leider van Constantinopel (hoofdstad van het Oost Romeinse Rijken hoofdzetel van de Oosterse Kerk) geefteen onbetaalbaar (stukjes relikwie van het kruis van Christus)en duur (goud, edelstenen, parels enz) cadeau aan de Paus in Rome.De Paus als leider van de Kerk van Rome, zeg maar de Wersterse kerk.De Paus als belangrijke beinvloeder van Westerse koningen en keizersmet een eigen wereldse macht.
Het Vaticaans kruis voor (rechts) en na de restauratie .
Zhang Enli, Sky, 2009.
Lin Fengmian, Autumn lake.Herfstmeer is de titel van dit Chinese schilderwerk.De kunstenaar is Lin Fengmian.
Europalia China.
Het leek wel eb.
In de verte het Venetiaans fort van Rethymnon.
Huur voor de standstoelen.
Hoge golven op het strand.
Olijfzeep, speciaal gekocht omdat je daarmee kwasten goed kunt schoonmaken zonder milieuschade (?).
En die zeep zat in dit mooie papieren zakje.
De vakantie begon met het schilderij links in het appartement, rechts hing nog een reproductie. Kunst of niet ik vind het in ieder geval niet mooi.
Ik had aangegeven dat deze vakantie in het teken zou staan van het boek: De geschiedenis van de schoonheid door Umberto Eco. En dat heeft deze vakantie ook gedaan. Hierboven een blad uit mijn dagboekje met aantekeningen over Boxc3xabthius. Maar in mijn weblogs ben ik er niet toe gekomen mijn aantekeningen om te zetten in tekst. Dat gaat nog volgen. Het boek is nog niet uit.
Links en rechts tegen de muur hingen de reproducties in Platanes.
Maar het werd weer tijd om naar huis te gaan……
…..en de auto op te halen