Tijdens mijn korte vakantie in China, zag ik heel veel kunstwerken.
Maar dat was niet voor het eerst.
Wel dat ik ze in China zag maar al veel eerder zag ik
op tentoonstellingen prachtig werk uit China.
Ik ben gaan zoeken in mijn boekenkast en vond de catalogus
van de tentoonstelling ‘Kunstschatten uit China’
die in het voorjaar van 1982 werd gehouden
in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel.
Ik vond niet alleen de catalogus maar ook de folder
en de factuur voor de catalogus (dd 31/03/1982: 630BFR)
De catalogus kan nog eenvoudig op internet gekocht worden.

Voorkant van de folder.

Introductietekst over de recente archeologische vondsten in China.

Een eerste indruk van de voorwerpen die te zien waren.

Vervolg introductie.

Mijn factuur: 31/03/82, 630 Fr.
In dit log houd ik de schrijwijze aan zoals die in de catalogus is gebruikt.
‘De eerste keizer van China’ heet bij mij dan ook Qin Shihuang Di,
volgens Wikipedia is dat echter Qin Shi Huangdi.
Bij plaatsnamen en dergelijke kan dezelfde verwarring optreden.
Bovendien hanteert de catalogus de schrijfwijze Xi’an en Xian door elkaar.
Zoals al aan de folder te zien is, is het reclamemateriaal
heel wat ingetogener dan zoals we vandaag gewend zijn.
Dat is ook het geval voor de catalogus.
Maar inhoudelijk komt de catalogus niet minder gedegen over.
Hieronder een selectie van voorwerpen
die ik heel mooi vind.
Dus niet veel bronzen of aardewerk vazen uit de prehistorie.
Mijn peroonlijke keuze.
De volgorde van de voorwerpen is de volgorde zoals die ook
in de catalogus gevolgd is.

Kalebasvormige kruik van het type ‘Ping’ Neolithicum, ongeveer 5e eeuw voor Christus, ontdekt in 1972 in Jiangzhai bij Lintong in de provincie Shaanxi, Museum van Banpo, Xi’an.
Volgens de Chinese archeologen herkent men in de afbeelding
een gestileerde afbeelding van een antropomorf (menselijk) masker.
De ogen in het midden verschillen van elkaar.
Het linkeroog zijn twee circeldelen die iets uit elkaar liggen.
Zodanig dat er een horizontale balk tussen de twee delen ontstaat.
Het rechteroog heeft een driehoekige pupil.

Schematische voorstelling van een Taotie-masker.
Op bronzen voorwerpen is een veelvoorkomend motief
het zogenaamde Taotie-masker.
Bovenstaande afbeelding laat zien uit welke onderdelen
het masker is opgebouwd.
De naam betekent zoiets als ‘veelvraat’.

Zun in de gestalte van een olifant, Westelijke Zhou-dynastie, 10de eeuw voor Christus, opgegraven in 1974 in Rujiazhuang bij Baoji in Xian in de provincie Shaanxi, Baoji City Museum.
Een ‘Zun’ is een ritueel vat.
De olifant is hier niet echt elegant uitgevoerd.
Dit vat werd in een graf ontdekt in december 1974.
Het graf is waarschijnlijk van de welgestelde aristocraat
en hoge staatsambtenaar Qiang Bo en zijn vrouw Lady Xing.

Ding met deksel, brons met ingelegd goud en zilver, Oostelijke Zhou-dynastie, circa 4e – 3e eeuw voor Christus, opgegraven in 1966 in Xianyang in de provincie Shaanxi, Xianyng City Museum.
Chinees vaatwerk kent verschillende modellen
die door de tijd ook nog eens veranderen van vorm.
De catalogus heeft een heel overzicht met ‘Ding’, ‘Fang ding’,
‘Li’, ‘Xian’ enz vormen.
Er zijn vormen voor eten, andere voor wijn en weer andere voor water.
De mooiste naam en voor ons het meest verwarrend is ‘Gui’.
Tegenwoordig gebruiken we dat woord als afkorting
voor een Graphical User Interface.

Staande krijger met harnas, Qin-dynastie, 220 – 210 voor Christus, ontdekt in 1979 in het graf van keizer Qin Shihuang Di, sector 1, in Lintong in de provincie Shaanxi, Museum of Qin-figures, Lintong.

Knielende boogschutter, Qin-dynastie, 220 – 210 voor Christus, ontdekt in 1977 in het graf van keizer Qin Shihuang Di, sector 2, in Lintong in de provincie Shaanxi, Museum of Qin-figures, Lintong.

Staande krijger zonder harnas, Qin-dynastie, 220 – 210 voor Christus, ontdekt in 1974 in het graf van keizer Qin Shihuang Di, sector 1, in Lintong in de provincie Shaanxi, Museum of Qin-figures, Lintong.

Paard, Qin-dynastie, 220 – 210 voor Christus, ontdekt in 1979 in het graf van keizer Qin Shihuang Di, sector 1, in Lintong in de provincie Shaanxi, Museum of Qin-figures, Lintong.
Ten tijde van de tentoonstelling had men 24 van dergelijke paarden ontdekt
in sector 1 voor 6 houten strijdwagens.
De paarden en krijgers maken allemaal deel uit
van het zogenaamde Terracottaleger.

Hoofd van een paard, Qin-dynastie, 220 – 210 voor Christus, ontdekt in 1979 in het graf van keizer Qin Shihuang Di, sector 1, in Lintong in de provincie Shaanxi, Museum of Qin-figures, Lintong.
De catalogus bevat veel meer zwart-wit afbeeldingen zoals hierboven
dan kleurafbeeldingen.
De paarden zijn afgebeeld op het moment dat ze aanzetten
om de strijdwagens te trekken.
Dat geeft hen een uitstraling van kracht.

Twee stafkronen in de vorm van fabeldieren, Westelijke Han-dynastie, 2e – 1e eeuw voor Christus, ontdekt in 1972 in Xiaobaiyangcun bij Xi’an in de provincie van Shaanxi.

Toren, Oostelijke Han-dynastie, ontdekt in 1972 in Zhangwan, Lingbao, Xian, provincie Henan, Henan Provincial Museum in Zhengzhou.

Hoofd van een Bodhisattva, Tang-dynastie, circa 760, opgegraven in 1959 op de plaats van de vregere Anguo-tempel, Xi’an, provincie Shaanxi, Shaanxi Provincial Museum in Xi’an.

Dit zijn twee beelden: beeld van een gezadeld paard en een beeld van een paardeknecht, beide stammen uit de Tang-dynasty, circa 706 – 711, opgegraven in 1972 uit het graf van kroonprins Zhanghuai in Qian Xian, provincie Shaanxi, Qianling Museum in Qian Xian.
Paard en knecht zijn samen op dezelfde plaats gevonden in het graf.
De gelaatstrekken duiden er op dat de knecht van Mongoolse afkomst is.

Beeld van een civiel ambtenaar uit de Tang-dynastie, circa 718, opgegraven in 1972 uit het graf van Li Zhen in Xinglongcun, Liquan Xian, provincie Shaanxi, Zhaoling Museum Liquan.

Pelgrimsfles (Pinanghu) uit de Tang-dynastie, 7e – 8e eeuw, ontdekt in 1970 in Hejiacun, Xi’an in de provincie Shaanxi, Shaanxi Provincial Museum in Xi’an.
Alles bij elkaar een prachtige verzameling en in de catalogus
staat nog veel meer!
Deze tentoonstelling kunt u niet meer zien maar gelukkig
is het Europalia in Brussel met deze keer als thema China.
Zo zijn daar te zien:
Zoon van de Hemel, een tentoonstelling over de keizers van China.
The State of Things. Brussels/Beijing, een tentoonstelling over moderne
Chinese en Belgische kunst onder aanvoering
van de kunstenaars Ai Wei Wei en Luc Tuymans.
Het Orchideexc3xabnpaviljoen, de kunst van het schrift in China.
En nog veel meer.
Zie hier voor meer informatie.

De catalogus.

De afbeelding op de kaft.



































Vrij Nederland is onlangs begonnen met een nieuwe serieverhalen over kunst.Willem Baars legt iedere keer uit waarom een kunstwerkgoed is of niet (mooi of niet).Hier een voorbeeld van een werk van Jan Schoonhoven.Nederlands kunstenaar en onderdeel van de zogenaamde nul-beweging.




Jan Schoonhoven, Gerythmeerd Quadrantenrelief, 1968.
Canaletto, Old Walton Bridge, 1754.
Eboshi-shaped kabuto with maedate in form of a mantis, Edo period, 17th-century.Er is een duidelijke tendens op de internationale kunstmarktom meer aandacht te schenken aan kunst afkomstig uit Azie,Zuid Amerika en Afrika.Hier een voorbeeld uit Japan.Het betreft een helm met als embleem een bidsprinkhaan.
Edward Hopper, Morning sun, 1952.
Famille rose imperial ‘peach’ bowl, Yongzheng underglaze, 1723 – 1735.Vergelijkbaar werk zag ik 10 dagen geleden nog in Beijing en Shenyang.Famille Rose is een verzamelaarsterm voor Chinees porselein datgemaakt is tegen het eind van de regeerperiode van Kangxi (1662 – 1722).Kangxi is keizer van China onder de Qing-dynastie.De hoofdkleur is een ondoorzichtige roze email.
Hasegawa school, The first man across the Uji river, Tale of the Heike, early 17th century.De ‘Tale of the Heike’ is een Japans verhaal over de machtstrijdtussen verschillende partijen in Japan.Op bovenstaand scherm wordt afgebeeld dat de eerste mande rivier de Uji oversteekt.
Hxc3xa9lio Oiticica, Vermelho cortando o branco (Red going through white), 1958.
Imperial white jade, double dragon seal of emperor Guangxu, 1874 – 1908.Net als in Europa was een van de problemen in Chinaom het grote land of rijk te besturen.Je hebt dan betrouwbare lokale vertegenwoordigers nodigen je moet in staat zijn bevelen uit te vaardigen.De lokale vertegenwoordigers moeten dan wel zeker weten dat een brief of opdracht van het hoogste gezag kwam.In Europa zie je het gebruik van lakzegels die aan documente hangen,in China zie je stempels op documenten die met een zegel zijn gemaakt.Hier zie je zo’n zegel van keizer Guangxu.Een kunstwerk op zich gesneden uit jade.De draak (hier zelfs twee) is het symbool van de keizer.
Jack Pierson, Abstract #18, 2009.
Jan Harmensz Muller, Cain killing Abel, 1589.Kain doodt Abel.
Jean Dubuffet, Personage pour Washington Parade, 1973.
Jules-Adolphe Breton, The last gleanings, 1895.
Karl Kasten, Snake dance, 1962.
La princessa Nefertiabet devant son repas regne de Kheops, 2590 – 2565 BC.Frankrijk (Louvre) gaat een reeks stukken teruggeven aan Egypte.Dit muurrelief is een van die stukken afkomstig uit een Egyptische grafkamer.
Lydia VelascoLes, Femmes, 2009.
Michelangelo Buonarroti, Study of a man’s face for the Flood, Sistine Chapel ceiling, 1509-1510.
Unknown artist, Cechia di Cosimo Fanzago, 17th century.Cosimo Fanzago is een beeldhouwer en architect.In hoeverre dit beeld door hem gemaakt is weet ik niet.Mijn Italiaans is ontoereikend.
Vincent van Gogh, Blxc3xbchende kastanienzweige, 1890.
Zao Wou-ki, 19-11-59, 2009.
Bortnov Petr Stepanovich, Hochofen von N.T.M.K., 1985.
Glushkov Boris Pavlovich, Torfgewinnung, 1954.Alle afbeeldingen van Lenin en andere leiderszijn meestal niet om aan te zien.Propaganda, kitch.Maar er worden wel een aantal nieuwe onderwerpen afgebeeld:hoogovens en turfwinning bijvoorbeeld.
Maksimov Dmitri Borisovich, Industrie landschaft.
Zherdzitski Evgeni Fedorovich, Begegnung, zugeschrieben, 1975 – 1980.
Adriaen Coorte, Still life of a peach and two abricots.17e eeuwse Nederlandse schilder uit Middelburg.Dit schilderij is pas geleden ontdekt.Het lag in een la samen met nog een schilderij van Adriaen Coorte.Wordt later dit jaar geveild.
David Wojnarowicz, Untitled, 1988.
Double headed serpent, Mexico, 1400 – 1521.
Figurines of musicians, Western Han dynasty.
George De La Tour, The card: sharp with ace of diamond.
Holger Niehaus, Zonder titel, 2000.Heel mooi stilleven, modern.Al het fruit is gepeld!
Sandro Botticelli, Minerva and centaur, 1480 – 1482.
Edward J. Steichen, Silverware, still life, 1930.Een prachtig voorbeeld van een stilleven.Hier met ‘zilverwerk’ of tafelzilver.Edward J. Steichen is geboren in Luxemburg en al voor 1900verhuisd naar Amerika.Daar werd hij een beroemd fotograaf.
Elisa Gonzxc3xa1lez Miralles, Recuerdos sin memoria 3 (Alzheimer, Erinnerungen ohne Erinnerung), 2007.Ook fotografie maar heel anders dan de foto van Steichen.Erg mooi.
Jxc3xb8rgen Craig Lello & Tobias Arnell, Reverse view, 2009.Het blik verf is omgevallen.Er ontstaat ‘spontaan’ een beeld.Alleen is het beeld net als de verfpot ‘omgekeerd’.Uit Zweden.
Kimsooja, Mumbai, A laundry field, 2009.
Louis C. Tiffany, Raam voor Bella apartment, circa 1880.Het eerste glas-inlood werk van deze serie.
Paolo Veronese, Head of St. Michael, Detail from the Petrobelli Altarpiece, circa 1565.Op
Pietro Paolini, Bacchic concert, circa 1625 – 1630.
Pipa, China, Ming dynasty, Laat 15e of begin 16e eeuw.Mijn mijn reis naar China is zichtis mijn oog extra gevoelig voor werken uit China.Een Pipa, het instrument wordt ook wel de Chinese luit genoemd.
Procession of model boats, Egyptian, Middle Kingdom, Late dynasty 11 – Early dynasty 12, 2010 – 1961 BC.Een processie van modelboten uit Egyptische graven.De boten maken onderdeel uit van het Egyptisch begrafenisritueel.Deze boten stammen uit het Middenrijk.Ongeveer 2010 – 1961 voor Christus.
Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Self portrait, 1659.Hij komt zelf ook maar eens een kijkje nemen.
Robert Longo, Men in the cities: Larry, 1983.Stadsmannen: Larry. Grafisch werk.
Samuel Joseph Corso, Rain, 1998.Het tweede glas-in-lood werk: regen.
Screen with birthday celebration, Qing dynasty, Qianlong period, dated 1777.Kamerscherm met een afbeelding van een verjaardagspartij.Gedateerd 1777.
Shoko Koike, Shell vessel, 1997.Aardewerk gemaakt in Japan.Prachtig van vorm en kleur.De vorm van een schelp als basis voor een vaas.Voor 1950 was het maken van aardewerk in Japanhet exclusieve domein voor mannen.Dit is een voorwerp op een tentoonstelling met werk van vrouwelijke kunstenaars.
Steve Pyke, Rem Koolhaas, 2005.
Subodh Gupta, Bullet, 2007.‘Bullet’ is de typenaam van dit model Royel Enfield motor.
Sutra box with dragon, China, Ming dynasty, Yongle period, 1403 – 1424.Een rode lak-doos gebruikt in China om geschriften (sutra)in te bewaren. De lak is een soort hars die hard wordtnadat het in aanraking komt met zuurstof.Verschillende lagen lak worden op een houten voorwerp (een kistje)aangebracht, waarna er vormen uit worden gesneden.Een andere toepassing is een beschildering zoals hier.
Torben Giehler, Mont Blanc, 2002.
Recepten van Verfmolen De Kat.













Alfred Stevens, In memoriam, 1858 xe2x80x93 1861.Van deze Belgische kunstenaar heb ik niet eerder gehoord.Ziet er toch erg verdienstelijk uit.
Andrea Pozzo, Hercules deeds and apotheosis (his admittance to Olympus), 1704 – 1708.Het specialisme van de barokschilder Andrea Pozzozijn fresco’s, zoals hierboven afgebeeld,waarbij de schildering gecombineerd wordt met architectuur.Hier zien we een plafond in het Liechtensteinpaleis in Wenen.Hier zie je de daden van Hercules die er uiteindelijk toe leidendat hij wordt toegelaten op de Olympus.
Christ Pantokrator, Chilandari Monastery, 13thCentury.Deze ikoon is afkomstig uit het Chilandari kloosterop de berg Athos in Griekenland.Het klooster is opgericht in 1198.Wikipedia:
Denise de Grazia, Shore, 2007.Voor alle duidelijkheid: dit is een olieverfschilderij.
Frank Herfort, Holiday, Leipzig, Germany, 2009.Humor.
Frantixc5xa1ek Kupka, Ordonnance sur verticales, circa 1911 – 1920.
Jessica Lange, Mexico, 1992 – 2008.
M. C. Escher, Sun and moon, 1948.Zon en maan, houtgravure.
Rembtandt Harmensz van Rijn, Houses on the Bulwark ‘The Rose’ Amsterdam, circa 1651 – 1652.Bolwerk ‘De Rose’, het gaat hier waarschijnlijkom het bolwerk de Rose bij de Rozengracht.
Shortey Lungkarta Tjungurrayi, Mystery sand mosaic, 1974.
Sir Anthony van Dyck, Princess Elizabeth (1635-1650) and Princess Anne (1637-1640), 1637.
Vasily Kandinsky, Thirty (Trente), 1937.
Western Zhou Dynasty, Ritual food container, 1045 – 256 BCE.Ritueel vaatwerk.Het leuke vind ik dat dit in het Chinees blijkbaar ‘gui’ heet.Maar ik werk in de automatisering en mijn associatie met het woord guibrengt mij bij de grafische gebruikersinterface van programma’s.



















Andy Warhol, Michael Jackson, 1984.Ik vind de Warholportretten gewoon mooi.
Antony Gormley, Critical mass, 1995.
Attributed to Aqa Mirak, author Qasim, son of Ali, Shahnama, the book of kings of Shah Tahmasp, circa 1525 xe2x80x93 1530, Tabriz, Iran.De miniatuurschildering wordt toegeschreven aan Aqa Mirak.De tekst is geschreven door Qasim.Het boek is de Shahnama, het boek der Iraanse koningen.Deze versie was in het bezit van Sjah Tahmaspen wordt gedateerd rond 1525 – 1530.
Attributed to Khushala, The gods sing and dance for Shiva and Parvati, 1780 -1790.Toegeschreven aan Khushala.De goden zingen en dansen voor Shiva en Parvati.
Demakersvan (Jeroen Verhoeven), Cinderella table, 2008.Het meeste design is niet de moeite waard om te laten zien.Het is vaak heel erg aan de tijd gebonden.Dit hier is wel iets bijzonders en het komt nog uit Nederland ook.
Andere zijde (achterzijde?).
Douglass Parshall, Bathers.Baders, de datum van het werk is bij mij onbekend
Franxc3xa7ois Boucher, Adoration of the shepherds, 1761 – 1762.Beetje vreemde tijd van het jaar voor de‘Aanbidding door de herders’.
Gilbert and George, MULLAH, 1980.Een heel vervreemdend werk.De techniek is goed bedacht.Past erg goed in het werk van Gilbert and Georgemet hun glas-in-lood achtige fotomontages.Maar de naam Mullah associeer je direct met moslim fundamentalisme.
Jaume Plensa, Sho, 2007.
Jean Auguste Dominique Ingres, Comtessed Haussonville, 1845.
Ken Grant, Home coming.Ik vind dit werk wel erg veel lijken op:Edward Hopper, Rooms by the sea:
Luc Tuymans, Reflections, 2009.
Max Beckmann, The synagogue in Frankfurt, 1919.
Oglala Lakota, Beaded horse mask, circa 1904.Paardemasker van kralen.
Pablo Picasso, Les deux femmes nues, 1945.
Paul Cxc3xa9zanne, Still life with fruit dish, 1879 – 1880.
Rafael Lozano Hemmer, Levels of nothingness, 2009.Dit is een foto van een installatie met veel schijnwerpers.Al dit licht en de kleuren zijn geinspireerd door Wassily Kandinsky.Ik weet niet welk werk specifiek als inspiratiebron heeft gefunctioneerdmaar ik geef hieronder een voorbeeld.
Wassily Kandinsky, Composition VIII, 1923.
Rene Magritte, Les merveilles de la nature, 1953.Weer eens een heel andere manier om een schip te schilderen.
Richard Woldendorp, Coastline between Esperance and Cape Arid, Western Australia, 2006.Ongelofelijk.Dit is zogenaamde ‘aerial photography’, foto’s gemaakt vanuit het vliegtuig.Hier heeft dat geleid tot een haast abstract schilderij.
Robert Mapplethorpe, Derrick Cross, 1982.Met de wereldkampioenschappen atlethiek in Berlijn in gedachten.
Tara Donovan, Untitled (detail), 2008.
Vera Lutter, Casa del Duca Sforza, Venice II, January13 – 14 2008.
Wu Changshuo, Narcissus, eggplant, grapevines, lotus, chrysanthemum; Flower and vegetables album, 1904.Pagina uit een boek over bloemen en vruchten.
Het begin: Chinese karakters.
Nog wat gereedschappen gekocht.
Eerste taak: rode bolus omzetten in poeder.Ik gebruik rode bolus als onderschildering voor goudblad.Ik wil straks gouden letters maken.Met een rode onderschildering krijg je een warmer effect.Eerst de verf en mijn gereedschap eens uittesten.De karakters komen te staan op een oppervlakvan 5 bij 5 centimeter per letter.Dat is dus redelijk klein en ik wil zien of dat met deze kwast (nummer 2) lukt.De rode bolus die ik kocht, zijn brokken rode aarde.In het voorbeeld zie je twee karakters op een oppervlaktevan 4,5 bij 4,5 centimeter.
Ik kan eenvoudig gruis van de rode bolus afschrapen met een hobbymesje.
Mijn voorraad.
Nog een beetje meer.De afgeschraapte deeltjes plet ik nog eens fijn met een schildersmes.Goed draaien en aandrukken zodat alle deeltjes even fijn zijn.Gaat allemaal heel eenvoudig.
Dan het pigment samenvoegen met het geklaarde eiwit.
Zo ontstaat deze verf.Ik heb maar hele kleine hoeveelheden nodig.Je maakt erg snel veel te veel.De houdbaarheid is maar beperkt.
Mijn eerste proefstukje.De verschillende lijnen van de karakters lopen van dik naar dun.Dik is daar waar de schrijver begint met het plaatsen van zijn pen of kwast.Dun is waar de schrijver zijn pen of kwast weer van het papier afhaalt.Chinese karakters schrijf je van boven naar beneden.Van links naar rechts
Het recept.
De benodigdheden, nog zonder water en azijn.
Ei voorzichtig openen.
Het eiwit laten weglopen.
Eigeel van dop naar dop gieten terwijl het eiwit kan ontsnappen.
Daarna water en azijn toevoegen.
Roeren.
En dat moet het dan zijn.























Hans Memling: De marteldood bij aankomst in Keulen.
De tekst afgeschreven.Het probleem hiermee was dat ik eerder een verfvlekheb weggekrast met een mes.Dit vegeratisch perkament laat dat wel toe maarschrijf je er met inkt overheen,dan vloeit de inkt gelijk uit in alle groefjes.Dus nu moet ik een aantal inktvlekken verbloemen.
Vlekken.
Verfpotjes leeggespoeld en schoongemaakt.Met rood heb ik de eerste regel en alle initialen in de tekstdie niet met goud zijn uitgevoerd, aangezet.Ik moest hierbij erg letten dat de inkt niet gaat uitlopen.Daarnaast heb ik de inkt weggekrast.En over die plek eerst wit geschilderd met daarop een fantasiebloem.
Kleurkopie van het origineel en mijn resultaat.
Het resultaat.
De verfpotjes staan te drogen.