Gisteren heb ik de cursus Dozen voor beginners gevolgd
bij Wilma van Driel (Boekbinderij Papyrus) in Leiden.
Het lesmateriaal is gebaseerd op het materiaal van Cor Aerssens.

De lesruimte is een heel ruim, goed verlicht atelier,
voorzien van alle machines en materialen nodig voor de workshop.
Het karton en papier voor het chassis van de doos was allemaal
al voorbereid door Wilma van Driel.

De werkbank bij Boekbinderij Papyrus.

Het gereedschap:
– kwasten (1 schone kleinere kwast, een dikke voor het stijfsel en
een kleinere voor de lijm (PVA))
– geodriehoek
– smidshaakje
– heel scherp mes (ik sneed mijn vinger)
– vouwbeen
– 2 doekjes (1 nat, 1 droog; voor het verwijderen van vuil)
– 1 potlood
– 1 lineaal (2 is beter)
– 3 blokjes hout/MDF: 12 x 13 x 2 cm

De bezoeling is een doos te maken van het type schoenendoos.
Het formaat is wat kleiner, grotere dozen zijn om te beginnen
moeilijker dan een kleinere doos.

Op de werkbank, stroken karton met daarop schuurpapier (Korrel 280 en 400). Heel handig.

Het begin heb ik niet gefotografeerd.
De handeling is eenvoudig maar ereg belangrijk.
Het werk begint met het maken van de vloer van de doos.
Die bestaat uit twee stukken karton die op elkaar geplakt worden.
De grondplaat en het binnenoppervlak.
Die plak je op elkaar. Het binnenoppervlak is kleiner dan de grondplaat.
Dat en het hoogteverschil dat door het op elkaar plakken van het karton
ontstaat, gebruik je om de wanden dadelijk goed te plaatsen.

De wanden van de doos liggen gereed. Twee kortere zijdes en twee langere.

Ik leg de wanden nog even rond de bodem om te zien of ik het juiste materiaal heb. De haakse kant van de wanden heb ik aangegeven net zoals de binnenkant van de wanden. Je ziet het ‘verhoog’ van de grondplaat en het binnenoppervlak.

De wanden zijn aan de onderkant een beetje rond geschuurd
om ruimte te maken voor de lijm.

Het plaatsen van de eerste wand. De wanden worden ‘wentelwiekend’ geplaatste. Ze worden haaks gezet door het smidshaakje. Je ziet de wand uitsteken buiten het binnenoppervlak. Dat is met opzet. Het te veel wordt straks afgesneden.

Na het plaatsen van de tweede wand wordt de plaats waar de twee wanden elkaar raken vastgeplakt met schilderstape.

Als alle vier de wanden staan moet de bodem van de doos drogen. Hiervoor zetten we ze onder bezwaar.

Hierna worden de wanden bekleed met grijs ruggenbord.
Dat is ter versteviging van de constructie.
Dat werkt super!

Eerst de wanden op de juiste lengte snijden.

De bekleding met grijs ruggenbord opplakken. Aan alle vier de zijdes steekt een kleine strook over. Die snij je daarna weg.

Het ruggenbord zit op de wanden en wordt op maat gesneden. Een belangrijke stap voor de constructie van de doos.

Dit is het resultaat van het beplakken. een mooi egale buitenkant. Daar waar nodig worden naden licht bijgeschuurd.

Om de grootte te bepalen van het papier waarmee de doos bekleed gaat worden gebruiken we stroken papier.

Laten we nog even naar de hoek kijken van de doos.
Die bepaalt in grote mate de sterkte van de constructie.

Als je goed kijkt zie je dat de verlijming van de wanden, versterkt wordt door het ruggenbord dat als bekleding wordt aangebracht. Het ruggenbord geeft de doos niet alleen een glad en egaal uiterlijk, het draagt belangrijk bij aan de versteviging van de constructie. Dat werkt echt super!

Voor de bekleding moeten we zowel de lengte als de breedte opmeten. Zorg voor een paar millimeter voor op de vloer.

Nadat het papier op maat is gesneden wordt de centrale plaats van de doos gemarkeerd. Op dit blauwe papier viel de potloodstreep achteraf niet erg op.

Dan wordt het papier in de looprichting ingesmeerd met stijfsel. Bij dit papier werd de lijm erg snel opgenomen door het papier. Tweemaal insmeren was zeker nodig.

Na het plaatsen van de doos wordt het papier op maat gemaakt. Dit is een complex proces. De cursus was hier heel verhelderend. Hier is echt nog wel wat ervaring nodig voor dit helemaal soepel gaat.

Dan wordt de wand bekleed en het teveel aan papier wordt weggesneden. Extra aandacht krijgen de naden aan de buitenkant van de doos. Hoe dat in zijn werk gaat had ik niet zelfstandig uit de werkinstructies opgemaakt.

De bodem van de doos is bijna gereed. Het enige dat er nu nog moet gebeuren is dat het binnenoppervlak bekleed moet worden. Maar inmiddels was het 16:00 uur. Tijd om naar huis te gaan. Het goede nieuws is dat de deksel een soort omgekeerde bodem is. De werkwijze is vergelijkbaar. Die ga ik de komende tijd dus afmaken.

Ik heb me erg vermaakt en voor een eerste keer is het resultaat (nu 24 uur later en na een nacht drogen) heel aardig en opvallend sterk. De buitenbekleding zit niet helemaal strak op twee plaatsen maar voor de rest ziet het er prima uit.