Cyprus – Eiland in beweging

‘Eiland in beweging’ is de naam van de tentoonstelling over de
geschiedenis van Cyprus in het RijksMuseum van Oudheden
in Leiden.
Op 9 november was ik in Leiden voor de BoekKunstBeurs en heb
toen in de middag deze tentoonstelling bezocht.
Zoals vaak maakte ik er ook wat foto’s, en nu ik terugkijk
in de catalogus, veel te weinig foto’s.

IMG_1839RMOCyprusBeeldjeTerracotta2000-1750vChr

De periode van bewoning van Cyprus is lang en er zijn dan ook voorwerpen die heel ver terug gaan in de geschiedenis. Dit beeldje met duidelijke trekken van een mens dateert van 2000 – 1750 voor Christus.


IMG_1841RMOCyprusBeeldjeVanEenVrouwMetVogelbekAardewerkazaphani1650-1050vChr

Beeldje van een vrouw met een vogelbek, aardewerk, Kazaphani, 1650 – 1050 voor Christus. Prachtige vorm.


IMG_1843RMOCyprusMengvatKraterMetOctopusAardewerk1300-1200vChrText

IMG_1843RMOCyprusMengvatKraterMetOctopusAardewerk1300-1200vChr

Mengvat of krater met octopus, aardewerk, 1300 – 1200 voor Christus.


IMG_1846RMOCyprusNaaldenEnPriemBeenKhirokitia4000-3000vChr

Kom je net van de BoekKunstBeurs en tref je op de tentoonstelling naalden en een priem aan. Basisgereedschappen voor een boekbinder. Naalden en priem van been, Khirokitia, 4000 – 3000 voor Christus.


IMG_1848RMOCyprusVrouwenportretTerracottaKyra-AyiosGeorgiosRigatos625-600vChr

Vrouwenportret, terracotta, Kyra-Agios Georgios Rigatos, 625 – 600 voor Christus.


IMG_1850RMOCyprusMannenportretGetrimdeHaardrachtEgyptischeGlimlachKalksteen575-550vChr

Mannenportret met getrimde haardracht en een lach om de lippen die aan een Egyptische glimlach doet denken. Kalksteen, 575 – 550 voor Christus.


IMG_1852RMOCyprusMannenportretKransEikenbladPriestervanZeusVraagtekenPerzischeBaardKalksteenAthienou470-460vChr

Mannenportret met een krans van eikenblad rond het hoofd. Daarom zou dit een Priester van Zeus kunnen zijn. De baard is typisch Perzisch. Kalksteen, Athienou, 470 – 460 voor Christus.


IMG_1854RMOCyprusVrouwenportretMeerDanLevensgrootOosterseStijlKalksteenMarchellosVraagtekenOmgevingPalaepaphos550-500vChr

Vrouwenportret (meer dan levensgroot) in oosterse stijl. Kalksteen, Marchellos (?), omgeving Palaepaphos, 550 – 500 voor Christus.


IMG_1856RMOCyprusKrijgersTeVoetWijgeschenkenTerracottaDiverseVindplaatsen600-500vChr

Krijgers te voet (wijgeschenken). Terracotta uit diverse vindplaatsen. 600 – 500 voor Christus.


IMG_1859RMOCyprusRitueleVaasPygos2500-2000vChrLimassolDruivenPersenPloegenDeegKneden

Cyprus, rituele vaas, Pygos, 2500 – 2000 voor Christus. Limassol. Op de vaas zijn scenes te zien die uitbeelden het persen van druiven, ploegen en bijvoorbeeld het kneden van deeg.

IMG_1858RMOCyprusRitueleVaasPygos2500-2000vChrLimassolDruivenPersenPloegenDeegKnedenFragment

Detail met zwaarbeladen ezel en het persen van druiven.


IMG_1861RMOCyprusBeeldVanAphroditeMarmer200-50vChrUitHavenVanPaphos

Beeld van Aphrodite, marmer, 200 – 50 voor Christus, gevonden in de haven van Paphos.


IMG_1863RMOCyprusGehoorndeManOpTroonKalksteen400-200vChr

Gehoornde man op troon. Kalksteen, 400 – 200 voor Christus.


IMG_1866RMOCyprusEuropaOpDestierTerracotta600-475vChr

Europa op de stier, terracotta, 600 – 475 voor Christus.


IMG_1870RMOCyprusPlankvormigFiguurtjeTerracotta2500-2000vChr

Plankvormig figuurtje, terracotta, 2500 – 2000 voor Christus.


De tentoonstelling heet niet voor niets ‘Eiland in beweging’.
Het toont de ontwikkeling in de tijd maar ook de invloeden
van omliggende landen, die op hun beurt ook voor ‘beweging’ zorgen.
Letterlijk zie je Cyprus op de golven
van de Middellandse Zee meebewegen.
Die golven werken door tot op de dag van vandaag.

IMG_1871RMOCyprusPlankvormigeDubbelfiguurTerracottaDeneia2100-2000vChr

Plankvormige dubbelfiguur, terracotta, Deneia, 2100 – 2000 voor Christus.


IMG_1873RMOCyprusTheatermaskerTerracotta330-100vChr

Theatermasker, terracotta, 330 – 100 voor Christus.


IMG_1876RMOCyprusWijnkanaardewerk600-475vChrLetOpDiePrachtigeGepmetrischeTekening

De foto is misschien niet zo mooi maar deze kan is prachtig. Al die geometrische figuren. Wijnkan, aardewerk, 600 – 475 voor Christus.


IMG_1878RMOCyprusWijnkanAardewerk1650-1050vChrLetOpDiePrachtigeGepmetrischeTekening

Wijnkan, aardewerk, 1650 – 1050 voor Christus.


IMG_1880RMOCyprusGrafbeeldVanEenJongenMetVogeltjeTerracottaPolisChrysochous400-300vChr

Grafbeeld van een jongen met vogeltje, terracotta, Polis Chrysochous, 400 – 300 voor Christus.


IMG_1882RMOCyprusGrafmonumentVoorEenOverledenVrouwInDeVormVanEenTempelKalksteenMarion450-400vChr

Grafmonument voor een overleden vrouw in de vorm van een tempel, kalksteen, Marion, 450 – 400 voor Christus.


IMG_1884RMOCyprusLeeuwKalksteenTamassos550-500vChr

Cyprus. Leeuw, kalksteen, Tamassos, 550 – 500 voor Christus.


IMG_1886RMOCyprusSchalenAardewerkMetFaience13e-15eEeuwBewedinfInGlazuur

Schalen, aardewerk met faience, 13e – 15e eeuw. Beweging in glazuur.


IMG_1888RMOCyprusSchalenAardewerkMetFaience13e-15eEeuwBewedinfInGlazuur


IMG_1889RMOCyprusSchalenAardewerkMetFaience13e-15eEeuwBewedinfInGlazuur

Op de tentoonstelling werd dit werk en ander aardewerk vergeleken met veel moderner aardewerk van bijvoorbeeld Picasso.


IMG_1890RMOCyprusKanMetGeitEnLotusAardewerk600-475vChr

Kan met geit en lotus, aardewerk, Cypro-archaïsch, circa 8e – 7e eeuw voor Christus.


IMG_1892RMOCyprusKanMetVogelAardewerk600-475vChr

Kan met vogel, aardewerk, 600 – 475 voor Christus.


IMG_1893RMOCyprusPabloPicassoPlaquetteMetGezichtAardewerk1955-1965

Pablo Picasso, plaquette met gezicht, aardewerk, 1955 – 1965.


IMG_1895RMOCyprus


IMG_1896RMOCyprusPyxisAardewerkBellepaisVounousGraf64Nr138FranseMissieMiddenBronstijdCa1900vChr

Pyxis, aardewerk. Bellepais Vounous, graf 64, nummer 138 (opgegraven door een Franse missie), Midden Bronstijd, circa 1900 voor Christus.


IMG_1897RMOCyprusYvesKleinVenusBleuePigmentOpGips1970TorsoVanAphroditeMarmer2eEeuwNaChr

Duo presentatie:  Torso van Aphrodite, marmer, 2e eeuw na Christus, links en Yves Klein: Venus bleue pigment op gips, 1970, rechts.


IMG_1921Catalogus

Als je meer wilt zien of weten: de tentoonstelling loopt nog een tijd en dit is de catalogus die er bij verschenen is. Ga kijken! De redactie van het boek was in handen van Ruurd Binnert Halbertsma en Despina Pilides.


Musicircus. Masterpieces from the Centre Pompidou Collection

Het Centre Pompidou viert dat het 40 jaar bestaat en
organiseert daarom tentoonstellingen en andere evenementen
in heel Franklrijk. Zo ook in Metz.
De tentoonstelling in Metz gaat uit van muziek, ritme,
als inspiratiebron voor kust.

De entree van de tentoonstelling is indrukwekkend.
Eigenlijk moet ik het niet vertellen, maar ja.
Dan maar de komende regels even niet lezen.
Je gaat de tentoonstelling binnen via een normale deur.
De eerste ruimte is vrij donker.
Daar hangt midden in de ruimte, prachtig uitgelicht (de belichting
van deze tentoonstelling verdiend vermeld te worden want
die is uitzonderlijk goed!) een werk van de kunstenaar Wassily Kandinsky.

De felle, lichte kleuren knallen in je gezicht.
Het maakt een overweldigende indruk.
Als ik er nu aan terugdenk krijg ik nog koude rillingen
en gaan de haren op mijn armen rechtop staan.
Schitterend!

 photo DSC_2320Kandinsky.jpg

Wassily Kandinsky, Yellow-Red-Blue, 1925, oil on canvas.


De meeste foto’s die ik van de tentoonstelling maakte
zijn groepen foto’s.
Soms omdat je anders geen indruk van bijvoorbeeld
een lichtkunstwerk kunt krijgen.

 photo DSC_2321OlafurEliassonReageertOpSoniaDelauney.jpg

Het eerste werk is van Olafur Eliasson. Een eigentijdse kunstenaar die hier met een lichtkunstwerk reageert op een werk van Sonia Delauney. Het werk van Sonia Delauney zie je hier midden achter tegen de muur hangen. Rechts op de muur zie je een projectie die gevormd wordt door lichten en voorwerpen die links (soms naast deze foto) hangen. De lichten en de voorwerpen (spiegels, metalen schijven) bewegen en daarom bewegen de projecties voor een deel ook constant. Je beeld verandert dus steeds.


 photo DSC_2322OlafurEliasson.jpg

Hier zie je een lichtbron die net te zien was en de spriraal en spiegelde schijven.


 photo DSC_2323OlafurEliasson.jpg

 photo DSC_2324OlafurEliasson.jpg

 photo DSC_2325OlafurEliasson.jpg

Olafur Eliasson en Sonia Delauney. Vaak vind ik het confronteren van werk van kunstenaar 1 met werk van kunstenaar 2 niet zo geslaagd. Maar hier is het super geslaagd.


 photo DSC_2326Calder.jpg

Deze mobile van Calder is prachtig belicht. Het geeft zo’n mooie wisselwerking tussen het werk en zijn schaduw.


 photo DSC_2327MakerOnbekend.jpg

De maker van dit complexe lichtkunstwerk mety meerdere lichtbronnen en heel veel spiegels, is mij onbekend. Het ontbreken van een catalogus in een andere taal dan Frans is daaraan schuldig.


Dan komt er een werk van Yves Klein.
Er was ook een projectie waarop te zien is hoe dit werk
tot stand gekomen is.
Het werk is uit 1960. Het heet ‘Anthropometrie de l’epoque bleue’.
De film begint met een Yves Klein die als dirigent optreedt
voor een klein kamerorkest. De stemmige muziek vormt de
achtergrond van deze vernissage.
Even later zie je het publiek, mannen in pak, vrouwen keurig gekleed.
Dan begint het deel van de kunstenaar zelf.
Nou ja, zelf.
Er verschijnen een aantal blote dames die zich insmeren in blauwe verf
waarmee ze vervolgens afdrukken maken tegen de muur en op de grond.

 photo DSC_2328MetOrkestYvesKleinAnthropomeacutetrieDeJEpoqueBleue1960.jpg

Met orkest.


 photo DSC_2329YvesKleinAnthropomeacutetrieDeJEpoqueBleue1960.jpg

Insmeren.


 photo DSC_2331YvesKleinAnthropomeacutetrieDeJEpoqueBleue1960.jpg

Afdrukken maken.


 photo DSC_2332YvesKleinAnthropomeacutetrieDeJEpoqueBleue1960.jpg

Met een afsluitende toelichting aan de aanwezigen.


 photo DSC_2333YvesKleinAnthropomeacutetrieDeJEpoqueBleue1960.jpg

De film ‘Anthropometrie de l’epoque bleue’ is op YouTube te zien. Daar vond ik direct twee versies. Een in kleur en een in zwart/wit zoals de film op de tentoonstelling.


 photo DSC_2334YvesKlein.jpg

Dit is het werk wat bij de film hing. Dit werk van Yves Klein is er een uit een serie.


 photo DSC_2335MakerOnbekend.jpg

De maker van dit werk ken ik niet. Dit is een grote opstelling met zilverkleurige, spiegelende en bewegende schijven die een geluid voortbrengen.

 photo DSC_2336MakerOnbekend.jpg


 photo DSC_2337SolLeWittMetEenBalletfilmOpDeMuurHelaasNietZichtbaarOpDeFoto.jpg

Hier probeert men een werk van Soll LeWitt een wisselwerking aan te laten gaan met een ballet. Het ballet werd op de muur rechts geprojecteerd maar is hier niet te zien vanwege de lichtomstandigheden.


Al bij al, een heel geslaagde tentoonstelling.
Men had zich er veel makkelijker af kunnen maken maar
dit is gewoon een heel geslaagde tentoonstelling geworden.
We want more.