Art is therapy

Afgelopen vrijdag bezocht ik het Rijksmuseum in Amsterdam.
Ik ging speciaal voor de tentoonstelling ‘Art is therapy’.
Alain de Botton is een tegendraadse filosoof die onlangs,
samen met John Armstrong, het boek ‘Kunst als therapie’ schreef.
Ik las het boek eerder dit jaar en heb er toen ook al
een stukje over geschreven.
Ik gaf dat stukje de titel ‘Wat is er mis in de kunstwereld’.
Bij kunst zou het er niet om moeten gaan hoeveel het kost
maar wat jij als toeschouwer er aan hebt.

In mijn stukje somde ik al op wat kunst zoal kan opleveren
volgens de Botton en Armstrong:

Alain de Botton en John Armstrong definieren in hun boek
‘Kunst als therapie’ 7 functies van kunst.
Verrassing!
Geld verdienen was niet 1 van die functies.

Ze zijn volgens hen namelijk:
-1 Herinneren
-2 Hoop
-3 Leed
-4 Weer in balans komen
-5 Zelfinzicht
-6 Ontwikkeling
-7 Waardering

Grappig, ik geloof dat ik dat nog nooit eerder op mijn blog
heb gedaan: mezelf citeren.

In het Rijksmuseum hebben Alain de Botton en John Armstrong
(schrijver/filosoof) de kans gekregen dit eens in praktijk te brengen.
Vrijdagmiddag heb ik de speciale audio tour genomen
en ben kris-kras door het museum gelopen, de instructies
van de audio tour volgend.
Dat op zich was al een leuke ervaring.
Scheepsmodellen, gebruiksvoorwerpen, kleding, beelden,
schilderijen, prenten, alles kwam aan me voorbij.
Soms heel bekend (Vermeer, Straatje; Rembrandt, Nachtwacht),
soms onbekend (Constant, Ruimte circus
of een lok haar van Jacoba van Beieren).
Steeds een verrassende toelichting naar aanleiding
van een kwaal (We zijn verslaafd aan status bij een pendule
uit circa 1782 gemaakt door Louis Montjoye en handbeschilderd
door Charles Nicolas Dodin of Mijn leven
draait om drukke zaken, afleiding, chaos, Twitter bij Interieur
van de Sint-Odulphuskerk is Assendelft uit 1649 door Pieter Jansz Saenredam).
Volgens de Botton en Armstrong zijn kunstwerken
de remedie voor die kwalen.

 photo DSC_4126ArtIsTherapyMetSchoen.jpg

Alleen dat grappige rode lijntje al. Het is overigens echt een lijntje geen hulpmiddel om het boek uit te pakken.

En ze zijn overtuigend!
Het hele idee is vormgegeven met post-it’s.
Die gele stickers die iedereen zowat gebruikt.
Dit gele stickers komen terug in het museum bij de werken
met daarop de kwaal en de tekst van de Botton en Armstrong.
Die vormgeving hebben ze ook doorgezet in de ‘catalogus’.
Hierboven zie je hem nog in de originele verpakking.
Om gevoel te geven voor de afmeting heb ik mijn schoen (maat 43)
er naast gelegd. Niet zo’n groot boek dus.

 photo DSC_4127ArtIsTherapyAlainDeBottonJohnArmstrongPostIt.jpg

Art is therapy, Alain de Botton en John Armstrong.

 photo DSC_4128ArtIsTherapyAlainDeBottonJohnArmstrong.jpg

Als het cellofaan er af is, is ook het rode lijntje weg. Ik vond het gewoon jammer om het open te moeten maken. Duur is het boek niet want het is in zwart/wit druk.

 photo DSC_4129KillTheRich.jpg

Dit is een voorbeeld van een afbeelding van een kunstwerk (Armoede draag je makkelijker dan rijkdom, prent uit 1592 door de werkplaats van Hendrick Goltzius naar Karel van Mander) en de tweetalige beschrijving van de kwaal (Dood aan de rijken).

 photo DSC_4130ArtCanBeAGuideToYourLife.jpg

Tot slot het thema van de catalogus en de tentoonstelling: Art can be a guide to your life / Kunst kan een gids voor jouw leven zijn.

Ik heb me uitstekend vermaakt.
Heb werken gezien waarvoor ik normaal gesproken zou doorlopen
(ook voorbij bekende oude meesters die heel duur zijn)
en weer nieuwe inzichten gekregen. Food for thought.

Dit is er mis in de kunstwereld

Natuurlijk zijn de beweringen van Alain de Botton
soms wat ongenuanceerd.
Op dit moment is hij met de School Of Life ook heel
zweverig bezig. De jaren ’60 opnieuw aan het uitvinden.
Dat staat een aantal mensen tegen.
Maar nuchter beschouwt maakt hij wel een aantal punten.
Neem bijvoorbeeld het volgende nieuws van een paar dagen geleden.
Vanochtend ge-retweet door Wim Pijbes (kunsthistoricus en hoofddirecteur
van het Rijksmuseum).

 photo TheGuardianMoversAndMakersInArt20140508JasonFarago.jpg

Een stukje uit een artikel van Jason Farago van 8 mei 2014 in The Guardian over ‘De machtigen in de kunstwereld’.

Het hele artikel gaat feitelijk niet over kunst.
Het gaat over de mensen die op veilingen werken kopen
en verkopen voor miljoenen dollars.
Toppunt in het artikel is Leonardo DiCaprio (prima acteur overigens!).
Hij is een van die Olie B. Bommel-achtige figuren
voor wie geld geen rol speelt.
Dus heeft hij onlangs een veiling gehouden voor een of ander
goed doel en haalde daarmee een kleine 40 miljoen dollar op.
Bijzondere vermelding was een werk van Elizabeth Peyton
met DiCaprio als onderwerp dat alleen al 1 miljoen ophaalde.

Er is overigens niets mis met goed geld verdienen.
We leven in een kapitalistische wereld waar zeldzame zaken
veel geld kosten.
Maar dat kan ook heel anders.
In ‘Kunst als therapie’ geven de Botton en Armstrong
het volgende voorbeeld (pagina 180):

Nasser David Khalili is een van de rijkste mensen ter wereld. Als geboren Iranier maar woonachtig in London vergaarde hij een fortuin (naar schatting vele miljarden) met het bouwen en verkopen van winkelcentra, bedrijfsgebouwen en woningen. Nu zijn geld veilig binnen is, besteedt hij grote bedragen aan liefdadigheid. Daarnaast is hij erg geinteresseerd in kunst, en hij spendeert dan ook veel geld aan het aankopen en exposeren van meesterwerken in diverse genres. …… Maar is het misschien beter en meer in overeenstemming met de achterliggende waarden van menig kunstwerk als iemand het ware, goede en schone continue in zijn zakelijke carriere tot leven brengt en toegankelijk maakt voor het grote publiek.

Alain de Botton en John Armstrong definieren in hun boek
‘Kunst als therapie’ 7 functies van kunst.
Verrassing!
Geld verdienen was niet 1 van die functies.

Ze zijn volgens hen namelijk:
-1 Herinneren
-2 Hoop
-3 Leed
-4 Weer in balans komen
-5 Zelfinzicht
-6 Ontwikkeling
-7 Waardering

Lees het boek maar eens.

Gelezen: Kunst als therapie

Al eerder heb ik boeken besproken
die de functie van kunst proberen uit te leggen.
Vaak zijn die werken moeilijk begrijpbaar
en helemaal vinden in de theorie kan ik mezelf niet.

Het kan ook anders.
Ik ben het niet helemaal eens met de opvattingen
die in ‘Kunst als therapie’ worden verkondigd
maar dit is in ieder geval een samenhangende, complete theorie,
die begrijpelijk is en ergens op slaat.

Alain de Botton timmert flink aan de weg op dit moment.
Onder andere met een tentoonstelling in het Rijksmuseum, zijn Twitter account
en de Schools of Life die overal ter wereld als paddestoelen
uit de grond lijken te schieten.
Dus binnenkort ga ik wat dieper in op de materie.
Maar voor nu:
het boek is prima leesbaar, mooi gemaakt met prachtige afbeeldingen.
Tot aan het deel over ‘Geld’ klopt het behoorlijk.
Dan als het er op aan komt (geld) wordt het verhaal zwakker en zweverig.
Dat is jammer.

 photo DSC_3607KunstAlsTherapieAlainDeBottonJohnArmstrong.jpg

Alain de Botton en John Armstrong, Kunst als therapie.