Petits vers

Vermoedelijk is dit mijn eerste blogbericht
met een Franse titel.
Zoek je de term ‘Petits vers’ op met Google translate
dan krijg je als vertaling: ‘kleine wormen’.
Maar in het boekje dat ik hier aan de lezer voorstel
is de vertaling: ‘boekwormpjes’.
Een mooie titel voor dit verhaal.

Op 20 november 1982 wordt er een diner aangericht
voor de straatboekhandelaars van Parijs die hun
oude en nieuwe boeken uitstalden op de linkeroever
van de Seine.
Het diner werd georganiseerd en betaald door de
executeur-testamentair voor de Franse letterkundige
Xavier Marmier: A. Choppin d’Arnouville.

Ik zou nooit op mijn blog over Xavier Marmier geschreven
hebben, als hij niet 1000 francs uit zijn vermogen beschikbaar
stelde voor een diner voor de arme handelaars en
als Ewoud Sanders er niet een leuk boek over geschreven had.

EugèneLouisVèderLeblancAEtTrautmannParijsCa1925QuaiDeMontebelloAquatintCollectieRijksmuseum

Op deze aquatint van Eugène Louis Vèder zien we de kramen van de straatboekhandelaars in het Parijs van rond 1925. De afdruk werd gemaakt door de firma Leblanc & Trautmann (er is geen Wikipedia pagina voor deze Franse firma). Te zien is de Quai de Montebello en het werk is afkomstig uit de Collectie Rijksmuseum. De afbeelding is te zien op de boekband van het boek en ontving ik ook als kaart.


EwoudSandersAlsDankVoorDeGelukkigsteMomentenInMijnBestaanStichtingDesiderata2021

Dit is het boek van Ewoud Sanders: ‘Als dank voor de gelukkigste momenten in mijn bestaan’. De titel is een uitspraak van Xavier Marmier (wel Wikipedia). Het boek is uitgegeven door Stichting Desiderata.


EwoudSandersAlsDankVoorDeGelukkigsteMomentenInMijnBestaanStichtingDesiderata2021HetMenuBanquetMarmier

Dit is dan waar het allemaal om draait: Banquet Marmier. Het diner. Het op pagina 39 opgenomen menu is niet misselijk. De dranken alleen al zijn de moeite waard. Sanders Ook licht de gerechten nog even toe en beschrijft in het boekje hoe het menu een hype werd in Parijs waar allerlei mensen aan mee wilde doen. Dat kan ik me goed voorstellen. Maar er nu over lezen is ook een genot. Zeer vriendelijk geprijsd boekwerk.


Tanaka Ryōhei

Toen ik in Leiden een foto stond te maken van een boekhandel
viel me de reflectie van een boom in het water van een grote plas op.
Mooie kans om die vast te leggen.
ik maakte de volgende foto, zonder veel na te denken.

IMG_2160BoomInEenPlasWaterLeiden

Let ook op de kleine blaadjes. Achteraf drukte ik net iets te vroeg af (zo zei je dat vroeger met een fototoestel). Even later vielen er meer druppels in de plas.


IMG_2160BoomInEenPlasWaterMetHetNadruppelenVanDeBuiLeiden

Nu alleen nog een paar druppels rechtsonder.


IMG_2161JapanmuseumSieboldhuisVerstildeSchoonheidJapanseEtsenVanTanakaRyōhei

Tanaka Ryōhei is de kunstenaar van wie de etsen zijn die in het Japanmuseum Sieboldhuis worden getoond.


Tanaka Ryōhei

Tanaka Ryōhei (1933) heeft in zijn vijftigjarige carrière meer dan 770 etsen gemaakt met in totaal meer dan 100.000 afdrukken.
Op een paar uitzonderingen na heeft hij alle edities zelf gedrukt, in zijn eigen studio.

Tanaka werd geboren in Takatsuki, halverwege Kyoto en Osaka.
Hij had een aangeboren hartafwijking en spendeerde daardoor veel tijd thuis.
Tekenen werd daardoor zijn hobby.
In 1963, toen hij al dertig was, nam hij tekenlessen in het stedelijk kunstatelier voor amateurs in Kyoto.
De lessen werden gegeven door Furuno Yoshio (1909-1978).
Hij was een prentmaker die ook lesgaf in etsen.
Via hem raakte Tanaka gefascineerd door de etstechniek.
Als lid van de Etsersvereniging Kyoto stelde Tanaka zijn etsen tentoon in de Perfecturale galerie Kyoto.
Tijdens de tentoonstelling van 1964 werd zijn werk ontdekt door kunsthandelaar Yamada Tetsuo (1924-1998).
Hij werd Tanaka’s agent en zorgde ervoor dat zijn werk terechtkwam bij galeries, verzamelaars en musea in Japan en later ook in de rest van de wereld.
Tanaka werkte oorspronkelijk in een van de kamers van zijn woonhuis.
In 1969 liet hij een studio aan zijn huis bouwen.
Daar ontwierp en printte hij elke ets.
In 1970 waren zijn etsen zo populair geworden dat hij zijn baan kon opzeggen en zich volledig op zijn kunst kon starten.

In de loop der jaren zijn verschillende catalogi met Tanaka’s werk uitgegeven.
In 1985 bracht Yamada een overzichtscatalogus uit in het Japans en het Engels.
Succes in het buitenland volgde.
Tanaka werd uitgenodigd om deel te nemen aan tentoonstellingen in Italië, Joegoslavië, Duitsland, België, de Verenigde Staten, Hong Kong, Finland, China, Mexico en Bulgarije.

In 2013, toen hij tachtig werd, maakte hij met een laatste krachtinspanning zijn vijf laatste etsen.
‘Boerenhuis in de zon’ was het laatste werk.
Furuno Yoshio had hem alleen de basis van het etsen geleerd.
Tanaka ontwikkelde zijn eigen technieken.
Zijn technische vaardigheden zijn bijzonder.
Al in de jaren zestig ontwikkelde hij zijn eigen, herkenbare stijl.
Hij wist deze vijftig jaar vol te houden.

IMG_2164JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiWaterkantNr1EtsEnAquatint1977

Door de belichting en de etsen die achter glas zitten, is het niet eenvoudig te fotograferen. Mijn foto’s zijn slecht. Maar toeval wil dat de eerste foto over weerspiegelde bomen gaan. Tanaka Ryōhei, Waterkant nr 1, ets en aquatint, 1977.

IMG_2165JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiWaterkantNr1EtsEnAquatint1977TXT


IMG_2167JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiErsoornsInDeHerfstKleurenetsEtsEnAquatintVanTweePlaten1989

Tanaka Ryōhei, Esdoorns in de herfst. Kleurenets – ets en aquatint van twee platen, 1989.

IMG_2168JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiErsoornsInDeHerfstKleurenetsEtsEnAquatintVanTweePlaten1989TXT

IMG_2167JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiErsoornsInDeHerfstKleurenetsEtsEnAquatintVanTweePlaten1989Detail

Dit is een klein detail van het werk. Hier krijg je een idee van de enorme inspanning en beheersing die nodig is om zo’n werk te maken.


IMG_2169JapanmuseumSieboldhuisRembrandtVanRijnLandschapMetBoerderijEnGroteBoom1641

Er waren ook twee afdrukken van etsen van Rembrandt te zien: Rembrandt van Rijn, Landschap met boerderij en grote boom, 1641.


IMG_2171JapanmuseumSieboldhuisRembrandtVanRijnLandschapMetBoerderijEnTekenaarCa1645

Rembrandt van Rijn, Landschap met boerderij en tekenaar, circa 1645.


IMG_2174JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiDeGroteGinkoboomKleurenetsEnAquatint1988

Je ziet de weerspiegeling van de verlichting in Tanaka Ryōhei, De grote ginkoboom. Kleurenets en aquatint, 1988.


IMG_2176JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiEenZomerseKamerKleurenetsEnAquatint1986

Hier zie je goed hoe zijn figuratieve werk toch een aspect van abstractie heeft. Tanaka Ryōhei, Een zomerse kamer. Kleurenets en aquatint, 1986.


IMG_2178JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiZomerdagNr1EtsEnAquatint1985

Tanaka Ryōhei, Zomerdag nr 1. Ets en aquatint, 1985.


IMG_2208JapanmuseumSieboldhuisVerstildeSchoonheidJapanseEtsenVanTanakaRyōheiChrisVanOtterloo

Mijn foto’s zijn slecht maar gelukkig is er dit boek van Chris van Otterloo.


JapanmuseumSieboldhuisVerstildeSchoonheidJapanseEtsenVanTanakaRyōhei

Of beter nog: bezoek de tentoonstelling Verstilde schoonheid – Japanse etsen van Tanaka Ryōhei in het Japanmuseum Sieboldhuis in Leiden.