Hannah Arendt

Vorige week zag ik de file ‘Hannah Arendt’.
Ik vond het een mooie film over een niet zo eenvoudig
te filmen onderwerp: de controverse in de media
na het verschijnen van een artikel in een gezaghebbende krant.
De controverse gaat zo ver dat het leven van de schrijfster
ingrijpend veranderd.

Het schokkends vond ik dat al in 1963/1964
door vooraanstaande opinieleiders werd gesproken
over de Tweede Wereldoorlog
in andere kleurschakeringen dan wit en zwart.
Terwijl tot in 1991 Lou de Jong in goed en fout
bleef schrijven in ‘Het Koninkrijk der Nederlanden
in de Tweede Wereldoorlog’.
Het duurt nog tot in 1985 met ‘Wo ist der Bahnhof ?’ (Koot & Bie)
en tot 2010 met het verschijnen van het boek
‘Grijs verleden’ van Chris van der Heijden, dat er in de
populaire media een genuanceerder standpunt wordt
ingenomen over ‘Goed en Fout’.

Haar vraag bij de rol van de Joodse Raad werd
Hannah Arendt nog het meest aangerekend.

In dat verband is het de moeite waard de ‘Voetnoot’
van Arnon Grunberg in de Volkskrant van 11 april hier aan te halen.
De titel is: ‘Niet zo moedig’.
Een interessante bijdrage aan de discussie.

Op woensdag vroeg Max Pam zich in de Volkskrant af hoe moedig journalisten zijn naar aanleiding van Nederlandse journalisten ten tijde van de Duitse bezetting. …
Waarom eigenlijk zouden journalisten moediger moeten zijn dan andere mensen?
In hun studie over Duitse soldaten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog concluderen Söncke Neitzel (historicus) en Harald Welzer (sociaal psycholoog) dat afkomst, beroepsgroep, religie en overtuiging nauwelijks een rol speelden. Soldaten vechten in een oorlog waar ze tegen zijn.
Waarom zouden journalisten dan geen stukken schrijven waar ze eigenlijk tegen zijn?
Alles in onze cultuur is erop gericht dat qwij ons aanpassen en ons werk zo goed mogelijk doen.
Mensen worden bepaald door de context.
Individuele, morele overtuigingen spelen alleen in de zeldzame gevallen een rol.
Arnon Grunberg

Op Twitter heb ik de volgende vragen gesteld:

Wat is erger

– 93-jarige Duitser die denkt kok te zijn geweest in Auschwitz
– Eichmann die denkt niet verantwoordelijk te zijn voor moord
maar voor het op tijd laten rijden van de trein
– The Killing Fields
– Israel in Gaza
– Guerra Sucia (dodenvluchten in Argentinie) For humanitarian reasons,
the pregnant women could not be moved.
I mean, eliminated.
We had to wait until they gave birth
– Abu Ghraib, Guantanamo Bay
– The Act Of Killing
– Ratko Mladić, Radovan Karadžić, etnische zuiveringen, Srebrenica
– Een levende of dode Videla

De week verklaard: de val van het kabinet Rutte

De gebeurtenissen van de afgelopen week speelden zich af op twee niveaus:
= Europees: door de opstelling van Rutte het afgelopen anderhalf jaar
kon Nederland eigenlijk niet langer zonder een akkoord;
= Nationaal: het afgelopen anderhalf jaar zijn beslissingen genomen
die de meeste mensen eigenlijk niet wilden
maar er moet iets gebeuren naar de toekomst. Zeven weken onderhandelen
leverden niets op.

Europees:
Er leefde een sterke emotie onder de keizers in Nederland.
Onze goede naam stond op het spel.
We zijn het doelwit van hoon en spot geworden in Europa
(we zijn het zuiden van het noorden geworden, the laughing stock of Europe,
een absurde idioot).
Premier Rutte heeft hier samen met het CDA voor gezorgd.
Ministers voerden een beleid uit waar ze eigenlijk niet achter stonden.
Hun achterban al helemaal niet.
Onze goede naam werd te grabbel gegooid:
polenmeldpunt, islamologie, navelstaren, te grote mond, onbeschaafd.

E M O T I E

Nationaal:
Eigenlijk kennen we het akkoord niet.
Er zijn nauwelijks details bekend. Zijn die er al?
Je kunt het uitleggen naar Links:
geen animal cops meer, beetje vergroening, btw op cultuur weg,
hypotheekrenteaftrek wordt gewijzigd.
Je kunt het uitleggen naar het Midden: geen animal cops meer,
voor iedereen btw omhoog, iedereen brengt offers.
Je kunt het uitleggen naar Rechts: geen animal cops meer,
arbeidsmarkthervorming, pensioenhervorming.
Het probleem is dat het akkoord slechts een papieren tijger is.
Pas dit najaar of ergens in de loop van volgend jaar
zal door een nieuw kabinet worden besloten
welke maatregelen zullen verdwijnen of ingevoerd.

R A T I O N E E L

Het probleem met de Nederlandse politiek is
dat we de afgelopen jaren geconfronteerd zijn met populisten
(Fortyun, Verdonk, Wilders, Hero Brinkman).
We kunnen daar niet of maar moeilijk mee om gaan.
Die populisten hebben wel een valide boodschap of valide boodschappen.
Maar dat is niet hun drijfveer.
Hun drijfveer is eigenbelang en eigenbelang alleen.
Ze hebben hun weg gevonden naar de macht en veroorzaken instabiliteit.

Walter Pascoe, Cut the chase, 2005, oil on canvas.

Mijn oplossing is dus niet de oplossing van Max Pam:
verklein het aantal politieke partijen.
Mijn oplossing is: maak het kleine politieke partijen onmogelijk
een doorslaggevende stem te krijgen in kabinetsformaties.
Het is goed dat er kleine politieke partijen zijn.
Ze verwoorden ideexebn van kleinere groepen in de samenleving
maar ze dienen niet op de achterbank van de premier te zitten.
Leveren verkiezingen onvoldoende partijen voor een formeerbare meerderheid
dan volgt er een tweede stemmingsrond.

Details moeten nog uitgewerkt worden
maar ik denk dat het een beter akkoord is dan wat er nu ligt.