Ik luister nu naar Aretha Franklin: kippevel!

ArethaFranklinAmazingGraceTheCompleteRecording

Aretha Franklin, Amazing Grace, the complete recording.


Kippevel in de Volkskrant (Joris Westerveld, 13 juli 2018:
Waarom krijgen we kippevel van mooie muziek?)

Wat verklaart die reactie? Eigenlijk is het krijgen van kippevel of de rillingen vooral een cadeau van onze prehistorische voorouders. ‘Zij hadden een flinke bos haar op hun lichaam’, zegt Hein Daanen, hoogleraar inspanningsfysiologie aan de Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam. ‘Wanneer die overeind gingen staan, zorgde deze vacht voor een betere isolatie.’ Hoewel de reactie zijn oorspronkelijke doel heeft verloren, spannen de spiertjes bij onze haarzakjes zich nu nog steeds aan bij kou. Dat is te zien als de bultjes die we kippevel noemen. Kippevel kan ook veroorzaakt worden door een schrikreactie. Het lichaam maakt dan het hormoon noradrenaline aan om klaar te zijn voor een vecht-of-vluchtreactie. Ook hierdoor gingen bij onze voorouders de haren overeind staan. Dit zorgde ervoor dat ze er groter en bedreigender uitzagen, wat de overlevingskansen ten goede kwam.

 

Maar waarom krijgen we soms ook kippevel of rillingen bij mooie muziek, film of poëzie? Het limbisch systeem speelt een hoofdrol, zegt Daanen. Dit gebied in de hersenen is betrokken bij emoties en indirect verbonden met het sympathisch zenuwstelsel: een rij zenuwknopen naast de ruggegraat en in de buik die emoties omzet in lichamelijke reacties. Daniel Levitin, een Amerikaanse neurowetenschapper en schrijver, denkt dat een mooi muziekfragment het lichaam kan foppen. Als je kippevel krijgt bij de uithaal in Hello van Adele, is dat niet omdat je schrikt maar omdat het je ontroert. ‘Het limbisch systeem is mogelijk niet nauwkeurig genoeg afgesteld om die twee emoties te onderscheiden, waardoor de uithaal toch kippevel veroorzaakt.’ De rilling die daarmee soms gepaard gaat, is een gevolg van kippevel op de rug.

Aretha Franklin: Amazing Grace

Wat vind ik precies van de film die in afgelopen week zag.
Film is misschien niet het juiste woord. Documentaire lijkt me beter.
Maar dat doet er eigenlijk niet toe.
Ik worstel een beetje met mijn reactie.
Je leest zo gemakkelijk recensies waarbij grote woorden
het blad vullen.

Maar dit optreden is sensationeel.
De energie, de vervoering, spat van het doek.
Van Aretha, de bezoekers, het koor, de cameramensen.

De magere technische kwaliteit van de beelden doet er niet toe.
Kijk hoe Sydney Pollack, terwijl hij door de zaal loopt,
zijn cameramensen aanstuurt, aanvuurt, om met handcamera’s
waarvan met de hand de lens steeds moet worden ingesteld,
in een kerk die nauwelijks voorbereid is op opnames,
een film probeert te maken.
Tegelijk zie je het fantastische resultaat
als een soort picture in picture.

Tot mijn schaamte moet ik toegeven dat mijn achting voor
Mick Jagger en Charlie Watts (aanwezig bij de tweede avond van het concert)
is gestegen.

De naam ‘Amazing Grace’ ligt wat mij betreft iets te veel voor de hand.
Ik hies voor ‘Climbing Higher Mountains’.

IMG_E1834AmazingGraceArethaFranklin

Amazing Grace, Aretha Franklin.


*****

Aretha Franklin overleden (en onze televisie ook)

WP_20180817_08_05_33_ProArethaFranklinOverledenEnOnzeTelevisieOok

Dat Aretha Franklin deze week overleed was ook uitgebreid te zien op het Nederlands journaal.


WP_20180817_08_06_03_ProZeMaakteMeHeelGelukkigMetHaarMuziekArethaFranklinOverleden

Ze maakte mij heel gelukkig met haar muziek.


Dat onze televisie ook nagenoeg overleden is,
maken deze foto’s ook duidelijk.
We dachten: dan kopen we toch gewoon een andere.
Stoer, via het internet.
Dankzij Dynalogic (personalized logistics), MediaMarkt
en Ziggo zijn we veel geld kwijt en zitten we dadelijk
een week zonder televisie.
Bovendien kostte het ons al veel tijd.
Wat een oplichters.