Ik luister nu naar Aretha Franklin: kippevel!

ArethaFranklinAmazingGraceTheCompleteRecording

Aretha Franklin, Amazing Grace, the complete recording.


Kippevel in de Volkskrant (Joris Westerveld, 13 juli 2018:
Waarom krijgen we kippevel van mooie muziek?)

Wat verklaart die reactie? Eigenlijk is het krijgen van kippevel of de rillingen vooral een cadeau van onze prehistorische voorouders. ‘Zij hadden een flinke bos haar op hun lichaam’, zegt Hein Daanen, hoogleraar inspanningsfysiologie aan de Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam. ‘Wanneer die overeind gingen staan, zorgde deze vacht voor een betere isolatie.’ Hoewel de reactie zijn oorspronkelijke doel heeft verloren, spannen de spiertjes bij onze haarzakjes zich nu nog steeds aan bij kou. Dat is te zien als de bultjes die we kippevel noemen. Kippevel kan ook veroorzaakt worden door een schrikreactie. Het lichaam maakt dan het hormoon noradrenaline aan om klaar te zijn voor een vecht-of-vluchtreactie. Ook hierdoor gingen bij onze voorouders de haren overeind staan. Dit zorgde ervoor dat ze er groter en bedreigender uitzagen, wat de overlevingskansen ten goede kwam.

 

Maar waarom krijgen we soms ook kippevel of rillingen bij mooie muziek, film of poëzie? Het limbisch systeem speelt een hoofdrol, zegt Daanen. Dit gebied in de hersenen is betrokken bij emoties en indirect verbonden met het sympathisch zenuwstelsel: een rij zenuwknopen naast de ruggegraat en in de buik die emoties omzet in lichamelijke reacties. Daniel Levitin, een Amerikaanse neurowetenschapper en schrijver, denkt dat een mooi muziekfragment het lichaam kan foppen. Als je kippevel krijgt bij de uithaal in Hello van Adele, is dat niet omdat je schrikt maar omdat het je ontroert. ‘Het limbisch systeem is mogelijk niet nauwkeurig genoeg afgesteld om die twee emoties te onderscheiden, waardoor de uithaal toch kippevel veroorzaakt.’ De rilling die daarmee soms gepaard gaat, is een gevolg van kippevel op de rug.