Marek Sindelka: Anna in kaart gebracht

Op de omslag van ‘Anna in kaart gebracht’
staat de volgende aanbeveling voor het boek:

Deze fabelachtige mozaiekvertelling, die de moderne tijd op intelligente wijze ontleedt, is een kleinood vol verborgen parels.
Een meerdimensionale plattegrond, waarin de puzzelstukjes met elk perspectief meer op hun plaats vallen.
Anna in kaart gebracht is een bestseller in Tsjechie, waar Marek Sindelka als een van de grootste schrijvers van zijn generatie wordt beschouwd.

Nou dat lijkt me allemaal wat overdreven.

 photo MarekSindelkaAnnaInKaartGebracht.jpg

Marek Sindelka, Anna in kaart gebracht. Vertaald door Edgar de Bruin.


Laten we eens zien hoe ‘de moderne tijd op intelligente wijze (wordt) ontleedt’.

‘Hoe heet je eigenlijk,’ bubbelde ik in de slagroom, even gebeurde er niets, even dacht ik nergens aan en daar was ik helemaal ondersteboven van, daarom had ik het vast gevraagd, anders kan ik het niet verklaren.
De vrouw zei: ‘Anna.’

Nou tot zover niet bijzonders op pagina 46.
Eens kijken wat je van het vervolg vindt?

‘Een mooie naam – aan het begin en het eind zijn rozen waarschijnlijk hetzelfde, droeg ik voor en Anna bloosde en sloeg een oog neer op de holte van het doodskistje en ik zag voor het eerst dat ze beeldschoon was, maar toen ging net mijn telefoon over, mijn goede vriend, de makelaar, belde, hoi Makelaar, zei ik, prima, zei ik, we komen, zei ik, vertel iets over jezelf, zei ik daarna tegen Anna.
‘Er valt niet veel te vertellen,’ zei ze zedig.
‘Niet jokken!’Ik sloeg met mijn vuist op tafel, het porselein rammelde ervan. Anna kreeg tranen in haar ogen en barstte in lachen uit.

Lange zinnen. Zal niet eenvoudig zijn geweest om te vertalen
maar ze zeggen niet veel.
En toen?

Ik raakte een beetje geirriteerd: het is precies andersom, Anna, het is te veel! Het is veel te veel!
Kijk me aan, je bent net YouTube, je zit vol andermans spullen en herinneringen, je bent een reservoir van tijd, stom kind, je bent het lont en de explosie, je bent Duizend-en-een-nacht tot de tweede macht, je bent de evolutie en de schepping, je bent een knoop in het net, je bent zelf het net, je hebt ruim driehonderd vrienden, dat is niet verkeerd, je hebt ze nog nooit gezien maar je kent ze door en door, onvermoeibaar schrijven ze je nachten- en dagenlang wat ze zonet hebben gegeten, gedronken, welke film, gejat van internet, ze hebben gezien, wat ze vinden van de oorlog in Mali, in Georgie, of in een ander land dat al volkomen uit de duim gezogen is ten behoeve van het tv-journaal.
Je hebt een bankrekening, waarop je niet-bestaand geld vergaart, waarmee je niet-bestaande schulden aflost, waarvoor je machinaal versleten spijkerbroeken koopt, naar niet-bestaande landen reist waar je door kogelvrij glas, door de mistige sluiers van je dure inentingen, de compassie in jezelf bevredigt door de aanblik van armoede.

Volgens mij is dit een voorbeeld van wat Ian Bostridge beschrijft
in een boek waar ik pas over schreef:

Bostridge schrijft daarover:

Uiteraard doet de discontinuiteit van de verhaallijn in Schuberts Winterreise enorm hedendaags aan – modern,, of is het postmodern?
In zijn boek Reality Hunger, een collage van niet nader omschreven citaten (en zelfcitaten) over het feit dat de traditionele literaire vormen niet toereikend zijn om de confrontatie aan te gaan met een moderne gefragmenteerde werkelijkheid, laat de Amerikaanse schrijver David Shields ons weten dat ‘de afwezigheid van een plot de lezer de ruimte laat om over andere dingen na te denken’.
‘De stuwende kracht,’ stelt hij, ‘komt niet voort uit een vertelling, maar uit de subtiele opbouw van thematische resonanties.’
Van de lappendeken aan literaire fragmenten die hij hier bijeenbrengt zouden er vele prima dienst kunnen doen als moto van Winterreise of van een boek over of omtrent Winterreise:

 

Ik heb iets te vertellen, maar het zal je niet meevallen om te ontdekken wat het is.

De plot wordt gesloopt, als een steigerwerk, en dat wat daarvan de plaats inneemt is de zaak zelf.

 

Hoeveel kun je weglaten en toch nog zorgen dat de compositie begrijpelijk is? Dit inzicht, of het gebrek eraan, maakt het verschil uit tussen degenen die kunnen schrijven en degenen die werkelijk kunnen schrijven.
Tsjechov rekende af met de plot. Pinter, die daarop doorging, rekende af met het verhaal, de vertelling, en Becket met de karaktertekening. We horen het hoe dan ook. Weglaten is een vorm van scheppen.

Schuberts Winterreise, pagina 46.

Nog een stukje van Anna in kaart gebracht. Nu van pagina 52:

‘Lance Armstrong is net een vampier – een soort Ouroboros – die in zichzelf vastgebeten jarenlang zijn eigen bloed opslurpte, wat een schandaal, beste mensen, men is tot verbazingwekkende dingen in staat,’ zegt de Entertainer met zijn hoofd knikkend,…..

Nog een ‘modern’ citaat, pagina 55:

‘Elke historische persoonlijkheid verandert in een merk, in een zielig symbool bestaand uit twee, drie wikicitaten. In iets wat je met smaak kunt consumeren, wat gemakkelijk, snel en goed verteerbaar is.’

 

‘Ik kwam thuis, parkeerde de auto, model Picasso, en omdat ik me down voelde, maak ik een fles Napoleon-cognac soldaat en daarna nog een halve fles Amundsen-wodka, in de ijskast kon ik niets anders vinden dan Mozartkugels, Karel IV-kaas die over de datum was, een Rembrandt-donut waar een hap uit was en een zak Matisse-kattenkorrels.
Op mijn tandvlees hakte ik in de keukenmachine van het merk Bosch ijs in stukken voor een Hemingway-cocktail en ten slotte (omdat het echt een rottijd was) heb ik ook nog Dali-aftershave achterover gekieperd, ben ik op de bank in elkaar gekropen en uitgeput van het hele Europa onder het ruisen van mijn oude aftandse Tesla-tv in slaap gevallen.

Na de beschrijving van Ian Bostridge van moderne literatuur
kan ik een dergelijk verhaal nog maar moeilijk lezen.
Geen plot, een puzzelwerk. Lees het boek meerdere keren.
De schrijver is zeker belezen. Lukraak (?) worden voorgangers en
kunstenaars met de haren bij het verhaal gesleept.
Met natuurlijk weer Caspar David Friedrich en twee raven.

Onder ogen / Reading in progress

Al een week of twee ben ik aan het lezen in het boek
‘Anna in kaart gebracht’ van Marek Sindelka (vertaler
is Edgar de Bruin, uitgeverij is Das Mag).

 photo WP_20160818_002MarekSindelkaAnnaInKaartGebrachtDasMagVertalerEdgarDeBruin.jpg

Das Mag houdt zijn/haar naam door extra aandacht te schenken aan de boeken die ze laat verschijnen. Deze uitgave heeft om de papieren/kartonnen omslag nog een plastic omslag met daarop de titel en auteur op de voorkant en op de rug en de flaptekst op de achterkant. Helaas was de eerste versie van die plastic omslag niet zo sterk. Dus toen ik het boek ontving was het op een paar plaatsen gescheurd. Maar nog voor ik dat kon laten weten volgde per mail een aankondiging dat we een nieuwe plastic omslag gingen krijgen van betere kwaliteit. Die heb ik al weer even binnen. Helemaal in tact.


 photo WP_20160818_003MarekSindelkaAnnaInKaartGebrachtDasMag.jpg

Hier het boek met nieuwe plastic omslag. De ‘oude’ plastic omslag ligt onderop. Nu het boek. Dat laat ik nog even in het midden totdat ik het uit heb. Dat zal niet lang meer duren. Anna in kaart gebracht van Marek Sindelka. Goede titel! Knappe vertaling.