– over een naturalistisch gevormd gezicht dat ik zag in Oaxaca –
Het is niet gauw goed met de informatie over voorwerpen in musea.
Om nog niet te spreken van mensen die van al die tekst foto´s willen maken.
Die zijn natuurlijk helemaal vervelend.
In het Museum of Mexican Prehispanic Art in Oaxaca draait het om kunst.
Men wil geen etnografisch museum zijn, de voorwerpen moeten spreken.
Tussen de sterk gestileerde gezichten in de collectie
valt dit hoofd onmiddellijk op door zijn opmerkelijke naturalisme.
Ogen, neus, mond en haar zijn niet weergegeven als schema’s of tekens,
maar gemodelleerd als onderdelen van een herkenbaar menselijk gezicht.
De zachte lijnen van de oogleden, de vorm van de neus
en de subtiele modellering van de mond geven het gezicht
een levendiger uitstraling dan veel andere sculpturen uit de verzameling.
De mond verdient daarbij bijzondere aandacht.
Anders dan de vaak neutrale of uitdrukkingsloze monden
die op veel andere beelden te zien zijn,
buigen de mondhoeken hier licht neerwaarts.
Daardoor krijgt het gezicht een individueler karakter.
Het hoofddeksel is moeilijker te begrijpen.
Vooral aan de bovenzijde en aan de zijkanten
lijkt het onvolledig bewaard gebleven.
Dat zijn bovendien de delen die in de museumopstelling
het moeilijkst te bekijken zijn.
Aan de voorzijde lijkt een brede band
met een dubbele opstaande rand zichtbaar.
Welke vorm het hoofddeksel oorspronkelijk had en welke betekenis het droeg,
blijft daardoor onduidelijk.
Ook de opvallende blauw gekleurde lijnen vormen nog steeds
een aantrekkelijk lijnenspel,
maar hun oorspronkelijke functie
laat zich vandaag niet meer eenvoudig reconstrueren.
Het museum noemt dit object het meest uitzonderlijke bekende voorbeeld
in ongebrande klei.
Juist omdat dit materiaal gemakkelijk beschadigt
of zelfs kan verpulveren, is het opmerkelijk
dat het hoofd zo goed bewaard is gebleven.
Op de foto in het museumboek zijn bovendien
roodachtige kleursporen zichtbaar in het haar en op het hoofddeksel.
De rode kleur op de kin lijkt zeker aangebracht
En op de wangen lijkt zelfs een ronde rode markering aanwezig.
Het is moeilijk uit te maken welke rol deze kleuren oorspronkelijk speelden,
maar zij sluiten aan bij de opmerking van het museum
dat van dit hoofd nog veel resten van de oorspronkelijke kleur
bewaard zijn gebleven.
Het hoofd wordt toegeschreven aan een laat-klassieke traditie,
waarschijnlijk Mixteeks met invloeden uit Veracruz (ca. 750-950 n.Chr.).
Juist omdat het museum dit hoofd als een uitzonderlijk object presenteert,
ligt de verwachting voor de hand dat er uitgebreide publicaties over bestaan.
Een zoektocht naar literatuur leverde echter weinig op.
Buiten foto’s en korte beschrijvingen van het object
konden geen studies worden gevonden die specifiek op dit hoofd ingaan.
Voorlopig blijft de kijker daardoor grotendeels aangewezen
op wat het beeld zelf prijsgeeft.



