Door de beperkte zaalteksten raakte ik toen — en nu opnieuw —
af en toe in de war.
Dat kost nu wat meer tijd,
maar het geeft me ook de gelegenheid de objecten beter te bekijken.

De opstellingen in het museum zijn zeker origineel te noemen.
Ik zal nog meer collecties zien in deze vakantie,
maar deze blijft me het best bij.

In het museum heb je vaak niet de tijd om heel uitgebreid
naar voorwerpen te kijken.
Zeker niet als je niet bekend bent met de cultuur
en je een museum maar één keer kunt bezoeken.
In het Oaxaca Museum of Mexican Prehispanic Art ben ik twee keer geweest.
De eerste keer was ik na een tijd zo moe dat ik de tweede helft
van de collectie ongezien moest laten.
Gelukkig was ik meerdere dagen in Oaxaca en kon nog een keer terug gaan.
Maar zover ben ik met mijn blogberichten nog niet.

Soms maak ik foto’s puur en alleen omdat ik de voorwerpen leuk vind.
Dat is het geval bij de foto’s in dit bericht.

De beeldjes van de Huasteca-cultuur leken op het eerste gezicht trekpoppen.
Dat heeft te maken met de houding en de wijze waarop
knie-, arm- en heupgewrichten zijn gemaakt.

De twee containers in de vorm van een hond waren aandoenlijk.

Context, functie, presentatie

In een ronde vitrine liggen kleine terracottafiguren uit de Huasteca‑cultuur,
elk met een eigen houding en hoofdtooi.
Op het eerste gezicht lijken ze op trekpoppen,
maar hun functie was waarschijnlijk vergelijkbaar
met wat wij in Europa kennen als ex‑voto’s:
kleine voorwerpen die mensen achterlaten
als gebaar van dank, hoop of bescherming.
In kerken zie je soms zilveren armen, benen of harten,
of foto’s en briefjes bij een Maria‑beeld;
deze Huasteekse figuren vervulden een soortgelijke rol
binnen een heel andere religieuze wereld.

De variatie in kapsels, sieraden en gezichtsuitdrukking
laat zien dat het om persoonlijke objecten gaat,
niet om één gestandaardiseerd type.
Het museum heeft ze als groep bij elkaar gelegd,
maar oorspronkelijk waren het individuele gebaren binnen een rituele praktijk.

Makers en techniek

De kleine terracottafiguren werden niet door gewone mensen gemaakt,
maar door gespecialiseerde ambachtslieden
die zich toelegden op rituele keramiek.
Zij modelleerden de lichamen met de hand, maakten armen en benen apart
en boorden de gaatjes voor de beweegbare gewrichten
met eenvoudige stokjes.
Na het drogen werden de figuren in een veldoven gebakken
en soms voorzien van een dunne kleilaag of wat pigment.
De variatie in houding, kapsels en sieraden weerspiegelt niet alleen
regionale werkplaatsen, maar ook de creatieve vrijheid van de makers.
Het zijn kleine, zorgvuldig vervaardigde objecten
die ooit een heel eigen plaats hadden binnen de Huasteekse rituele wereld.

Grotere versie?

Tussen de kleine terracottafiguren staat een veel grotere Huasteekse figuur
die dezelfde beeldtaal lijkt te gebruiken,
maar duidelijk een andere rol heeft gehad.
De houding en de beweegbare gewrichten doen denken
aan de kleine beeldjes, maar haar schaal en afwerking
zijn veel monumentaler.
Opvallend is de donkere band rond de heupen,
bijna als een soort lendendoek,
die het onderlichaam sterk markeert
en waarschijnlijk deel uitmaakte van een ritueel kostuum.
De hoofdtooi is eveneens bijzonder:
hoog, gelaagd en met zorg gemodelleerd,
alsof zij een priesteres of rituele danseres voorstelt.
Waar de kleine figuren persoonlijke gebaren waren,
lijkt deze grotere figuur eerder
een centrale aanwezigheid binnen een rituele ruimte te zijn geweest.

Twee dierfiguren

Naast de menselijke figurines staan twee kleine dierfiguren
die op het eerste gezicht lijken op miniatuurvaten,
maar daarvoor zijn ze eigenlijk te klein:
de opening is smal, de inhoud gering
en de sculpturale vorm maakt praktisch gebruik onwaarschijnlijk.

Hun diepe zwarte kleur en glanzende huid
komen van een reductiebakking,
waarbij de klei in een zuurstofarme oven werd verhit
en het oppervlak een bijna grafietachtige glans kreeg.
Dat geeft de dieren een compacte, bezielde aanwezigheid.

Vergelijkbare zoomorfe vaten bestaan in veel culturen
— in China bijvoorbeeld, waar kleine hond‑ of tijgervormige containers
een rituele of beschermende rol hadden op huisaltaren of in graven.
De Huasteekse voorbeelden lijken een vergelijkbare functie te hebben gehad:
symbolische houders die de vorm van een vat
combineren met de levende gestalte van een dier,
kleine bewakers van wat er ooit in of bij hen werd geplaatst.

---