Tagarchief: Galatea Kunstprijs

De Nerée en de draad die verder reikt

Posted on by

Toen ik begon aan de serie berichten over de tentoonstelling Anders dan de Anderen
met werk van Carel de Nerée tot Babberich was het plan 5 berichten te schrijven.
Het avontuur is anders gelopen. Dit is intussen het laatste en negende deel.

Een aantal van die delen zouden gaan over de persoonlijke thema’s
in het werk van De Nerée.
Omat ik mijn verhaal graag wil illustreren met eigen foto’s,
lukte dat bij sommige thema’s niet.
Daarnaast vind ik het zelf moeilijker te schrijven over de betekenis van
die persoonlijke symboliek dan over de materiaalkeuze zoals het type papier
of het borduurwerk.
Maar zo gaan avonturen nu eenmaal: ze volgen zelden het oorspronkelijke plan.

Hieronder een overzicht van de persoonlijke thema’s (symbolen)
die in het werk van Carel de Nerée regelmatig terugkeren:

Koppen/portretten
vaak gestileerd, melancholisch of mysterieus, soms met gesloten ogen.
(Vrouw)figuren
centraal in veel werken, vaak elegant, mystiek of sensueel.
Bloemen
vooral gestileerde bloemen, soms verwelkt of in decoratieve patronen.
Slangen
symbool van verleiding, gevaar of mystiek; komen regelmatig voor.
Web/arabesk patronen
zeer typerend voor zijn stijl, vaak als achtergrond of decoratief element.
Schedels/skeletten
verwijzingen naar vergankelijkheid, dood en decadentie.
Pauwen en exotische motieven
vooral in decoratieve elementen, soms als achtergrond of kledingmotief.

Naast de taal van Carel de Nerée werd ik het meest getroffen door het
borduurwerk dat er op de tentoonstelling te zien is.
De geborduurde werken op de tentoonstelling komen voor de rekening van de moeder
van Carel, Constance de Nerée tot Babberich – van Houten.

Al op de tentoonstelling liet me dat borduurwerk niet los. Er is heel veel werk
in gaan zitten, vooral in het grote werk
The seven princesses – Une théorie de jeune fille, waaraan ook
Hermine Schuylenburg heeft gewerkt.

Het borduurwerk staat in dienst van het ontwerp. De vormentaal en symboliek
zijn die van Carel. Daar is niets mis mee, maar dat kan ook anders.

IMG_7367CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenColloqueSetimental1903BoduurwerkOpGeschilderdeZijde

Ontwerp van Carel de Nerée tot Babberich, boduurwerk door Constance de Nerée tot Babbeich – van Houten, Colloque setimental (Sentimentale conferentie), 1903, boduurwerk op geschilderde zijde.

IMG_7368CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenColloqueSetimental1903BoduurwerkOpGeschilderdeZijdeDetailIMG_7369CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenColloqueSetimental1903BoduurwerkOpGeschilderdeZijdeDetailIMG_7370CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenColloqueSetimental1903BoduurwerkOpGeschilderdeZijdeTxt

IMG_7371CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenLeVitrail1903-1904BorduurwerkEnSchilderingOpZijde

Van dit ‘gebrandschilderde raam’ liet ik eerder al een detail zien. Ontwerp Carel de Nerée tot Babberich, boduurwerk Constance de Nerée tot Babbeich – van Houten, Le Vitrail, 1903 – 1904, borduurwerk en schildering op zijde.

IMG_7372CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenLeVitrail1903-1904BorduurwerkEnSchilderingOpZijdeIMG_7373CarelDeNeréeTotBabberichOntwerpCarelBoduurwerkConstanceDeNeréeTotBabbeich-VanHoutenLeVitrail1903-1904BorduurwerkEnSchilderingOpZijdeTxt

Toen ik de tentoonstelling gezien had en terug liep naar de uitgang, zag ik
een werk van een van de deelnemers van de Galatea Kunstprijs.
Een prijs voor kunstenaars die kort hiervoor vluchteling waren.
Wat me opviel waren de vormen die de maker gebruikte – ze sluiten aan
bij Art Nouveau.
Het werk is van 2024 en er komt geen textiel aan te pas (al lijkt
het op het eerste gezicht en van afstand op borduurwerk).

IMG_7384DordrechtsMuseumGaateaPrjsHarrisonOmoyatePiano2024CollageVanTandenstokersEnSatéprikkersOpEenPiano

Dordrechts Museum, Gaatea Kunstprijs, Harrison Omoyate, Piano, 2024, collage van tandenstokers en satéprikkers op een piano (materiaal gevonden in de biirt van een AZC).

IMG_7385DordrechtsMuseumGaateaPrjsHarrisonOmoyatePiano2024CollageVanTandenstokersEnSatéprikkersOpEenPianoTxtIMG_7386DordrechtsMuseumGaateaPrjsHarrisonOmoyatePiano2024CollageVanTandenstokersEnSatéprikkersOpEenPianoDetail

Lange tijd werd textiel niet gezien als een materiaal dat zich leende om autonome kunst te maken.
Het feit dat het vaak om vrouwelijke kunstenaars ging, speelde hierbij een belangrijke rol.
In de emancipatie van ambacht naar kunst hebben verschillende, vooral vrouwelijke kunstenaars een belangrijke rol gespeeld.

Tekst uit het Nederlandse boekje bij de tentoonstelling
Magdalena Abakanowicz – Everything is made of fiber.

Een toevallige overeenkomst tussen De Nerée en Abakanowisz is hun
adellijke afkomst.
Het verschil: De Nerée overlijdt vóór de wereldoorlogen,
terwijl de familie van Abakanowicz zwaar getroffen wordt door
de Tweede Wereldoorlog in Polen (als Abakanowicz nog een kind is).

Waar Constance de Nerée tot Babberich – van Houten textiel gebruikt
om een idee van haar zoon uit te werken,
vertrekt Abakanowicz juist vanuit de materiele eigenschappen van
textiel en de technieken die traditioneel gebruikt worden om
textiel te maken.

IMG_7485MagdalenaAbakanowiszAnnaIII1965LinnenPaardenhaarWolKatoen

Dit is een wandkleed. Een traditionele manier om textiel te verwerken. Maar het is al een abstract werk, groot, waar materialen en techniek centraal staan. Je kunt nog zeggen dat het twee dimensionaal is. Ook daar zal ze later mee breken. Tilburg, TextielMuseum, Magdalena Abakanowicz, Anna III, 1965 (het oudste werk op de tentoonstelling), linnen, paardenhaar, wol en katoen.

IMG_7483MagdalenaAbakanowiszDiptere1967HennepSisalPaardenhaar

TextielMuseum, Magdalena Abakanowicz, Diptère, 1967, hennep, sisal, paardenhaar.

Waar het textiel-avontuur van Abakanowicz toe leidt kun je zien
in berichten die ik nog ga maken.
Maar misschien kun je ook snel (vóór 24 augustus) nog gaan kijken
in TextielMuseum in Tilburg.

Verstopt in het museum: De wereld van De Nerée

Posted on by

Onlangs bezocht ik in Dordrecht een intrigerende tentoonstelling met
werk van Carel de Nerée tot Babberich.
De naam zei me niets, maar gelukkig gold dat ook voor Femke
Hameetman. Zij is artistiek directeur van het Dordrechts Museum.

In een interview op NPO Radio 1 vertelde ze in april dat ze De Nerée
niet kende voordat ze aan dit project begon. Het geluidsfragment
is online nog steeds te beluisteren.

Waarom ging ik naar die tentoonstelling? Ik ken de kunstenaar niet,
het was een kleine tentoonstelling, geen evenement dat de
voorpagina’s haalt.

IMG_7394ArabeskenNummer65Juni2025

Mijn bezoek werd ingegeven door een artikel in ‘Arabesken’,
het tijdschrift van het Louis Couperus Genootschap.
Geen blad dat je overal ziet liggen, maar vaak boordevol interessante stukken
over Couperus, Den Haag en de wereld rond 1900.

‘Arabesken’ zijn sierlijke, vaak symmetrische decoratieve motieven die bestaan uit gestileerde bladeren, ranken, bloemen en soms geometrische patronen.
In literatuur een stijl die verwant is aan de beeldende betekenis van een arabesk: sierlijk, fragmentarisch, en vaak met een dromerige of symbolische inslag.

In de ‘Arabesken’ van juni vond ik drie artikelen die me
meteen opvielen:

IMG_7395ArabeskenSimonMulderChaitaliSenguptaBoekenZijnGeweldigeVerbindersPag32-33

Arabesken, Simon Mulder, Chaitali Sengupta: Boeken zijn geweldige verbinders, pagina 32 – 33.

= een interview met vertaalster Chaitali Sengupta. ‘Boeken zijn
geweldige verbinders’ Ze vertaalt werk van Couperus voor de Indiase markt!
= een in memoriam voor bibliofiel drukker Boris Rousseeuw. Zijn druk van
‘Orchidee tussen de aardappels. Louis Couperus bespot in woord en beeld’
staat ook in mijn boekenkast
= een verslag van de openingsbijeenkomst van de tentoonstelling
‘Anders dan de anderen’ door Simon Mulder, waarin de link tussen De Nerée
en Couperus wordt gelegd.

IMG_7396ArabeskenEvertPaulVeltkampInMemoriamBibliofielDrukkerBorisRousseeuwPag46-47

Arabesken, Evert Paul Veltkamp, In memoriam bibliofiel drukker Boris Rousseeuw, pagina 46 – 47.

Dat én het feit dat Dordrecht vanuit Breda in slechts 30 minuten bereikbaar is,
maakten het een ideale bestemming voor een zondagmiddag.

IMG_7397ArabeskenSimonMulderLouisCouperusInHetMuseumPag52

Arabesken, Simon Mulder, Louis Couperus in het museum, pagina 52.

Van het station loop je al snel via de Gebroeders de Witt naar
de Groothoofdpoort in de haven. Een prachtige wandeling
door een belangrijke 17e-eeuwse stad met prachtige
panden en mooie verhalen. Uitzicht op havens en groot water.

IMG_7398ArabeskenSimonMulderLouisCouperusInHetMuseumPag53

Arabesken, Simon Mulder, Louis Couperus in het museum, pagina 53.

Op de weg terug liep ik naar het Dordrecht Museum. Een groot
museum waar ik de afgelopen jaren bijvoorbeeld een
grote tentoonstelling over het werk van Aelbert Cuyp zag. De
beroemde zoon van Dordrecht.

Ik kan niet zeggen dat ik het museum als mijn broekzak ken
maar de indeling van de ruimte roept ook nu weer bij
mij vragen op.
De tentoonstelling ‘Anders dan de anderen’ is met 40 werken,
veel van klein formaat, geen grote tentoonstelling.
Zeker niet in de betekenis van ruimtebeslag.

Om de tentoonstelling te bereiken ga je naar boven, loop je
door een tentoonstelling ‘de Galatea kunstprijs’, de
familietentoonstelling ‘Ik zie, ik zie’ (volgens mij heel leuk
met tenminste één Karel Appel die kinderen zal aanspreken)
en schamp je langs het staartje van ‘De wereld van Johan de Wit’.

IMG_7347CarelDeBeréTotBabberichSerpentineDetail1901-1904

Carel de Nerée tot Babberich, Serpentine (detail), 1901 – 1904.

Als je dan de tentoonstelling van De Nerée binnenloopt
hangt de introductie tekst niet echt op een intuïtieve plaats
en sta je een beetje plompverloren in een grote zaal.

IMG_7361CarelDeBeréTotBabberichTweeVrouwnDetail1904

Carel de Nerée tot Babberich, Twee vrouwn (detail), 1904.

Twee kleinere tentoonstellingsruimtes zijn een beetje in de
hoeken weggestopt.
De afgelopen jaren waren heel moeilijk voor musea en de
financiering is en blijft steeds behelpen.
Maar als museumdirectie zou ik de plattegrond van het
museum toch eens goed tegen het licht houden.

IMG_7363CarelDeBeréTotBabberichDeBruidDetail1901

Carel de Nerée tot Babberich, De bruid (detail), 1901.

Misschien is mijn introductie geen verkooppraatje,
maar het is wel mijn ervaring.
De werken spraken me zeer aan, en daarom zal ik in volgende
berichten dieper ingaan op uiteenlopende aspecten van
het werk van Carel de Nerée.
Mijn foto’s zul je daarbij steeds tegenkomen.
Ik nodig je van harte uit om mee te lezen.

Verven met woorden

Posted on by

Het Dordrechts Museum schenkt jaarlijks aandacht aan de
deelnemers en de winnaar van de Galatea kunstprijs.
De prijs wordt uitgereikt aan een kunstenaar die tot
voor kort een vluchteling was.

Shamseddin Moradi is een van de deelnemers aan de huidige
editie van de prijs maar niet de winnaar.
Maar zijn werk sprak me meten aan en bezoekers aan mijn
blog hebben dat al eerder kunnen zien.
Want kunst waarbij gebruik wordt gemaakt van/met tekst,
abstract als Cy Twombly, Arabisch of met gedrukte letters.
Het maakt niet uit. Het heeft een grote antrekkingskracht.

IMG_7324ShamseddinMoradiIran1975DanceOfWords2023AcrylverfOpDoek

Shamseddin Moradi, Iran, 1975, Dance of words, 2023, acrylverf op doek.

IMG_7325ShamseddinMoradiIran1975DanceOfWords2023AcrylverfOpDoekTxt

IMG_7326ShamseddinMoradiIran1975TreesAreTalking2024MixedMediaOpDoek

Shamseddin Moradi, Iran, Trees are talking, 2024, mixed media op doek.

IMG_7329ShamseddinMoradiIran1975DawnAgain2024BladgoudAcrylverfOpDoek

Shamseddin Moradi, Iran, Dawn again, 2024, bladgoud en acrylverf op doek.

IMG_7328ShamseddinMoradiIran1975MigrationRebirth2024AcrylverfOpDoek

Shamseddin Moradi, Iran, Migration rebirth, 2024, acrylverf op doek.

IMG_7331ShamseddinMoradiIran1975ZelfsAanDeRandVanDeAfgrondIsHetLevenDeMoeiteWaard

Zelfs aan de rand van de afgrond is het leven de moeite waard.