Onder het Golvende Dak van Hertzberger: Een Gebouw in Transformatie

Een tentoonstelling over architectuur maken is niet eenvoudig.
Het wordt makkelijk een feestje voor studenten, opdrachtgevers en architecten.

Ik zag onlangs nog een tentoonstelling met veel houten maquettes.
– nou ja zien, na een paar minuten ging ik al weer naar iets anders.
Het hout van de maquettes bestond uit bijzondere houtsoorten.
Verschillend van kleur. Glimmend gelakt.
Maar, te veel bomen, te weinig bos.

Goed dat het Chassé Theater toch de uitdaging aangaat
om voor een zo groot mogelijk publiek een tentoonstelling te maken
over het gebouw zelf en zijn architect.

De tentoonstelling is klein!
Heel slim. Je dwingt jezelf daarmee om snel tot de kern te komen.
Je materiaal is beperkt: wat foto’s, maquettes (meestal van hoe het
niet geworden is) en misschien een interview.
Daar slaagt de tentoonstelling in het Chassé dus ruim.
Een korte, krachtige tentoonstelling, die in korte tijd laat zien,
welk probleem opgelost moest worden
en hoe dat op een aantrekkelijke manier kon gebeuren.
Het golvend dak is daarbij een supervondst!
Een die vandaag nog steeds onze stad siert.

In het vervolg zal dus vooral de tentoonstelling spreken:
de foto’s, de maquette, de grote flyer met het interview met Hertzberger.
Samen tonen ze niet alleen hoe het Chassé Theater ooit is bedacht,
maar ook hoe er nu opnieuw naar het gebouw wordt gekeken.

De tentoonstelling begint al vóór je binnen bent.
De titel op de gevel vangt zowel het gebouw als de stad in één blik.

IMG_9060 30JaarInBewegingHermanHertzbergerEnDeArchitectuurVanHetChasseTheaterIMG_9061 30JaarInBewegingTitelverklaringIMG_9063 01 30JaarInBewegingOverHermanHertzbergerIMG_9064 01 30JaarInBewegingKlausKinoldMuziekcentrumVredenburgInUtrechtTweeVrouwenOpHetPlein1982FotoIMG_9063 02 30JaarInBewegingStructuralismeIMG_9064 02 30JaarInBewegingArchiphotoKantoorgebouwCentraalBeheerInApeldoornZijaanzichtFotoIMG_9065 01 30JaarInBewegingEigenInterpretatieIMG_9065 02 30JaarInBewegingEigenInterpretatieHermanHerzbergerRuimteMakenRuimteLatenAlsJeRuimteLaatVoorAllesWatJeNogNietWeetWieWeetWatErKanGebeurenFotoIMG_9066 30JaarInBewegingStructuralistischVraagtekenIMG_9067  30JaarInBewegingSamenvattendGebaarIMG_9068  30JaarInBewegingGewaagdEnFuturistischIMG_9070 30JaarInBewegingArchitectenInGesprekOpenEerlijkEnBegrijpelijkOverKeuzes

Een interview met opvallend open antwoorden in een eerlijke en begrijpelijke taal.


IMG_9069 30JaarInBewegingStijnIngenpassHermanHerzbergerEnLaurensJanTenKateInGesprekAanDeKeukentafelBijHerzbergerThuisJanuari2026FotoIMG_9073 30JaarInBewegingBetonnenDozen

Als de eisen en wensen voor de verschillende ruimtes te veel uit elkaar lopen dan is het beter om meerdere los/vast gekoppelde ruimtes te bouwen en die onder één dak te brengen. Waarbij het dan relatief eenvoudig wordt om een historisch gebouw als de Kloosterkazerne er deels in te schuiven.


IMG_9071 30JaarInBewegingJohanVanGurpBouwVanHetChasseTheater19940610IMG_9072 30JaarInBewegingJohanVanGurpBouwVanHetChasseTheater19940905IMG_9075 30JaarInBewegingMaquetteChasseTheaterAHHMarijkeTeijsseMDFKartonPapierKunststofLijmIMG_9074 30JaarInBewegingChasseTheaterIMG_9119 30JaarInBeweging

De folder bij de tentoonstelling met op de achterkant onder andere het idee van Herman Herzberger over toekomstige veranderingen.

IMG_9123 30JaarInBewegingPlannenVoorTransformatie

Neem vooral een kijkje bij de tentoonstelling.
De moeite meer dan waard!


De held, de schurk en de waarheid

IMG_2825FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheid

Een tijdje terug zag ik in de stad de aankondiging van deze zomertentoonstelling. Toen ik gisteren de NRC las van 9 augustus, zag ik het artikel over de tentoonstelling. Deze herinnering was voldoende om vandaag te gaan kijken. Een van de theaterzalen in het Chassé Theater in Breda is tijdelijk ingericht als tentoonstellingsruimte. De werken zijn van Folkert de Jong. Al eerder waren op mijn blog werken van hem te zien.

IMG_2798FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheid


Aan de hand van gebeurtenissen en personen uit onze geschiedenis
stelt de kunstenaar vragen aan de toeschouwer:
is er wel gebeurd wat we horen in de verhalen;
wat waren eigenlijk de motieven van de betrokkenen;
was dat allemaal wel zuivere koffie?

IMG_2799FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidTxtIMG_2800FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidWaarGaatDeTentoonstellingOverTxtIMG_2801FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidBlackLeftHandPlayer2008IMG_2802FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidBlackLeftHandPlayer2008

Bij ieder werk is een tekst geschreven. Die kun je beluisteren door op een knop te drukken. Het licht gaat dan ook aan het werk. De teksten hebben een grote toegevoegde waarde: ze laten de kunstenaar nog duidelijker zijn vragen stellen. Het (soms letterlijk) anders belichten van het verhaal dwingt je als toeschouwer actief deel te nemen.

IMG_2803FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidBlackLeftHandPlayer2008

Niets is wat het lijkt, niets is toevallig. Net als in ons echte leven. Breda, Chassé Theater, Folkert de Jong, De held, de schurk en de waarheid, Black left hand player, 2008.


IMG_2804FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidTotemism2010IMG_2805FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidTotemism2010IMG_2806FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidTotemism2010

Folkert de Jong, Totemism, 2010.


IMG_2807FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidDutchLady2011ZeewschMeisjeIMG_2808FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidDutchLady2011ZeewschMeisje

Folkert de Jong, Dutch lady, 2011 (Zeeuwsch meisje).


IMG_2809FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidQueenOfCoal2011

Folkert de Jong, Queen of coal, 2011.


IMG_2811FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidThePirate2018IMG_2812FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidThePirate2018

Laten we maar zeggen het alter ego van Folkert de Jong, The Pirate, 2018.


IMG_2813FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidPiëtaII2017IMG_2814FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidPiëtaII2017IMG_2815FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidPiëtaII2017

Folkert de Jong, Piëta II, 2017.


IMG_2816FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidLutherEnMelanchthon2018ElkWoordEenKogelIMG_2817FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidLutherEnMelanchthon2018ElkWoordEenKogelIMG_2820FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidLutherEnMelanchthon2018ElkWoordEenKogel

Folkert de Jong, Luther en Melanchthon, 2018 (Elk woord een kogel).


IMG_2821FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidTheBalanche22009PeterMinuit

Folkert de Jong, The Balance 2, 2009 (Peter Minuit).


IMG_2822NRC20240809FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheidVeelTheatersZijnInDeZomerGeslotenMaarWaaromEigenlijk

Het krantenartikel is vast nog wel te vinden op de website van de NRC.

IMG_2825FolkertDeJongDeHeldDeSchurkEnDeWaarheid


Gezien en gehoord

Afgelopen donderdagavond ging ik naar de double-bill:
G. Rossini, La scala di seta en Il signor Bruschino in een
uitvoering van OperaZuid met PhilZuid in het Chassé in Breda.

Twee heerlijke opera’s die samen in één avond passen.
Komisch (wel rekening houden met de tijd) en met prachtige
muziek en zang.

IMG_2430GRossiniLaScalaDiSetaIlSignorBruschinoOperaZuidPhilZuidIMG_2423GRossiniLaScalaDiSetaIlSignorBruschinoOperaZuidPhilZuidCastDirigentEnDecor

Ook deze keer een schitterend decor, heel toepasselijk en met veel humor. Wat jammer was, maar daar kunnen de zangers, het orkest en alle betrokkenen niet aan doen, was dat er maar heel weinig bezoekers waren. Een gemiste kans voor de mensen die er niet waren. Realiseer je dat je voor een dergelijke avond binnenkort veel meer moet betalen door pesterijen van het nieuwe kabinet. Op de foto cast en dirigent.


Wikipedia highlights voor mij:

La scala di seta
It was first performed in Venice, Italy, at the Teatro San Moisè on 9 May 1812

From 1810 to 1813, the young Rossini composed four Italian farse, beginning with La cambiale di matrimonio (The Bill of Marriage), his first opera, and ending with Il Signor Bruschino. These types of short pieces were popular in Venice at the end of the 18th century and the beginning of the 19th century.

The style called for much visual comedy improvised by the players.

Il signor Bruschino, ossia Il figlio per azzardo (Signor Bruschino, or The Accidental Son)

The opera was first performed in Venice at the Teatro San Moisè on 27 January 1813.

The style called for much visual comedy improvised by the players, and often a compulsive linguistic ‘tic’. Here, Bruschino senior often repeats the phrase “Oh, it’s so hot!”.

Gehoord / gezien

IMG_2268BredaChasséTheaterNederlandseReisoperaPhionChristophWillibaldGluckOrpheeEtEurydice

Chassé Theater, Nederlandse Reisopera, Phion, Christoph Willibald Gluck, Orphee et Eurydice.


Iedere keer weer een stapje verder.
Ik ben geen kenner van opera’s maar ga wel graag kijken en luisteren.
Deze week was het dus tijd voor de Franse (?) versie van de opera
Orphee et Eurydice van Gluck.
Een verhaal over rouw, verdriet en liefde.

Als ik het goed begrijp is Gluck een soort van voorganger / voorbereider
van Mozart. Zijn missie was vooral het ontdoen van de opera’s van
overtollige en gezochte uitstapjes in de verhaallijn.
Voor een toeschouwer in 2024 is dat allemaal relatief.
Ook de muziek zou ontdaan zijn van overbodige versieringen.

Het is wel grappig te lezen dat een componist van naam zijn
opera aanpaste aan lokale eisen en wensen: een ballet erbij of
verlengen, voor de Franse markt, was geen punt.
Een korte opera oprekken tot een avondvullend programma blijkbaar
ook niet.

In Breda werd de show voor mij gestolen door het decor.
Met schijnbaar eenvoudige middelen wordt steeds opnieuw
een andere sfeer opgeroepen. Helaas mag je geen foto’s maken.

Genoten van muziek, dans en zang.

Pink Floyd Project

IMG_1619PinkFloydProject

Folder die uitgedeeld werd bij de voorstelling Pink Floyd Project in het Chassé Theater in Breda.


De afgelopen weken heb ik een aantal malen uitgelegd aan
bekenden wat de voorstelling is.
Is het een muziekprogramma, is het een coverband?
Men doet zijn best om geen coverband te zijn.
Op http://www.allecoverbands.nl komen ze niet voor.
De aandacht voor decors, lichteffecten en projecties
maakt het een soort van theatrale re-enactment.
Men probeert de muziek en een sfeer zo te brengen
dat die doet denken aan optredens van 50 jaar geleden.
Zelf heb ik nauwelijks herinneringen aan Pink Floyd dus
kijk en luister ik alsof ik het voor het eerst zie.
Dan komt het op me over als een bloedloze voorstelling
met veel, vooral trage muziek.
Mij boeide het niet zo maar dat was anders voor de liefhebbers
(die met hun kinderen naar het theater waren gekomen).

IMG_1610PinkFloydProjectIMG_1611PinkFloydProject

Sommige van de projecties waren vooral storend.

IMG_1612PinkFloydProjectIMG_1614PinkFloydProjectIMG_1616PinkFloydProjectIMG_1617PinkFloydProject