12/11/2004 Diwali
Diwali of Divali is het lichtfeest, een van de belangrijkste feesten in het hindoexc3xafsme.Het woord is afgeleid van het Sanskriet diipa’valii, dat een rij lichtjes betekent.Tijdens het feest worden dan ook door het huis heen lichtjes zoals olielampjes aangestoken.Het feest vindt gedurende vijf dagen in het najaar plaats,wanneer de dagen korter worden en er daardoor minder licht is van de zon,ergens in oktober of november.Centraal gegeven van het feest is, dat het goede het wint van het kwade.Ter voorbereiding op het feest maken de mensen het gehele huis zo schoon mogelijk,omdat anders alles onrein zal zijn.De godin die hierbij hoort heet Lakhsmimata.Zij is de godin van de wijsheid en staat ook centraal voor goedheid.Er wordt die dag ook zoetigheid gemaakt, maar geen vlees of vis gegeten. (waaronder ook ei)
Gisteren meerdere malen geprobeerd te internetten.Maar geen plaats.Een cyber cafxc3xa9 in de buurt heeft maar 2 pcxe2x80x99s.Vandaag nog eens proberen.Idee voor volgende vakantie:Potters, snoepjes/dropjes in een klein plat blikje.Geluidsniveau Matthaus Passion #6,35 controleren.Het feest levert allerlei mooie plaatjes op.De beelden die we eerder in ruwe vorm zagen in Kolkata zien we nu in volle afwerking.Het (waarschijnlijk) zwaarste deel van de reis is begonnen.Eerst een busreis die het grootste deel van de dag in beslag neemt,dan de nachttrein naar Calcutta.De busreis eindigt in Silliguri.Daar gaan we later die avond in de trein.Maar de Diwali-activiteiten zijn hier in volle gang.Het begin maken we daarvan hier mee.Op verschillende plaatsen zijn podia opgericht met godenbeelden.Deze podia zijn in de avond prachtig verlicht (het wordt hier gelukkig al vroeg donker).
In Gangtok begint men al vroeg met het versieren van de winkels en huizen.En het ‘Afrikaantje’ is daarbij favoriet.
Ook palmbladeren, of beter stronken, worden ingezet voor het feest.
En als er ergens vraag naar is, is er ok een markt. Hier kun je nog slingers kopen.
Wij beginnen nu onze busreis terug naar Silliguri.Vervolgens zullen we met de nachttrein naar Calcutta gaan.Maar onderweg is veel moois te zien in Sikkim.De bergen en rivieren zijn prachtig.
De rivierbedding is een belangrijke bron voor bouwmateriaal.



Deze mevrouw zit onderweg ergens bij een winkeltje.
In Silliguri aangekomen zijn de voorbereidingen voor het feest al in een vergevorderd stadium.Op verschillende plaatsen zijn tijdelijke ‘tempels’ opgericht.Dit is de zijkant van een zo’n ‘tempel’.Veel bamboe en doek.
De voorkant ziet er veel mooier uit.
Dit is later op de avond in volle glorie.
Dit is een godenbeeld in de ‘tempel’van de vorige foto’s.
En dit een detail. Dit soort beelden hebben we eerder in productie gezien in Calcutta.
We maken een korte wandeling door deze hoofdstraat.






Op weg naar het station zien we nog veel tijdelijke bouwwerken.Op een er van zie ik deze afbeelding. Vanaf het station loop ik er terug naar toeom deze en de volgende foto te maken.
De weg er naar toe is behoorlijk stijl.Deze wegen zijn erg belangrijk voor het land.Sikkim ligt ingesloten tussen aan de ene kant Nepal(met een grote, actieve communistische beweging).In het noorden ligt Tibet (lees China, want China bezet dit landal jaren en lijkt niet van plan dit op korte termijn te verlaten)En in het oosten ligt het kleine bergstaatje Bhutan (metdaarachter gelijk weer China).Als gevolg daarvan heeft Sikkim zich aangesloten bij India.India heeft hier veel troepen en die moeten zich snelkunnen verplaatsen en steeds bereikbaar zijn.Vandaar de ‘goede’ wegen.




Dicht bij het meer zien we steeds meer sneeuw.Als we aankomen worden we verwelkomt door yaks.
Bij het meer lag nog sneeuw (een beetje) en was het behoorlijk koud.Een van de attracties is een ritje op een yak.Maar doordat er weinig toeristen zijn op dit moment,zaten de meesten om werk verlegen.Het meer is fotogeniek, net als de reis ernaar toe.Het meer ligt op meer dan 3000 meter.Dus dat is flink stijgen vanuit Gangtok.Er staat een sliert van misschien wel 30-40 kraampjesdie allemaal dezelfde yak-sokken, momos en thee verkopen.











Yak uitwerpselen, echt Yakie.
Is het geen plaatje?Terug in Gangtok de noodles-soep gegeten bij een Chinees (45 RP xe2x89xa4 1 Euro).De soep was niet erg heet, de pepertjes wel !Gangtok kent een Institute for Tibetology.Een soort studiecentrum voor het Tibetaans Boeddhisme plus museum.Mooie verzameling.Terug naar het centrum met de kabelbaan.Helaas heeft de xe2x80x98rope-wayxe2x80x99 2 haltes.We moesten de eerste hebben maar waren te laat met uitstappen.Dus teruglopen.
In Gantok staat een hele grote stupa met daarom heen heeeeel veel gebedsmolens.
Ik kan niet lezen wat er op dit bord staat. Er is 1 woord waar ik iets mee kan: Clockwise.Ik denk dat daar mee bedoeld wordt dat om je gebeden effectief te laten aankomenje met de klok mee rond de stupa moet lopen en de gebedsmolens in moet gang zetten om je overwegingen kracht bij te zetten.

We drinken nu thee bij Glenary (een onderdeel van een keten van bakkerijen, restaurants en bars. Gericht op de yuppie Sikkimezen en toeristen.) Avondeten: The Square.Chinese set diner: groente, vlees en vegetable fried rice
Onderweg kwamen langs dit bijzondere gebouwtje.Mij was het eerst niet opgevallen.Het is een watermolen.Maar niet een om electriciteit op te wekken.Nee dit is een gebeds-watermolen.De gebedsmolen kom je in Sikkim in allerlei maten tegen.Meestal bij kloosters.Maar hier in dit gebouw zijn er vier.Het water uit de bergen beweegt de schoepen onderaan de molens.Die gaan daardoor draaien.Geweldige vondst.


Politicie maken ook hier reclame voor hun eigen beleid.
De kwaliteit van een paar foto’s die ik in Phodong maakte, is niet best.Maar het zijn de enige die ik heb.Het is geen erg welvarende streek.

Toegangspoort naar het klooster van Lobrong.
School vindt plaat half in de open lucht.De scholieren zitten onder een permanent afdak. Veilig voor de zon.
De bewaker van de tempel.
Oudere leerlingen krijgen les in houtbewerking.Ze ‘overvallen’ ons met hun maskers op.
Het houtbewerken doen ze buiten in het gras.


Deur naar gebedsruimte.
Werk aan de weg.
Mannen en vrouwen hakken grotere stenen tot grind.De grote stenen worden losgewrikt van de berg.We hadden een rustpauze en waren de wegwerkers net gepasseerd.Ik ben alleen teruggelopen.Ik maak eerst wat foto’s van de mannen.



Deze laatste twee foto’s waren mijn doel.
Langs de weg staan overal stichtelijke teksten.Daar zijn ze sterk in:
Kermis in Gangtok.We hebben de markt bezocht en met name de kruidenafdeling:kardemon, suiker (in de vorm van kleine stukjes kroepoek).Cashewnoten mochten we proeven.Zakdoeken, appels en sinasappels gekocht.
Dit zijn ze dan: Sikkim tomaat.
Dit is werkelijk een mooi, groot klooster dat nog intensief wordt gebruikt.

Ik schrijf dit op terwijl we op een terrasje onder aan het klooster zitten.Naast ons zit iemand Boeddhistische teksten te xe2x80x98zingenxe2x80x99/prevellen.
Hier koop ik een boek, in een foedraal.Een boek bestaat uit een stapel,lange, rechthoekige bladen die los op elkaar zijn gestapeld.De bladen zijn aan twee kanten bedrukt.
“>De drukkerij.
“>De mallen, misdrukken en papier.
“>Hier wordt mijn boek even vakkundig ingepakt als het eerst gemaakt is.Het klooster krijgt net een goede wasbeurt.Alle monniken wonen of in de school (studentenflat) of in de omgeving van het klooster.
Er is een enorme keuken waar hun eten wordt bereid.
In de verte zien we Gangtok liggen.Het is minder dan 30 kilometer maar de busreis er naar toe zal 2 uur duren.In Gangtok aangekomen, na een douche en na het organiseren van de was,hebben we geluncht in een hotel tegenover ons hotel.Hotel xe2x80x98Golden Pagodaxe2x80x99 heeft een rooftop restaurant.De Masala Dosa en Sweet Lassi smaakt prima.Daarna zijn we naar de Ganesh Tok gelopen.Dat is zoxe2x80x99n 5 a 6 kilometer bergop, sommige stukken zijn steil.Het is meer een uitzichtpunt dan een tempel.De tempel is 2x2x2 meter met daarin een kleine nis.Het uitzicht is heel mooi.Terug met de taxi.Gegeten in de xe2x80x98Snow Lionxe2x80x99.Lekker, niet te duur en je krijgt er zeker geen kleine hoeveelheden zoals de Lonely Planet vermeld.L. gaat naar het toilet om haar lenzen schoon te maken en verliest natuurlijk haar lens.Niet meer gevonden.Gelukkig had ze voor het Orissa-deel van de reis al voorziendat lenzen niet optimaal zouden zijn en daarom een bril gekocht.Die kan ze nu wat eerder gaan dragen dan gepland.

Hoewel, lang en breed.

































De gebedsvlaggen verwelkomen ons.
Waar deze figuren van gemaakt worden en wat hun functie is, is me niet duidelijk geworden.





Geverfde stenen met daarin uitgehakt een spreuk (mantra) zouden we nog vaak zien.
Op de laatste avond in Sikkim eten we gezamenlijk met de reisgenotenhet Sikkim diner in het hotel:= lokaal bier;= tomatensoep;= vegetable momos;
Momos are commonly made in Tibet, Kathmandu, Sikkim, Kalimpong and Darjeeling.xe2x80x9d
Wij verblijven in een hotel in het minst toeristische stuk van Pelling.Hier geen grote betonnen hotels, model Zwitsers chalet.Op het xc2xb4pleinxc2xb4voor de deur staat bovenstaande reclame.Een wel heel bijzondere kaasxc2xb1 met Zwitserse en Nederlands invloed !Vanochtend ons eerste Boeddhistische klooster bezocht.Als de ramen niet beslagen zouden zijn, zouden we een fantastisch uitzicht hebben gehad op de bergen.Een hele reeks toppen van 6 of 7000 meter en xc3xa9xc3xa9n van 8000.Vanaf 10:00 uur zitten de toppen weer in de wolken.Maar wat een uitzicht.
De analoge foto’s die ik op deze vakantie heb gemaakt zijn niet in orde.Je ziet dat door hele lichte stukken of af en toe een rode vlaagover de foto zoals hierboven. Jammer.

De gids voorop. Het is nog koud. We hebben nog een jas aan.Het klooster dat we gaan bezoeken zie je al een beetje boven op de heuvel.
Er wordt aan de weg gewerkt. De gids heeft zijn jas al uitHet oranje T-shirt komt tevoorschijn. 
Vandaag houden we een rustdag met bezoeken aan twee kloosters.Nu zitten we op het dakterras van ons hotel.(Je kunt ook zeggen: nu zitten we op het platte dak van het hotel waar twee stoelen staan,maar dakterras klinkt beter)Email is hier niet.Het Sangh-Gak Choling klooster ligt boven op een heuvel.In een klein kamertje begint een monnik net met zijn gebed,compleet met bekken en trommelbegeleiding.
Een verhoog met daarop de stupa’s of chorten.
Soms zijn de stupa’s of chorten klein en ruw van afwerkingzoals hier rechts.
De gebedsvlaggen wapperen in prachtige kleuren in de wind.Soms zijn ze al vaal en een beetje versleten van het weer. 
De ramen worden vast een inspiratie voor een volgend mozaiek-werkje.
De schilderingen naast de ingang van de gebedsruimte, zijn een beetje beschermd.doordat de deur en de schilderingen in een grote nis zijn aangebracht.Toch hebben ze veel te lijden van het weer.
In de gebedsruimtes hangt altijd zo’n prachtig set.fel gekleurde stukken stof. (het lijken wel stropdassen)
Binnen zijn de schilderingen in betere staat maar omdat het er donker is.zijn ze vaak moeilijker te fotograferen.




Nog meer mozaiek-inspiratie.
In een donkere ruimte, ergens boven in het gebouw,stonden een paar van dit soort ‘beeldjes’, achter glas.Donker van roet ? Origineel waren ze gekleurd.Houtsnijwerk ?
Deze monnik begon aan een gebed. Zich niet storend aan onze aanwezigheid.Compleet met bel en trommel, bad hij zacht sprekend aan de hand van een boek.
Op de plaats van het huidige Sangh-Gak Choling kloosterwerd in 1642 een eerste klooster gevestigd.De huidige constructie is uit 1965.


Op de weg terug naar het hotel zien we dat de werkzaamheden aan de weg gestaag vorderen.
Deze restanten van een vogel liggen op het dakterras van ons hotel te drogen in de zon.
Enkele stops.






De grens tussen West Bengalen en Sikkim.Zo was er een markt waar we even rondgelopen hebben.Ik heb er appels gekocht (ons zakmes kan ik niet vinden in onze bagagedus heb ik een fruitmesje gekocht).
En wat te denken van deze James Dean uit Sikkim ?



Bij aankomst in Pelling wordt het al snel donker.Wel vrolijke mensen daar.Ze zingen veel.L. gaat eerst onder de douche.Ze heeft alleen warm, heet water en kan geen koud water bijmengen.Ik heb me eerst maar eens ingezeept.Wil dan onder de douche gaan als er geen warm water meer is en het licht uitvalt.Problemen met het licht blijven zich voordoen.Met het water overigens ook.Het weer is extreem, zeker in de bergen.In de ochtend koud, dan als de zon opkomt, verdwijnt de kou.Pelling ligt op een bergrug en dus kan het er veel waaien.In de avond (vanaf 16:30 uur) wordt het weer koud.Het hotel heeft geen verwarming.Dat maakt het personeel goed met behulpzaamheid en vriendelijkheid.Er is xc3xa9xc3xa9n straatkachel, die staat in het restaurant.We bestellen eten:= paratha (zeg maar brood in de smaak: 1x Punjab, 1x Lache)= vegetable biryani= vegetable kofta= egg curry.Men vroeg ons wat onze timing was.(daar had bij ons een belletje moeten gaan rinkelen)Ik begreep het eerst niet maar dit eten ging drie kwartier wachten opleveren.Voorruit maar, na 1 uur een werkelijk heerlijke maaltijd.Bij het eten bier uit Sikkim: Hit.Rond 20:00 uur was er licht en eten.Toen we naar de kamer gingen ben ik mijn tas vergeten.Ik had dit niet gemerkt en was dus verbaasd toen er om 03:00 uur op de deur werd geklopt.De ober met mijn tas/rugzak.Ik was met name verrast omdat ik voor het eerst sinds mijn veerkoudheidweer eens redelijk sliep.We lagen om 21:15 al op bed.Maar goed mijn tas was terug (camera, money belt, dit boekje etc).Op de biryani lag iets dat leek op een vrucht.Aan een kant was de schil ingesneden en teruggevouwen.Dit bleek een xe2x80x98Sikkim tomatoxe2x80x99 te zijn.In tegenstelling tot xe2x80x98onzexe2x80x99 tomaat groeit deze aan een struik.Lekker van smaak.De Sikkim-tomaat is veel vaster dan het vlees van onze tomaat.Hij is frisser van smaak, langwerpig van vorm, minder rood.

Om de een of andere reden ging de trein van 12 uur niet.We konden in ieder geval geen kaartjes kopen.Dan maar te voet.We volgen het spoor van de train maar al snel wordt duidelijk dat dat geen goede keuze is.Het spoor loopt lang de smalle weg (de weg van het dalnaar Darjeeling en verder), of andersom.De weg krijgt verkeer van twee richtingen te verwerkenmaar is daarvoor veel te smal.
Dus wringen al de Four Wheel drives en bussen en vrachtautoxe2x80x99s zich,convooi-gewijs naar boven en beneden.Soms rijden dan weer ruimte gevend aan het verkeer uit de andere richting.De milieuwetgeving is nog niet op ons niveau of wordt nog niet toegepast.Lopen langs deze weg / het spoor, is lopen in een dichte mist van smog.We besluiten dan maar te gaan wandelen in de valley.Door een groenere omgeving en ook rustiger.


Geen claxons, geen autoxe2x80x99s.Darjeeling was vroeger een heel kleine plaats.Maar nu met al die toeristen wonen er 80.000 mensenin deze bergen en zijn de gehuchtjes aaneengegroeid.We wandelen van gehucht naar gehucht.Vioorbij het station zijn we ergens rechts de weg afgegaan (West Point area)en uiteindelijk bij een theeplantage uitgekomen (North Point area).Mensen zijn onderweg erg vriendelijk en behulpzaam.




Bij de theefabriek zijn we niet ingegaan op het aanbodde fabriek te bezoeken maar werden we gekoppeld aan een mandie boodschappen ging doen in het centrum.We wilden naar het Tibetan Self Help Centeren dit was de snelste manier (de man liep behoorlijk door, zeker voor zijn leeftijd).Bij de theeplantage heb ik bijgaand theeblad en bloempje geplukt.Vanaf Chow rasta zijn we naar het Tibetaans Centrum gelopen.Alles bij elkaar was deze 5 uur durende wandeling een goede hoogtestagevoor wat ons nog te wachten staat.Tijdens de wandeling van het hotel naar het station (rond 11:30 uur)zijn we langs een aantal kramen gelopen met slagers.In India zie je vaak dat mensen met hetzelfde ambachthun winkels ook bij elkaar in een wijk of straat hebben.Zoals deze slagers.Er was nogal wat lol want een van de slagers had een aantal koeienpoten bij elkaar gezet.Met de hoef op de grond, een komisch gezicht.L en ik hebben allebei een enorme neusverkoudheid opgelopen.Vast het resultaat van de smog in Calcutta.L heeft vandaag weer de vegetable kofta genomen.Het eten is geweldig bij Gleneryxe2x80x99s. De bakker ernaast is trouwens ook goed.












Het dorp linksvoor op de heuvel is Darjeeling.
Het uitzicht is overigens adembenemend.Rond 07:00 uur terug in het hotel en terug naar bed.
Belur Math, de andere oever van de Hughley
De Howrat-brug gezien vanuit de taxi.
Onze drager op het station in Calcutta.
Instappen!
Geinteresseerde toeschouwers op het station
Treininterieur
De treinreis is nog niet voorbij maar ik heb goed geslapen !We zijn aangekomen in New Jalpaiguri en we zijn op weg naar Silliguri (West Bengalen).Daar zullen we even wat thee drinken en misschien wat eten.Dan naar Darjeeling.Darjeeling is eigenlijk een ramp.De weg er naar toe loopt gelijk aan het smalspoor van de ‘Toy train’.Deze trein van Silliguri naar Darjeeling wordt vandaag de dag met name door toeristen gebruikt.De locomotief is (af en toe) een stoomloc.Het landschap is prachtig.Afwisselend theeplantages en regenwoud.
Thee



Darjeeling is een bergdorp met een bekende naam.Met name vanwege de thee die er vandaan komt.Maar dat is nu de reden dat er te veel four-wheel drives,te veel bussen en te veel mensen naar toe gaan.De tocht van Silliguri naar Darjeeling in 80 kilometer en duurt met de auto meer dan 4 uur.Aangekomen moeten we naar een hoger gelegen hotel waar de bus niet kan komen.Dragers bieden uitkomst.
Een van de dragers
Soms zijn het hele kleine, erg jonge mannetjes. Oersterk.
Hoezo, erg sterk ?
Misschien was het me gelukt met mijn eigen rugzak. Maar zij nemen meerdere tassen mee !Tenminste twee, vaak ook nog een tas in de hand !In de bergen is het weer gelijk anders,nog steeds lekker in de zon maar uit de zon is het fris.Ook de mensen zijn anders.In Calcutta zie je met name Hindoes en Moslims.Hier in Noord Bengalen zie je veel Nepali.George W heeft gewonnen: 51 tegen 48% voor Kerry.iPod-tip: Alfabeth-street.