We zijn zo in de ban van Wikileaks,
of eigenlijk moet ik zeggen dat de journalisten dat zijn,
dat we bijna zouden denken dat het iets nieuws is.
Maar dat is natuurlijk niet zo.

Vroeger had je ‘investigative journalism’.
Dat wil zeggen dat journalisten hun best deden
zelf aan waarheidsvinding te doen.
Ze namen een onderwerp ter hand en zochten uit
hoe de details precies in elkaar zaten.
Dat kost tijd en vraagt intelligentie en creativiteit van journalisten.
En net zo belangrijk: het vraagt lef van redacties.

Makkelijker is te wachten tot andere mensen het nieuws naar je toebrengen
en je alleen nog maar die bronnen hoeft te herhalen.

Dat de brengers van dat nieuws hiermee de publiciteit
mogelijk ongewenst beinvloeden,
is een vraagstuk dat even opzij geschoven wordt.

Maar goed, even terug naar de ‘cables’ (=telegrammen) van Wikileaks.
De Amerikaanse overheid is al jaren bezig telegrammen te publiceren
die betrekking hebben op het buitenlands beleid van Amerika.

Ik geef toe ze zijn niet zo actueel misschien en aangepast
door de Amerikaanse overheid, maar soms net zo interessant te lezen,
als de documenten die nu worden vrijgegeven op Wikileaks.

The Foreign Relations of the United States series is the official documentary historical record of major U.S. foreign policy decisions that have been declassified and edited for publication. The series is produced by the State Department’s Office of the Historian and printed volumes are available from the Government Printing Office.

De serie xe2x80x98Buitenlandse Relaties van de Verenigde Statenxe2x80x99
is de officixc3xable vastlegging van de belangrijke beslissingen
op het gebied van de buitenland politiek
door middel van historische documenten,
die inmiddels zijn vrijgegeven en aangepast voor publicatie.
De serie is gemaakt door het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken,
meer in het bijzonder door de afdeling Geschiedenis
en gedrukte exemplaren zijn verkrijgbaar bij de Overheidsdrukkerij.

Gelukkig voor gebruikers van het internet
zijn deze stukken ook beschikbaar op de volgende websites:

http://www.state.gov/www/about_state/history/index.html
De website met informatie gepubliceerd voor 20 januari 2001.

http://history.state.gov/
De huidige website.

Een voorbeeld: Mukden, Juli-augustus 1932.

De bezetting van Mantsjoerije door Japan en de beleidsuitgangspunten van de Verenigde Staten.

Het onderstaande, eerste deel van dit telegram vertelt vooral iets over
hoe deze telegrammen in die tijd in zijn werk gingen.


Telegram van de Amerikaanse ambassadeur in Japan Joseph Grew (op 17 november 1941 zal hij de aanval op Pearl Harbor tevergeefs melden bij het zelfde ministerie).


De ambassadeur schrijft in keurig Engels (of is de tekst zoveel aangepast)
een telegram op 16 juli dat op 6 augustus (!) wordt ontvangen.

Waarom zo laat. Waar of bij wie wordt het dan ontvangen?

Iedere veertien dagen geeft de ambassadeur een samenvatting
van de gebeurtenissen via de diplomatieke post aan het ministerie.
Het bezoek van de Lytton commissie was die keer
de belangrijkste gebeurtenis.
Zonder Generaal McCoy er om te vragen
(Frank Ross McCoy is een van de leden van de commissie
en zit er namens Amerika in),
bezoekt deze hem en vertelt dat de leden onderling hebben afgesproken
dat ieder in vertrouwen, vrijuit met de eigen ambassade kan spreken.


.

En samenvattend verteld McCoy
(of althans, volgens de weergave van Grew van het gesprek dat hij met McCoy heeft gehad, is gezegd….; Argusvlinder)
dat de leden van de commissie
unaniem van mening zijn dat de aanval van Japan op Mantsjoerije
gebaseerd is op twee foutieve aannames:
1. het argument van de zelfverdediging van Japan;
2. het argument van het zelfbeschikkingsrecht van Mantsjoerije.

Mijn Chinese collega las mijn blog en vroeg zich af
wat mij nu precies trok in dat Mukden “Incident”.
Ik dacht: als hij die vraag stelt dan moet dat
voor mijn lezers ook onduidelijk zijn.
Daarom een korte toelichting.

Eigenlijk is die gebeurtenis op 18 september 1931
helemaal niet zo’n grote gebeurtenis.
Het is niet te vergelijken met bijvoorbeeld 11 September 2001.
Natuurlijk zijn ook op 18 september 1931 mensen omgekomen,
er is een spoorlijn opgeblazen, er zijn mensen op een
verradelijke manier vermoord.
Ernstig genoeg.

Maar wat mij zo trekt is dat een ogenschijnlijk kleine gebeurtenis
zo’n enorme impact kan hebben.
Natuurlijk was Japan al geruime tijd bezig te beargumenteren
waarom zij een grotere rol in Azie zouden moeten spelen.
Een deel van die argumenten waren racistisch.
De explosie in Mukden die Japanse militairen veroorzaakten,
was aanleiding om te beginnen met de steden langs de spoorlijn
maar om even later heel noordoost China te bezetten.
De bevolking werd daar, net als later in andere delen van Azie,
gebruikt als onderdeel van de oorlogsmachine:
dwangarbeid, kampen, grondstoffen werden geroofd enz.
Uiteindelijk zijn er ook medische experimenten op mensen verricht.
En was China het begin, grote delen van Azie zoals bijvoorbeeld
Indonesie zouden volgen.
Kleine gebeurtenis, groot effect.

Let eens op het nieuws van vandaag.
Er schieten vele ‘kleine gebeurtenissen’ langs ons heen.
= de ‘schietincidenten’ tussen Noord en Zuid Korea;
= het verdwijnen van Ben Ali uit Tunesie;
= Israel bombardeert een opwerkingsfabriek in Syrie;
= enz.

Wanneer groeit een klein incident uit tot zoiets groots
als de bezetting en uitbuiting van Azie?

Ook nu stuurt de VN steeds een onderzoekscommissie.
In het geval van de Volkenbond was het de Lytton Commission.
Er is weinig beeldmateriaal maar er is deze foto.

Deze foto van de ‘Lytton Commission in Shanghai’ is afkomstig van Wikipedia. De foto komt oorspronkelijk uit een Japans boek (ISBN 978-4-309-72558-7 Kawade Shobo Shinsha, schrijver onbekend). Volgens mij is de Earl of Lytton de man in de lichte jas, in het midden van de foto.

Vandaag het negende en laatste deel van het hoofdstuk
over de relatie tussen China en Japan aan het begin
van de twintigste eeuw.
Stap voor stap raakt China verder verstrikt in de Japanse agressie.
China was op geen enkele manier in staat om er een antwoord op te formuleren.
De neergang van het keizerrijk, de bemoeienissen van kolonisatie machten
en interne tegenstellingen, ontnamen het land de kracht
Japan te weeerstaan.

Laatste deel.

Jonathan Spence, Op zoek naar het moderne China, Japanse basis in het noordoosten van China 1932 – 1933.

In mei 1933 volgden de laatste bedrijven in het drama
van de Japanse militaire consolidatie in Noordoost-China.
Die maand trok het Japanse Mantsjoerijse leger,
dat tot het weinig verrassende inzicht was gekomen
dat zijn troepen aan de noordzijde van de Chinese Muur
niet veilig waren zolang het gebied ten zuiden daarvan
in Chinese handen was, de provincie Hebei binnen.
Daar bestookte het de Chinese troepen met een combinatie van kracht,
list en psychologische oorlogsvoering.
In een reeks klassieke militaire acties dreven de Japanners
hun vijanden tot de rivier de Bai terug.
Ook bewerkten ze via een speciaal bureau in Tianjin
regionale generaals en voormalige warlords met steekpenningen
om over te lopen of eigen regimes op te zetten.
Ze spoorden plaatselijke leiders van geheime genootschappen
en paramilitaire organisaties aan tot verzet
en stuurden de Chinese militaire plannen in het honderd
door in radio-uitzendingen op Chinese legerfrequenties
de commandanten te velde valse orders door te geven.
Ten slotte vlogen ze met oorlogsvliegtuigen laag over Beijing,
waarmee ze de bevolking schrik aanjoegen
en een gevoel van hulpeloosheid bezorgden.

Shenyang, deel IX.

Jonathan Spence
Op zoek naar het moderne China 1600 xe2x80x93 1989
xc2xa9 1990 xc2xa9 1991 voor de Nederlandse taal.

Pagina 387

Eind mei 1933 drongen de Chinese legers,
door een reeks zware nederlagen ontmoedigd en verdeeld, op vrede aan.
In de kustplaats Tanggu tekenden de Chinese onderhandelaars
binnen schootsafstand van een Japans slagschip
en een eskader torpedobootjagers een vernederende wapenstilstand.
Het Bestand van Tanggu bepaalde dat het gedeelte van de provincie Hebei
ten noordoosten van een lijn even boven de Bai
een gedemilitariseerde zone werd.
Hier zouden alleen Chinese politie-eenheden mogen patrouilleren
die xe2x80x98niet bestaan uit gewapende eenheden
die de Japanners vijandig gezind zijnxe2x80x99.
Van hun kant zouden de Japanse troepen zich terugtrekken
naar de Chinese Muur met uitzondering van de eenheden die,
zoals reeds jaren eerder in het Bokser-protocol was bepaald,
de vrije toegang tot Beijing bewaakten.
Wel behielden ze zich het recht voor boven het gebied
verkenningsvluchten uit te voeren om zich te vergewissen
dat het bestand niet door Chinese troepen werd geschonden.
Luttele weken nadat het Bestand van Tanggu was gesloten,
werd de kwestie van de staatsvorm van Manzhouguo
opnieuw aan de orde gesteld xe2x80x93 door Puyi, zijn adviseurs, het leger
en ministers in Tokyo.
De bevelhebber van het Japanse leger in Mantsjoerije zei tegen Puyi
dat iedereen ermee akkoord ging dat het keizerschap zou worden hersteld.
Toen Puyi dat hoorde, zorgde hij
dat het keizerlijke drakengewaad van Guangxu,
de laatste volwasssen Qing-keizer, hem uit Beijing werd toegestuurd.
In maart 1934 hulde Puyi zich tijdens een speciale ceremonie
in zijn geleende keizersmantel, waarna hij
op het Altaar van de Hemel in een oostelijke voorstad van Changchun,
de nieuwe hoofdstad, zijn ambtsaanvaarding bekend maakte.
Vervolgens stak hij zich voor de troonsbestijging in militait tenue.
Als nieuwe regeringstitel koos hij de term Kangde
xe2x80x93 xe2x80x98tijdperk van deugdzame vredexe2x80x99.
De eerste lettergreep van deze benaming moest de macht
en het aanzien van keizer Kangxi in herinnering roepen,
die 250 jaar eerder de Qing-staat had verenigd
en de grenzen van Mantsjoerije tegen de Russen had afgebakend.
Slechts weinige van de Chinese en Manzu-hovelingen
die zich met de Japanse officieren rond de machteloze Puyi verdrongen,
zullen werkelijk hebben gedacht dat de glorietijd
van de vroege Qing zou weerkeren.

In het kader van het bestuderen van het Mukden “Incident”,
een gebeurtenis die zich in 1931 afpeelde in hedendaags Shenyang,
waarbij volgens de Japaners de Chinese militairen een spoorweg opbliezen,
maar waarbij de werkelijkheid omgekeerd was.
Deze gebeurtenis was volgens de Japanners aanleiding
om een groot deel van Noord China te bezetten en onderdrukken.
In werkelijkheid was het een van de vele stappen
in de veroveringsoorlog die Japan voerde in de eerst helft
van de twintigste eeuw om een groot deel van Azia
onder haar bewind te krijgen.
De oorlog kwam met het einde van de Tweede Wereldoorlog tot een eind.

In het kader van de bestudering daarvan stootte ik ook
op een artikel dat geschreven is door Ben Dorfman.
Dhr. Dorfman was een van de medewerkers van de Lytton Commissie.
Deze commissie was aangesteld door de League of Nations
(de Volkenbond, soort voorloper van de Verenigde Naties) om
de gebeurtenissen te onderzoeken.

Het artikel is verschenen in het Amerikaanse tijdschrift Harper’s Magazine.

Harpers Magazine, September 1934.

De afgelopen dagen heb ik dit tijdschrift benaderd
met het verzoek om een afschrift van het artikel te kunnen ontvangen.
Dat kan wel maar de betaling is een beetje moeilijk (ik ben nog in gesprek).
Harper wees me er op dat er een exemplaar van het tijdschrift
te koop is op eBay.
Gisteren heb ik een bod gedaan op het tijdschrift op eBay
en inmiddels is mijn bod geaccepteerd.

Dit is het tijdschrift waarop ik geboden heb.

Het bod is inmiddels geaccepteerd.

Dit is het artikel waar het om gaat (beetje moeilijk te zien, hopelijk binnenkort in levende lijve).