Maandelijks archief: april 2009

Het Nelson-Atkins

Posted on by

Nee het is geen dieet.
Het Nelson-Atkins museum is een groot museum
in de stad Kansas in de Verenigde Staten.
Ik kende het museum van naam maar ben er nog nooit geweest.
Wie weet?

Het museum heeft een enorme collectie
en vandaag wil ik wat voorbeelden laten zien
van de fotografie die men er heeft.
En dan met name de voorbeelden uit de tijd van de uitvinding
en ontwikkeling van de fotografie.
Met dank aan het Nelson-Atkins Museum of Art en Wikipedia.


Onbekende maker, The Daguerreotypist, ca. 1850.


Nelson-Atkins Museum of Art, daguerreotype, half plate.

Dit is het beeld dat we hebben van het ontstaan van de fotografie.
Mannen met zwarte kastjes, vaak met een zwarte doek eraan.
De fotoxe2x80x99s die toen werden gemaakt worden daguerreotype genoemd,
naar de uitvinder van dit procxc3xa9dxc3xa9 (Louis Daguerre).




Onbekende maker, Clown, ca. 1855.


Nelson-Atkins Museum of Art, daguerreotype, 1/6 plate.



Bij daguerreotypie wordt een gepolijste,
met een zoutoplossing voorbereide, zilveren plaat gebruikt.
Deze levert na blootstelling aan kwikdampen (ontwikkelen) positieve,
spiegelende beelden.
Deze beelden waren destijds gedetailleerder
dan de eerdere procedures.
Doordat er geen negatief wordt gebruikt,
zoals bij het procxc3xa9dxc3xa9 dat we tot kort geleden allemaal gebruikten het geval was,
was het niet mogelijk om meerdere afdrukken te maken.
Een daguerreotypie is daardoor uniek.


J. D. Edwards, Steamships at cotton wharf, New Orleans, ca. 1858.


Nelson-Atkins Museum of Art, Salt print, 5 1/4 x 7 7/8 inches.

Calotypie (van het Grieks ‘goed’ of ‘mooi’, en ‘afdruk’),
ook wel ‘Talbotypie’ genoemd, is een fotografische techniek
die in dezelfde tijd is uitgevonden als de verwante daguerreotypie.
Bij een calotype wordt door een chemisch proces
van een papieren negatief een positief beeld op papier afgedrukt.
In dit proces zorgt de vezelstructuur van het papieren negatief
voor een eigen esthetisch effect:
er zijn minder details dan bij een daguerreotype,
waardoor de contouren vervagen en er meer gespeeld kan worden
met de contrasten tussen licht en donker.
Het procedxc3xa9 laat toe meerdere afdrukken te maken
van eenzelfde negatief; van een daguerreotype is er maar xc3xa9xc3xa9n.
Er is bij de calotypie manipulatie mogelijk tijdens het afdrukproces.
Dit geeft meer vrijheid voor een creatief proces.
Terwijl de daguerreotype na 1865 niet meer gemaakt werd,
wist men de calotypie verder te ontwikkelen
in de richting van de moderne fotografie.
Ook tegenwoordig wordt de techniek soms nog gebruikt.

William Fox Talbot vond in 1839 de calotypie uit; in 1841 kreeg hij er patent op.

En wat een prachtig voorbeeld.
De volgende foto is een klein deel uit bovenstaande foto,
namelijk 1 van de stoomboten aan de werf in New Orleans.





J. D. Edwards, Steamships at cotton wharf, New Orleans, ca. 1858, detail.




De volgende foto is ook een heel mooie.
Het is een foto van de winkel van de fotograaf.
Erg bescheiden was hij niet.
Hij noemde zijn zaak:
Frederick’s fotografische tempel van de kunst.


Charles Fredericks, Frederick’s photographic temple of art, 1857.


Nelson-Atkins Museum of Art, Salt print 16 1/9 x 13 3/4 inches.

Ook van de vorige foto een detail.




Charles Fredericks, Frederick’s photographic temple of art, 1857, detail.






Albert Sands Southworth, Harriet Beecher Stowe, ca. 1843.


Nelson-Atkins Museum of Art, daguerreotype, 1/4 plate.

Harriet Beecher Stowe (Litchfield, Connecticut, Verenigde Staten,
14 juni 1811 xe2x80x93 1 juli 1896) was een Amerikaans abolitioniste en schrijfster.

Tijdens haar leven schreef zij meer dan 10 werken.
Het bekendste hiervan is De negerhut van Oom Tom,
een beschrijving van het leven van Amerikaanse slaven.

Beecher-Stowe werd geboren in Litchfield
en groeide voornamelijk op in Hartford.
In 1832 verhuisde haar familie naar Cincinnati,
een andere thuishaven van de abolitionistische beweging.
Aldaar deed ze eerstehands kennis op over slavernij
en de Underground Railroad en voelde ze zich geroepen
De Negerhut van Oom Tom te schrijven,
de eerste Amerikaanse roman met een neger in de hoofdrol.

Maar men heeft er niet alleen hele oude foto’s.
Ook dit samengesteld panorama is in het museum ondergebracht.
Het komt op mijn web log niet zo goed tot zijn recht
omdat het een hele brede maar lage foto is.
Bekijk hem eens op de museum site!




Mark Klett and Byron Wolfe, Panorama from Sentinel Dome.




Het hemels lichaam

Posted on by



Vandaag heb ik deze mooie tentoonstelling bezocht.
Een heel bijzonder onderwerp,
met heel mooie voorwerpen.
Gaat dat zien.

Foto’s maken viel niet mee
maar er waren twee voorwerpen die extra opvielen:



Van dit type relieken (armen) had men zelfs een compleet stel.




Chirstus niet aan een kruis gehangen maar aan een boom of plant.
Gemaakt van ivoor. Prachtig gemaakt.
Kijk eens naar de engeltjes of beter nog, bezoek de tentoonstelling
in het Breda’s museum.



Kunstvaria

Posted on by

Omdat we aan het begin van de Goede week staan,
open ik deze kunstvaria met een toepasselijk beeld.
Dit is het middenpaneel van een werk van Rogier van der Weyden
(en van zijn werkplaats).
Het werk bestaat uit drie delen, de kruisiging is het middendeel.


Rogier van der Weyden (Werkstatt), Kreuzigung Christi (Abegg-Triptychon), 1445.




Er zitten vier prachtige werken van Rogier van dr Weyden tussen vandaag.
Maar daarnaast ook werk uit Azie.
Pareltjes, letterlijk en figuurlijk.


Andrew Stevovich, The truth about Lola, 1987.





Antony Gormley, European field, 1993.


Moderne Engelse kunstenaar die het menselijk lichaam
centraal stelt in zijn werk.
Hier een ruimte vol met kleipoppetjes.




Toegeschreven aan Solon, gegraveerde edelsteen, vroeg 1e eeuw.


Amethyst. Grieks.




Ben Shahn, Haggadah, 1966.


De Haggadah is een boek of tekst die door Joden gebruikt wordt
om ten tijde van Pesach (Pasen) verhalen te kunnen voorlezen
over de tocht uit Egypte.
Hier een illustratie voor een omslag van een dergelijk boek.




Chinees, bronzen vat voor ritueel gebruik, 11e eeuw voor Christus.


Early western Zhou dynasty.
Dit voorwerp heeft een bijzondere recente geschiedenis.
Het werd in de jaren 30 van de vorige eeuw (gedwongen) verkocht
in Duitsland en later verkocht aan een museum in Amerika.
Natuurlijk zonder vermelding van de ‘omweg’ die dit voorwerp gemaakt had.
De rechtmatige eigenaar is nu betaald voor dit voorwerp.




Master of Claude de France, Trinity, Prayer book of queen Claude de France, Tours, ca 1517.


De drieeenheid.
Dit is een afbeelding uit een Gebedenboek.
Gemaakt door de Meester van Claude de France.
Koningin Claude van Frankrijk.
Ik vond het een naam voor een man.
Maar Wikipedia zette dat even recht:

Claude van Frankrijk (Romorantin, 13 oktober 1499 xe2x80x93 Blois, 20 juli 1524)
was, als echtgenote van Frans I,
koningin van Frankrijk van 1515 tot aan haar dood.

Haar ouders waren koning Lodewijk XII en Anna van Bretagne.
Prinses Claude werd uitgehuwelijkt aan de Graaf van Angoulxc3xaame,
de latere koning Frans I.
Het huwelijk werd ingezegend te Saint-Germain-en-Laye
op 18 mei van datzelfde jaar 1514.

Al was Claude dan ook koningin van Frankrijk,
zij speelde nauwelijks een rol in de staatsaangelegenheden,
en toen de koning begon aan zijn lange reeks veldtochten in Italixc3xab,
droeg hij het regentschap tijdens zijn afwezigheid officieel over
aan zijn moeder Louise van Savoie.
Claude van Frankrijk overleed op 20 juli 1524 in het kasteel van Blois,
dat haar favoriete verblijfplaats was geworden.
Ondanks haar jeugdige leeftijd had zij haar echtgenoot
zeven kinderen geschonken,
waaronder de latere koning Hendrik II.
Zij gaf haar naam aan een beroemd pruimenras (Reine-Claude),
dat in de 16e eeuw werd gexc3xafmporteerd, vermoedelijk uit Armenixc3xab.

En die twee laatste regels die doen het hem.
Die maken dit verhaal zo bijzonder voor mij.




Piero Dorazio, Untitled, 1962.


De tentoonstelling naar aanleiding warvan ik deze
afbeelding toon gaat onder de naam: De aanwezigheid van een lijn.
Zou een mooie naam voor dit werk zonder titel zijn geweest.




Randy Shull, Large reflection, 2006.


Grote weerspiedeling.




Ranjani Shettar, Waiting for June, 2008-9.


Wachten op juni.
Kunstenaar uit Pakistan die oude technieken inzet voor moderne kunst.




Rogier van der Weyden, Bildnis einer jungen frau.


Een serie van vier werken van Rogier van der Weyden.
Hier: Portret van een jonge vrouw.
De toelichtingen zijn in het Duits omdat er een grote tentoonstelling
in Berlijn is over deze kunstenaar.




Rogier van der Weyden, Kruisafname, voor 1443.





Rogier van der Weyden, Middelburger Altar (Bladelin-Altar), 1450.





Rogier van der Weyden (Werkstatt), Kreuzigung Christi (Abegg-Triptychon), 1445.





Sam Taylor-Wood, Escape artist, 2008.


Zelfportret van Sam Taylor-Wood uit een serie met als titel
ontsnappingsartiest.




Tang Dynasty, Tortoise shell octagonal box, cover inlaid with mother-of-pearl, AD 750.


Doos uit de Tang dynastie, ongeveer 750 na Christus.
8-hoekige doos, gemaakt van een schildpadden schild
en ingelegd met parlemoer.




Tracey Emin, Self portrait (Bath), 2001-2005.


Nog een zelfportret.
Deze keer van een kunstenaar in bad ?



Volkskrant in euro's of guldens?

Posted on by

Ik weet, je mag het niet zeggen,
maar je mocht een jaar gelden ook niets over banken zeggen.
Dus zeg ik het toch.

Alle geleerden zijn het er over eens:
de introductie van de Euro had geen effect op de prijzen.

Leg me dan eens uit waarom De Volkskrant de prijs van de
zaterdageditie gisteren met 1,00 Euro heeft verhoogd?
De krant kost nu op zaterdag 3 Euro 50.
Weet je wat dat in guldens zou zijn geweest?
fl 7,71.
Ik denk niet dat er iemand in 2001 fl 7,71 zou hebben betaald
voor een krant (fl 7,712985).

Zeker niet als er zo’n waardeloos boekje bij zou zitten
als er gisteren bij zat:



Het slappe verhaaltje van Geert Mak en aansluitend het wazige verhaal
van Shorto, gaat helemaal nergens over.
De beuzelarijtjes hebben een diepgang van niets.
Geen nieuw idee, geen nieuw feit, brabbeltaal.

Jammer voor meneer Hudson,
die heeft beter verdiend.
Maar het grote graaien is nog niet overal afgeleerd.

Grote Kerk Breda

Posted on by

Vanmiddag had ik natuurlijk ook
de gelegenheid weer wat foto’s te maken in de Grote Kerk.
Je kunt hier meegenieten (of niet).



Epitaaf Dirk van Assdelft en Adriana van Nassau.





Grafmomument Jan I van Polanen en zijn vrouwen Oda van Hoorne en Machteld van Rotselaar.





Pasfoto’s.





Grafmomument Jan II van Polanen .













Albert Servaes in Breda: weg van passie

Posted on by

In de Goede Week of Passieweek
hoort de kruisweg.
In de Grote Kerk te Breda is een bijzondere uitvoering
van de kruisweg te zien.
De versie van Albert Servaes.
Ik heb vanmiddag geprobeert wat foto’s te maken.
Alle afbeeldingen zitten achter een glazen plaat.
Dat levert steeds schittering op.
En dat is erg lastig bij zwart/wit afbeeldingen.


Albert Servaes: Jezus ter dood veroordeeld, 1919.





Albert Servaes: Jezus neemt het kruis op, 1919.





Albert Servaes: Jezus valt eene eerste maal, 1919.





Albert Servaes: Jezus ontmoet zijne moeder, 1919.





Albert Servaes: Jezus geholpen door Simon, 1919.





Albert Servaes: Jezus bijgestaan door Veronica, 1919.





Albert Servaes: Jezus de wenende vrouwen, detail, 1919.


Helaas bewogen foto.




Albert Servaes: Jezus de wenende vrouwen, 1919.





Albert Servaes: Jezus valt eene derde maal, 1919.


Jammer dat ook deze foto bewogen is.
De ontreddering is op dit werk totaal.
Jezus ligt op zijn rug, volledig uitgeteld.
Het kruis ligt boven op hem.
Hulpeloosheid. Radeloos.




Albert Servaes: Jezus ten grave gedragen, 1919.



Industrieel erfgoed Breda

Posted on by

Tijdens de fotorapportage rond de Suikerfabriek,
kwamen nog een paar andere plaatsen die aan het
industrieel verleden (en heden) van Breda herinneren.



Voormalig Dagblad De Stem..


In dit gebouw heb ik zelf nog gewerkt.
Zo’n 25 jaar geleden.
Het gebouw oogt heel recent.
Dat klopt ook in die zin dat het recent nog een een nieuwe
glazen voorkant gekregen heeft (links op de foto is daar een deel van te zien).
Spinveld.




Breda, De Belcrum.





De foto van de Belcrum is genomen vanaf de Stulemeijerbrug.


De brug is deel van de Backer en Rueb weg.
Op dit kaartje is het gemarkeerd met een rood bolletje.
De plaats van de silo’s van de Suikerfabriek staat aangegeven
met een zwarte pijl (onderaan).
Op de foto zijn ze ook te zien, klein aan de einder (zie hieronder).




Silo’s van de CSM.





Charles Stulemeijer.


Carel Lambertus Stulemeijer werd op 20 september 1880
in Rotterdam geboren als zoon
van Adrianus Hendricus Stulemeijer (1842-1890),
schoenmaker en timmerman/aannemer,
en Catharina Agatha van Heck (1836-1905).
Charles Stulemeijer overleed op 24 januari 1968 te Breda.

Charles Stulemeijer bezocht in zijn jonge jaren
het pensionaat St.-Louis in Oudenbosch en het college St.-Rombout te Mechelen.
Hij keerde met zijn moeder en andere familieleden
in 1898 terug naar Breda,
waar de Van Hecks al minstens sinds het begin van de achttiende eeuw
tot 1861 gewoond en gewerkt hadden.
De drie broers Stulemeijer, Jacques Marie, Frans en Charles,
begonnen in 1898 een handel in bouwmateriaxc2xadlen,
die in korte tijd uitgroeide tot een bouwbedrijf,
gespeciaxc2xadliseerd in het gebruik van gewapend beton.
De firma F.J. Stulemeijer (1898) ontwikxc2xadkelde zich zo
tot de N.V. Internaxc2xadtionale Gewaxc2xadpend-beton Bouw (IGB) in 1918.

Medegexc2xadfinancierd door de IGB stichtte hij in 1919 in Breda
de N.V. Hollandsche Kunstzijde Industrie (HKI),
waarop hij zijn werkxc2xadkracht enige tijd concentreerde.
Terwijl hij van na de Eerste tot aan de Tweede Wereldxc2xadoorlog
gedelegeerd commissaris van de IGB was,
nam hij in 1933 de dagelijkse leiding van de HKI op zich
en behield die tot 1952 (hij was toen 72!).
Nog was zijn bemoeienis met dit bedrijf niet afgelopen,
want van 1952 tot 1964 bleef hij werkzaam
als gedelegeerd lid van de raad van bestuur.

Al vrij kort na de oprichting ontstond samenwerking
met de N.V. Nederlandse Kunstzijdefaxc2xadbriek (Enka),
in 1929 met de Duitse Vereinigte Glanzstoff Fabriken gefuseerd
tot de Algemeene Kunstzijde Unie (AKU).
Stulemeijer loodste de HKI door de malaise- en oorlogsjaren
en legde daarbij de basis voor een spectaculaire naoorlogse groei.

In de vooroorlogse jaren had hij via eigen beleggingen
en via deelnemingen van HKI en AKU
in de Machinefabriek Breda de basis gelegd
voor een stevige belangengemeenschap.

Nauw verbonden met zijn ondernemerschap
was voor Stulemeijer zijn deelnemen aan de werkzaamheden
van de katholieke werkgexc2xadversverenigingen.
Zijn grote energie bleek ook hieruit dat hij de stoot gaf
tot de oprichting van de R.-K. Openbare Leeszaal en Biblioxc2xadtheek
en tot de stichting van het Onze Lieve Vrouwe Lyceum, beide te Breda,
en dat hij ook bij de vorming van de R.-K. Handelsxc2xadhoogxc2xadeschool
te Tilburg, thans KUB, was betrokken.
Het is duidelijk dat Stulemeijer in en rond Breda
boven allen uittorende.

Auteur: J.P.A. van den Dam (Thuis in Brabant)




Charles Stulemeijer.


Hij staat er niet op als een zonnetje.
De brug (of liever de omgeving ervan) raakt wat in verval.
Een mooier plaatsje verdient hij eigenlijk wel.




Voormalige Machinefabriek Breda, Backer en Rueb. Nu Van Puijfelik, papierverwerkers.



Kunst op het web

Posted on by





Grant Wood, American Gothic, 1930.




Dit is een moeilijke.

Regionalisme, zo wordt dit genoemd.
Een stroming in de Amerikaanse kunst in de Grote Depressie.
Deze stroming kwam met name in het midwesten van Amerika voor.
De depressie begon in 1929 en het regionalisme was een stroming
waarin het Amerikaanse leven werd voorgesteld als eenvoudig
en eerlijk: Amerikaanse waarden en normen.
Waar hoor je dat meer?

Andere reacties wijzen juist op het tegendeel:
hier worden de zogenaamde Amerikaanse waarden en normen
van het platteland op de hak genomen.

Wat met het schilderij bedoeld werd is nooit duidelijk geworden.
De schilder heeft er tegengestelde opvattingen over laten horen.

Maar was dit nou een portret van een man en vrouw,
of was het een man en zijn dochter?

Sommige mensen zien in de haarlok die links langs de hals
van de vrouw hangt,
het teken van de slang, versterkt door de xe2x80x98snake plantxe2x80x99
(sanseveria of vrouwentong) die op de achtergrond staat.
Dat zou vertellen dat het hier niet om een getrouwe
volgzame vrouw gaat maar om een oude vrijster
met een scherpe tong.

Waarom dit werk, hier vandaag op mijn web log?
Een van de sites die ik gisteren tegenkwam is de site
van Sister Wendy. Dat verzin je niet:
Zuster Wendy

Zuster Wendy Beckett is bekend geworden
op de Amerikaanse televisie met programma’s over kunst.
Haar laatste serie wordt op dit moment uitgezonden.
Deze van oorsprong Engelse zuster toont in de laatste serie
werken uit Amerikaanse musea en geeft er haar opvattting over.
Mooie site trouwens.
Over dit werk zegt ze:



En ze heeft een punt.
Je kunt de Mona Lisa recyclen, je kunt het van links naar reachts
of van boven naar onder bekijken.
Altijd is dat schilderij voor iedereen herkanbaar.
Dat is het ultime compliment wat je een kunstenaar kunt geven.
En dat geldt ook voor dit werk van Grant Wood.
Het spreekt mensen aan, letterlijk zegt ze:
het spreekt de Amerikaanse psyche aan.
Terwijl het helemaal niet zo’n eenvoudig schilderij is
als dat het op het eerste gezich wel lijkt.

Of de andere werken in haar serie ook zo treffend worden beschreven
weet ik nog niet, maar dat zal de komende tijd,
hier op mijn web log wel duidelijk worden.

Kunst op het web

Posted on by

Ik heb een paar prachtige websites ontdekt die te maken hebben
met kunst en de kunstgeschiedenis.
Helaas voor sommige zijn de sites in de Engelse taal.
De eerste die ik onder uw aandacht wil brengen is de site:
smARThistory

Deze site van (voormalige) medewerkers van MOMA
(Museum Of Modern Art) in New York,
wil op een begrijpelijke manier mensen in aanraking brengen
met kunst en de kunstgeschiedenis.
Daartoe ontwikkelen ze podcasts en filmpjes die op de site te vinden zijn.
De site heeft ook een weblog.
De geschiedenis wordt doorlopen aan de hand van voorbeelden.
De nadruk ligt op Westerse kunst.
Een voorbeeldje:




Diane Arbus, Boy with a toy hand grenade, 1962.


Jongen met een speelgoed handgranaat.



Deze foto is gemaakt in 1962.
Leuk is te zien de serie foto’s die Diane Arbus
die middag maakte in Central Park.
Dit is inmiddels een haast klassieke foto.
Het is misterieus.
Waarom de krampachtige houding van de jongen?
Waarom die handgranaten?
Je kunt de lijn van de bomen doortrekken langs de bretel
en vervolgens zijn twee benen (twee bomen).
Her ruitmotief staat in contrast met het lichtmotief
dat gevormd wordt door de zonnestralen door de bladeren.
Het licht komt van achter de jongen wat een bijzondere sfeer oproept.
De andere ‘kiekjes’ die Diane Arbus die middag maakte
waren niet bijzonder.
Deze foto is dat wel.
Deze en veel meer kunst is te zien op bovengenoemde site.
Veel plezier!