Liep daar nu een wilde hond door het museum?

DSC06091MexicoOaxacaMuseumOfMexicanPrehispanicArtPersonajeDesnudoConMascaraDeCoyoteToltecaOccidenteDeMexico1100-1500dc
Mexico, Oaxaca, Museum of Mexican Prehispanic Art, Personaje desnudo con mascara de coyote (Naakte figuur met coyotemasker), Tolteca, occidente de Mexico, 1100 – 1500 d.c.

Dit was weer een van de objecten die mij onmiddellijk deden stilstaan.

De figuur oogt opvallend hoekig en bijna vierkant,
met zware blokvormige voeten en een romp die nauwelijks gemodelleerd lijkt.
Tegelijk trekt het enorme coyotemasker de aandacht.
Door die overdreven bek, de uitstekende tong
en de nadrukkelijk weergegeven tanden verdwijnt de mens achter het dier,
alsof hier niet zozeer een persoon
als wel een rituele gedaante wordt uitgebeeld.

De museumbeschrijving spreekt van een “naakte figuur met coyotemasker”.
Het masker springt onmiddellijk in het oog,
maar de kwalificatie “naakt” verraste mij juist.
Door de sterk gestileerde vormgeving en de ruwe afwerking
zijn lichamelijke details nauwelijks zichtbaar.
Misschien bedoelt de beschrijving eenvoudigweg
dat de figuur zonder kleding is weergegeven.

Wat mij daarnaast opviel, was het materiaal.
De steen heeft een ruw, korrelig oppervlak dat doet denken
aan vulkanisch gesteente.
Daardoor oogt het beeld niet alleen oud, maar ook opmerkelijk krachtig
en aards.
De oneffen textuur lijkt perfect te passen bij de hoekige vormgeving
en het woeste karakter van het coyotemasker.

Eenmaal thuisgekomen verraste mij de datering misschien nog het meest.
Hoewel het beeld tussen 1100 en 1500 na Christus wordt geplaatst,
oogt het veel ouder.
De eenvoudige vormen, de ruwe afwerking
en de bijna archaïsche uitstraling passen niet direct
bij het verfijnde beeld dat ik met het laat-precolumbiaanse Mexico associeer.

Juist die combinatie van een late datering
en een zeer eigenzinnige vormentaal maakt dit beeld voor mij zo intrigerend.

DSC06092MexicoOaxacaMuseumOfMexicanPrehispanicArtPersonajeDesnudoConMascaraDeCoyoteToltecaOccidenteDeMexico1100-1500dc