Water terug in de stad: ARCHIVARIA

…vervolg en laatste deel:

Gedeeltelijke dempingxe2x80xa6

De Haven boette meer en meer in op zijn betekenis voor de scheepsvaart.
In 1940 is het dan zover:
men begon in oorlogstijd een deel van rivier de Mark
binnen de singels te dempen, vanaf de Tolbrug richting Marksingel.
Hier verrees een jaar later de Markendaalseweg.
Hoe de Haven zou moeten veranderen, is vastgelegd in een maquette uit 1941.
Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden plannen
voor een vervolg van de demping.
Nu kwamen er wel protesten, onder meer van Bond Heemschut.
De burger was immers mondiger geworden.
Actie kwam er eveneens tegen een nieuw verkeersplan,
de zogenaamde City-ring, die onder andere
dwars door het Valkenberg zou lopen en historische panden
aan de Catharinastraat zou doen verdwijnen.
Er was een klimaat ontstaan voor maatschappelijk protest.
De Heemkundige Kring trok inderdaad fors aan de bel.
De voorzitter van een studiecommissie, J. van Hooydonk,
formuleerde in 1957 dat de historische Haven behouden diende te blijven,
omdat het verdwijnen ervan esthetisch een gevoelig verlies zou betekenen.
Het element xe2x80x9cwaterxe2x80x9d in het stadsbeeld was immers te waardevol.
Hij pleitte zelfs voor een gedeeltelijke reconstructie
van het reeds in 1940 gedempte tracxc3xa9 van de Mark.

Voortaan een Gedempte Havenxe2x80xa6

Het probleem van stilstaand water is, dat er stank ontstaat,
zo ook in de Haven.
Dit probleem kon echter opgelost worden
door de directe rioolverbinding Breda-Moerdijk.
Volgens Bond Heemschut raakte men immers steeds meer overtuigd
van de noodzaak om het groeiende verkeer om de oude stadskern te leiden
in plaats van er doorheen.
Ondanks een officieel bezwaarschrift van Bond Heemschut bij de regering,
in 1963, viel toch het doek voor de Haven.
Deze laatste Bredase stadsgracht verdween toen in maart 1964 gestart werd
met de feitelijke demping.
Het karwei zou ruim twee jaar duren.
Op de vrijgekomen grond kwamen een ondergrondse parkeergarage,
een benzinestation, een snackbar en een geasfalteerde autoweg.
Op het eind van de jaren zestig volgde nog de sloop van de kathedraal
aan de Prinsenkade, de Sint Barbarakerk.
Een braakliggend terrein was het resultaat,
dat pas twintig jaar later invulling vond.
Of er inderdaad een nieuwe rivier komt in Breda is een vraag
die nog niet beantwoord kan worden.
Nog voor de eeuwwisseling echter neemt de Bredase gemeenteraad
een principebesluit over de zogenaamde Oost-West-Flank,
waarin ook de rol van water in Breda is opgenomen.
Uiterlijk in 2002, of zoveel eerder als mogelijk is, zal er sprake zijn
van een eventuele terugkeer van water in het Bredase stadshart.

Naschrift:
Het is nu inmiddels 2007.
Morgen zal de haven officieel geopend worden.
Het karwei is nog niet af, maar de opening van dit eerste deel
mag er zijn.
Nu maar hopen dat het morgen wat beter weer is.
Dan wordt het vast een groot feest.