Diptieken

Unieke diptieken in Museum voor Schone Kunsten


Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van Antwerpen
heeft de voorbije jaren in samenwerking met
de National Gallery of Art in Washington en de
Harvard University Art Museums wetenschappelijk onderzoek verricht
naar de Vlaamse tweeluiken die een belangrijke periode
uit de kunstgeschiedenis vertegenwoordigen.
Exc3xa9n van de resultaten van die samenwerking
is ook een prestigieuze tentoonstelling.


xe2x80x9cTweeluiken of diptieken zijn beeldende werken
die bestaan uit twee panelen van dezelfde vorm en groottexe2x80x9d,
legt curator Nico Van Hout van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten uit.
xe2x80x9cDe panelen scharnieren, zodat men ze kan openen en sluiten.
Het betreft een kunstvorm die al een lange geschiedenis achter de rug heeft.
In de oudheid werden er al diptieken als schrijftabletten gebruikt
en dat met zowel religieuze als seculiere vormen en motieven.xe2x80x9d

Met meesters als Jan van Eyck, Rogier van der Weyden,
Hugo van der Goes en Hans Memling
bereikten de diptieken in de vroegnederlandse schilderkunst
een echt hoogtepunt.
xe2x80x9cHet succes van het diptiek in de Lage Landen hield verband
met de laatmiddeleeuwse religieuze beweging Devotio Moderna
die in heel Noord-Europa culturele veranderingen teweegbracht,
waarbij de passie van Christus en de verering van Maria
centrale themaxe2x80x99s werden in de christelijke cultuurxe2x80x9d
, merkt Nico Van Hout op.

In de loop van de geschiedenis is er echter met tal van diptieken
een en ander gebeurd.
xe2x80x9cSommige tweeluiken zijn samengesteld uit panelen die oorspronkelijk
niet bij elkaar hoorden en een aantal panelen belandde als aparte werken
in verschillende museaxe2x80x9d, weet Nico Van Hout op basis van het grondig
wetenschappelijk onderzoek naar de Vlaamse diptieken
dat de voorbije jaren werd gevoerd.
xe2x80x9cOnder meer de verschillende houtsoort van de twee delen
toonde aan dat een diptiek oorspronkelijk anders was samengesteld.xe2x80x9d

Een aantal diptieken wordt op dit ogenblik
in het Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen gerestaureerd.
Het resultaat is van 3 maart tot 27 mei 2007 in datzelfde museum te bezichtigen.

In het kerstnummer van Elsevier stond er een artikel over de tweeluiken.
Hier een paar fragmenten van dat artikel.