In Frauenhand / In Her Hand

Posted on by

– over vrouwelijke kunstenaars in de schatkamer van de geschiedenis –

Terwijl ik in Zürich was ben ik een tentoonstelling
gaan bekijken in de Schatzkammer van de Zentralbibliothek.
De tentoonstelling gaat in op het ‘achterblijven’ van
vrouwen in de kunsten en wil een begin maken
met het inhalen van de achterstand.

DSC05462ZürichSchatzkammerZentralbibliothekInFrauenhandInHerHand Txt

Those responsible for writing history have paid scant attention to women artists over the centuries. To this day, compared to their male counterparts, they are both vastly underrepresented in public collections and less prestigious financially.
What is the basis for this reluctance to recognise the creative drive of women and why have they been consistently omitted from the art history books? Were there certain favourable conditions which facilitated their succes despite societal restrictions?
The exhibits on display in the Schatzkammer look at art training and education, the choise of model and subject, self-depiction, how women artists carved out niches for themselves and strategies for self-promotion or concessions made to the art market. Female art photographers are brought under the spotlight in the Turicensia Lounge in the main library building.
And in the Reading Room, artistic interventions by three generations of women artists – Cornelia Hesse-Honegger, Elisabeth Eberle and Hanna Koepfle – open thought-provoking viewpoints on today’s world.

Een goede manier om een tentoonstelling in een bibliotheek
te beginnen is natuurlijk met een boek.

DSC05463ZürichInFrauenhand 01 GiorgioVasariTitelbladDerVitaVonProperziaDeRossiHoutsnedeInLeViteDePiuEccellentiPittiriScultoriEArchitettoriFlorenz1586

Zürich, In Frauenhand / In Her Hand, Giorgio Vasari, Titelblad Der Vita von Properzia de’ Rossi, houtsnede in Le vite de piu eccellenti pittiri, scultori e architettori, Florenz, 1586.

Properzia de’ Rossi is een vrouw die actief was
tijdens de Italiaanse Renaissance.
Ze is een van de zeer weinige vrouwen
die erkenning kreeg als beeldhouwer.

  • Geboren: ca. 1490 in Bologna
  • Overleden: 1530 in Bologna
  • Discipline: beeldhouwkunst, miniatuur‑snijwerk, later ook marmer en gravure

Ze geldt als een van de eerste professionele vrouwelijke beeldhouwers in West‑Europa.
Ze is de enige vrouw die een eigen hoofdstuk kreeg in Giorgio Vasari’s eerste editie van Le Vite (1550), tussen 142 mannelijke kunstenaars.

DSC05463ZürichInFrauenhand 02 GiorgioVasariTitelbladDerVitaVonProperziaDeRossiHoutsnedeInLeViteDePiuEccellentiPittiriScultoriEArchitettoriFlorenz1586

Dan vind ik het leuk dat Vasari haar ook aanduidt als ‘Scultrice’ – Beeldhouwster.

DSC05464ZürichInFrauenhandSuzannaMariaVonSandrartBrunnenAufPlatzDerHeiligenDreieinigkeit1675EtsInKoachimVonSandrartDieTeutscheAcademie

Suzanna Maria von Sandrart, Brunnen auf Platz der Heiligen Dreieinigkeit, 1675, ets in Joachim von Sandrart: Die Teutsche Academie der Edlen Bau-, Bild- und Mahlerey-Künste, Nürnberg.

DSC05465ZürichInFrauenhandSuzannaMariaVonSandrartBrunnenAufPlatzDerHeiligenDreieinigkeit1675EtsInKoachimVonSandrartDieTeutscheAcademie Txt

Suzanna (Susanna) Maria von Sandrart (1658–1716) was een Duitse tekenares en kopergraveerster uit Neurenberg, afkomstig uit een van de meest invloedrijke kunstenaarsfamilies van de 17e eeuw. Ze werkte binnen het familiebedrijf van uitgeverij en kunsthandel Sandrart en werd al vroeg erkend om haar talent.

Suzanna Maria von Sandrart geldt als een van de weinig goed gedocumenteerde vrouwelijke kunstenaars uit de Duitse barok. Haar eigen notities, haar rol in een prominente kunstenaarsdynastie en haar bijdrage aan de grafische productie van Neurenberg maken haar tot een belangrijke figuur in de kunstgeschiedenis.

Joachim von Sandrart was haar oom.

DSC05466ZürichInFrauenhandJohannRudolfSchellenbergPorträtVonAnnaWaserEtsInJohannCasparFüssliDÄGeschichteDerBestenKünstlerInDerSchweitzZürich1770DSC05467ZürichInFrauenhandJohannRudolfSchellenbergPorträtVonAnnaWaserEtsInJohannCasparFüssliDÄGeschichteDerBestenKünstlerInDerSchweitzZürich1770

Johann Rudolf Schellenberg, Porträt von Anna Waser, ets in Johann Caspar Füssli der Ältere, Geschichte der besten künstler in der Schweitz, Zürich, 1770.

Anna Waser (1678–1714) was een Zwitserse kunstenaar uit Zürich.
Ze is een van de eerste erkende vrouwelijke kunstenaars in Zwitserland.
Ze was actief als miniaturenschilderes, tekenares, etser
en kalligrafe in de periode van het hoogbarok.
Haar werk werd gewaardeerd aan vorstenhoven zoals die van
Stuttgart en Baden-Durlach,
en ze werd in 1700 benoemd tot hofschilderes op Schloss Braunfels
Ze werd daarnaast geprezen om haar brede humanistische opleiding en haar beheersing van talen zoals Latijn, Frans en Italiaans.

DSC05469ZürichInFrauenhandAntoinetteLisetteFäsiVraagtBombardementObDemLindenhofInZürichGeschehenDen13Herbstmonat1802Scherenschnitt

Antoinette Lisette Fäsi (?), Bombardement ob dem Lindenhof in Zürich, Geschehen den 13. Herbstmonat 1802, scherenschnitt (silhouetknipsel).

DSC05471ZürichInFrauenhandAntoinetteLisetteFäsiVraagtEinMögliches(Selbst)PorträtUm1800Scherenschnitt

Antoinette Lisette Fäsi (?), Ein mögliches (Selbst) Porträt, um 1800, scherenschnitt.

DSC05472ZürichInFrauenhandAntoinetteLisetteFäsiVraagtJohannCasperLavaterAmSchreibpultUm1790Scherenschnitt

Antoinette Lisette Fäsi (?), Johann Casper Lavater am schreibpult (schrijfmeubel), um 1790, scherenschnitt.

Een eerste introductie op een serieus onderwerp
maar met heel wat humor.