Toen ik begon aan de serie berichten over de tentoonstelling Anders dan de Anderen
met werk van Carel de Nerée tot Babberich was het plan 5 berichten te schrijven.
Het avontuur is anders gelopen. Dit is intussen het laatste en negende deel.

Een aantal van die delen zouden gaan over de persoonlijke thema’s
in het werk van De Nerée.
Omat ik mijn verhaal graag wil illustreren met eigen foto’s,
lukte dat bij sommige thema’s niet.
Daarnaast vind ik het zelf moeilijker te schrijven over de betekenis van
die persoonlijke symboliek dan over de materiaalkeuze zoals het type papier
of het borduurwerk.
Maar zo gaan avonturen nu eenmaal: ze volgen zelden het oorspronkelijke plan.

Hieronder een overzicht van de persoonlijke thema’s (symbolen)
die in het werk van Carel de Nerée regelmatig terugkeren:

Koppen/portretten
vaak gestileerd, melancholisch of mysterieus, soms met gesloten ogen.
(Vrouw)figuren
centraal in veel werken, vaak elegant, mystiek of sensueel.
Bloemen
vooral gestileerde bloemen, soms verwelkt of in decoratieve patronen.
Slangen
symbool van verleiding, gevaar of mystiek; komen regelmatig voor.
Web/arabesk patronen
zeer typerend voor zijn stijl, vaak als achtergrond of decoratief element.
Schedels/skeletten
verwijzingen naar vergankelijkheid, dood en decadentie.
Pauwen en exotische motieven
vooral in decoratieve elementen, soms als achtergrond of kledingmotief.

Naast de taal van Carel de Nerée werd ik het meest getroffen door het
borduurwerk dat er op de tentoonstelling te zien is.
De geborduurde werken op de tentoonstelling komen voor de rekening van de moeder
van Carel, Constance de Nerée tot Babberich – van Houten.

Al op de tentoonstelling liet me dat borduurwerk niet los. Er is heel veel werk
in gaan zitten, vooral in het grote werk
The seven princesses – Une théorie de jeune fille, waaraan ook
Hermine Schuylenburg heeft gewerkt.

Het borduurwerk staat in dienst van het ontwerp. De vormentaal en symboliek
zijn die van Carel. Daar is niets mis mee, maar dat kan ook anders.

Ontwerp van Carel de Nerée tot Babberich, boduurwerk door Constance de Nerée tot Babbeich – van Houten, Colloque setimental (Sentimentale conferentie), 1903, boduurwerk op geschilderde zijde.

Van dit ‘gebrandschilderde raam’ liet ik eerder al een detail zien. Ontwerp Carel de Nerée tot Babberich, boduurwerk Constance de Nerée tot Babbeich – van Houten, Le Vitrail, 1903 – 1904, borduurwerk en schildering op zijde.

Toen ik de tentoonstelling gezien had en terug liep naar de uitgang, zag ik
een werk van een van de deelnemers van de Galatea Kunstprijs.
Een prijs voor kunstenaars die kort hiervoor vluchteling waren.
Wat me opviel waren de vormen die de maker gebruikte – ze sluiten aan
bij Art Nouveau.
Het werk is van 2024 en er komt geen textiel aan te pas (al lijkt
het op het eerste gezicht en van afstand op borduurwerk).

Dordrechts Museum, Gaatea Kunstprijs, Harrison Omoyate, Piano, 2024, collage van tandenstokers en satéprikkers op een piano (materiaal gevonden in de biirt van een AZC).

Lange tijd werd textiel niet gezien als een materiaal dat zich leende om autonome kunst te maken.
Het feit dat het vaak om vrouwelijke kunstenaars ging, speelde hierbij een belangrijke rol.
In de emancipatie van ambacht naar kunst hebben verschillende, vooral vrouwelijke kunstenaars een belangrijke rol gespeeld.

Tekst uit het Nederlandse boekje bij de tentoonstelling
Magdalena Abakanowicz – Everything is made of fiber.

Een toevallige overeenkomst tussen De Nerée en Abakanowisz is hun
adellijke afkomst.
Het verschil: De Nerée overlijdt vóór de wereldoorlogen,
terwijl de familie van Abakanowicz zwaar getroffen wordt door
de Tweede Wereldoorlog in Polen (als Abakanowicz nog een kind is).

Waar Constance de Nerée tot Babberich – van Houten textiel gebruikt
om een idee van haar zoon uit te werken,
vertrekt Abakanowicz juist vanuit de materiele eigenschappen van
textiel en de technieken die traditioneel gebruikt worden om
textiel te maken.

Dit is een wandkleed. Een traditionele manier om textiel te verwerken. Maar het is al een abstract werk, groot, waar materialen en techniek centraal staan. Je kunt nog zeggen dat het twee dimensionaal is. Ook daar zal ze later mee breken. Tilburg, TextielMuseum, Magdalena Abakanowicz, Anna III, 1965 (het oudste werk op de tentoonstelling), linnen, paardenhaar, wol en katoen.

TextielMuseum, Magdalena Abakanowicz, Diptère, 1967, hennep, sisal, paardenhaar.

Waar het textiel-avontuur van Abakanowicz toe leidt kun je zien
in berichten die ik nog ga maken.
Maar misschien kun je ook snel (vóór 24 augustus) nog gaan kijken
in TextielMuseum in Tilburg.