Vorige week in het museum Valkhof in Nijmegen
zag ik een heel leuk boekje voor mensen die geinteresseerd zijn
in handschriften en minituren.
Het is een boekje met de totel “Schatten van handschriften”
door Ton den Boon.
Het is een A tot Z met termen en hun verklaring die betrekking
hebben op miniaturen en manuscripten.

Zo ben ik er bijvoorbeeld achter gekomen dat er een speciaal woord is
voor een afbeelding zoals de volgende, die in de ondermarge is opgenomen:
bas-de-page.
Okay deze is eenvoudig. Maar ik wist niet wat ‘cantica’ waren.

De meester van Katherina van Kleef, De apostel Philippus, folio M-226, Getijdenboek Katherina van Kleef, circa 1440, detail in de ondermarge bas-de-page.

Ton den Boon, Schatten van handschriften.

Het boekje is leuk om een keer van begin tot eind door te lezen.
Ik ben bij de letter ‘D’.
Maar het is ook een goed naslagwerk.
Voor zover ik het kan beoordelen redelijk compleet.
Met informatie over de techniek (hoe manuscripten en miniaturen
werden gemaakt) maar ook over hun functie (inclusief een verduidelijking
van alle religieuze toepassingen zoals brevier, apocriefe boeken ec).
Daarnaast worden een aantal belangrijke manuscripten globaal beschreven.
Na het lezen van dit boek ken je ze dus niet van voor tot achter maar
je zult hun namen herkennen en ze kunnen plaatsen in de kunstgeschiedenis.
Het boekje is ook nog eens vriendelijk geprijsd

Uitgebreide catalogus voor de tentoonstelling ‘De wereld van Katherina’. De afbeelding op de omslag is overigens een voorbeeld van een (gedeelte van een) dedicatieminiatuur.

Cantica zijn’:

“Al dan niet aan de bijbel ontleende, enigszins op psalmen lijkende lof- en dankgezangen die op officiele gebedstijden werden gezongen.Een van de min of meer regelmatig terugkerende vaste elementenvan getijdenboeken.”

Ton den Boon, Schatten van handschriften, bladzijde 26.