Hierna

Glenn Gould is een bijzonder muzikant,
of liever gezegd was een bijzonder muzikant.
De pianist overleed in 1982.
Onlangs verscheen een DVD over hem.



Gould in een begenadigd pianist.
Hij maakte een enorme indruk met zijn opnames van Bach’s Goldberg variations.



De eerste opnames dateren uit 1955. De Tweede uit 1981.

In 1964 besloot hij niet meer op te treden op het concertpodium.
Hij was overtuigd van de zegeningen van de moderne opnametechnieken.
Hij zag de opnamestudio’s als de nieuwe concertpodia.
Dat was natuurlijk erg bijzonder en werd door veel mensen
ook wel als primadonna gedrag gezien, arrogant misschien zelfs.

Wat mij betreft zat Gould fout met zijn beslissing niet meer op te treden.
Natuurlijk kunnen musici zich te veel laten meeslepen in het concertcircus.
Maar het is niet zo dat ze daar geen keuze in hebben.
Cecilia Bartoli spendeert veel tijd in het bestuderen en onder de aandacht brengen
van onbekend/onbemind werk van bijvoorbeeld Salieri of Vivaldi.
Natuurlijk is het onmogelijk iedere avond opnieuw een wonder
te laten plaatsvinden op een concertpodium.
Maar de cleane, steriele studio-opnames, al zijn ze nog zo perfect,
leggen het altijd af tegen live-uitvoeringen.
Ze vullen elkaar natuurlijk wel aan.

Zonder de optredens en video-opnames van Glenn Gould,
zouden we niets geweten hebben van zijn bijzondere speelhouding,
zijn stoel, zijn gebruik van zijn handen, de jandschoenen.
Allemaal onderdelen van de mythe en de beleving van Gould.

Prachtig is in dit verband de gedachtenwisseling die Gould heeft
met Jehudi Menuhin op de DVD.

Nu gaat het bij deze DVD niet om goed of fout.
De DVD gaat over Gould en zijn muziekopvatting, zijn passie,
zijn onderbouwing van zijn opvatting maar vooral over
zijn uitvoeringen waarvoor wat mij betreft woorden te kort schieten.

De muziek op de DVD omvat zowel opnames van de 1951 Goldberg Variations
als van de latere opnames.
Maar ook Chopin, Schonberg, Mozart en Beethoven (om maar
een mix van door Gould bewonderde en bekritiseerde componisten te noemen).

Naast Gould treden er een aantal opmerkelijke fans naar voor.
Mooi hoe die niet weggezet worden als bizarre mensen
maar als mensen die op zoek zijn om Gould een plaats te geven in hun leven.
Een heel belangrijke plaats kun je wel zeggen.

Hereafter kun je lezen als ‘het hiernamaals’.
Dat is ook de interpretatie die Paul Witteman volgt in zijn column
in de Volkskrant van 06/01/2007.

Dat past ook wel bij de film waarin als laatste muziek
een onvoltooid stuk van Bach aan de orde komt.
Gould wordt hierin Bach door bijvoorbeeld aan te geven
dat in het stuk een fout zit die zeker gecorrigeerd zou zijn
indien Bach langer geleefd had.
De mythe neemt weer een nieuw element op.
Wat nu als er morgen een stuk opduikt
dat blijkbaar nog later geschreven is en wel af is?

Je kunt Hereafter ook vertalen als ‘hierna’.
Dan verwijs je naar het ijkpunt dat Glenn Gould is
voor pianisten die na hem kwamen.
Zij leven allemaal na deze legende en zullen hun prestaties
vergelijken met die van hem (en hun prestaties zullen altijd
met hem worden vergeleken).



Geniet vooral van deze kunstenaar en zijn uitvoeringen!

Overigens is de DVD niet Nederlands ondertiteld.
witteman mag vinden dat de DVD voor beginners is maar
die moeten de Engelse taal dan wel goed machtig zijn.

Het bedrijf dat de DVD uitbrengt heet ‘Ideal Audience’,
dat betekent ‘ideal publiek’.
In de opvatting van Gould zijn wij dat: de beluisteraars van CD’s en DVD’s.
Toeval?