De gegraveerde passie door Albrecht Dxc3xbcrer.

xe2x80x98De gegraveerde passiexe2x80x99 is een serie etsen gemaakt door
de meesteretser Albrecht Dxc3xbcrer tussen 1507 en 1513.
Wij zijn tegenwoordig heel gewend aan bijvoorbeeld
de Matthxc3xa4us-Passion van J.S. Bach.
Het passieverhaal, het lijdensverhaal van Christus, op muziek gezet.
Een complex kunstwerk met koorzang, instrumentale gedeelten
en verschillende solisten.
Dit is door Bach geschreven tussen 1728 en 1736.
Het lijdensverhaal heeft echter ook andere kunstenaars gexc3xafnspireerd.
Zo maakte Dxc3xbcrer twee passies met houtdruk
en een door etstechniek in metaal.
Het totale werk vormt niet zoxe2x80x99n eenheid als de houtdruk passies.
Dat komt onder andere omdat de verschillende delen
over een langere tijd zijn gemaakt
en je dus de ontwikkeling van de kunstenaar meekrijgt.
Dxc3xbcrer zoekt in sommige etsen de moeilijkheden duidelijk op.
Een voorbeeld is nummer 12: Lamentation/de bewening van Christus.
Je ziet extreme verkorting om het perspectief te bewerkstelligen.
En soms lukt dat beter dan andere keren.
De etsen zijn gemaakt om ook los te verkopen.
Ze zijn uitstekend geschikt om in een gebedenboek op te nemen.

De etsen zijn:
Christus draagt de zonden van de wereld
Hof van olijven
Verraad, Judaskus
Christus voor Kaifas
Christus voor Pilatus
Zweepslagen
Christus gekroond met doornenkroon
Zie de mens / Ecce Homo
Pilatus wast zijn handen in onschuld
Christus draagt het kruis
De Kruisiging
De bewening
Kruisafname
Helse pijnen
De opstanding uit de doden
St Petrus en St Johannus

De tekst is grotendeels afkomstig van de Web Gallery of Art.

Albrecht Dxc3xbcrer, The betrayal of Christ, from The Engraved Passion (B.,M.Holl.5; S.M.S.47), 1508.


Christus wordt verraden, De Judaskus.
Zoals vaker in de Middeleeuwen zie je meerdere gebeurtenissen
tegelijk op een afbeelding.
Je ziet dat Judas Christus kust.
In het verhaal zal daarna, als de soldaten Christus willen oppakken
een handgemeen ontstaan waarbij Petrus met zijn zwaard een oor
van een van de soldaten afslaat.
Hier zie je beide gebeurtenissen gelijktijdig.
Een heel mooi dramatisch effect.
De man wiens oor er bijna aangaat is Malchus.
Je ziet dat ook de lamp die hij volgens de traditie bij zich had
hier op de grond ligt.

Albrecht Dxc3xbcrer, Pilate washing his hands, from The Engraved Passion (B.,M.,Holl.11;S.M.S.53), 1512.


Pilatus wast zijn handen in onschuld.
Prachtige prent.
Je ziet een vreemd geklede bediende die een kan met water
leeggiet boven een schaal en de handen van Pilatus.
Rechts, een beetje naar achter gedrukt,
zie je Christus weggevoerd worden.
Helemaal op de achtergrond, op de berg, zie je drie kruisen.
Een verwijzing naar de op handen zijnde kruisiging van Christus.

Albrecht Dxc3xbcrer, Christ carrying the cross, from The Engraved Passion (B.,M.,Holl.12;S.M.S.54), 1512.


Christus draagt zijn kruis.
Volgens mij zie je hier Veronica met een doek op de voorgrond.
Ze staat op het punt om op Christus af te gaan
en zijn gezicht af te drogen.

Albrecht Dxc3xbcrer, Christ on the cross, from The Engraved Passion (B.,M.,Holl.13;S.M.S.55), 1511.


Christus aan het kruis.

Albrecht Dxc3xbcrer, The harrowing of hell, from The Engraved Passion (B.,M.Holl.16;S.M.S.58), 1512.


Ik heb van deze prent twee titels gezien.
Deze Engelse en een Duitse titel.
Harrowing is een oud-Engels woord dat staat voor pijn, lijden.
In het Duits heette de prent: het voorportaal van de hel.
Als ik de afbeelding bekijk kun je het ook interpreteren
als de opstanding der doden.
Christus lijkt een mens uit het graf op te tillen.

De volgende prent maakt geen onderdeel uit van de Passie.
Hij is door Dxc3xbcrer later gemaakt.
De Ridder, de Dood en de Duivel.

Albrecht Dxc3xbcrer, Knight, Death and the Devil (B.98;M.,Holl.74; S.M.S.69), 1513.


Op dit detail zijn de Ridder en de Dood te zien.

The Engraved Passion (1507-1512) by Albrecht Dxc3x9cRER
The sixteen subjects of the Engraved Passion are not as uniform in character as Dxc3xbcrer’s two woodcut Passions because their development is spread over a longer period of time. The more Italianate, three-dimensional character of the Lamentation (No. 12) of 1507 can be pointed out, as compared with the subjects of 1512, which are conceived like two-dimensional paintings. Dxc3xbcrer seeks out difficult problems, extreme foreshortenings, details of heads and bodies, effects of costumes, all features which are omitted from the woodcut versions. He is working for a different audience, for the intelligentsia. These engravings have an air of artificiality but are nevertheless quite powerful.
Without doubt, Dxc3xbcrer sold these sheets singly before the entire series was completed. The Man of Sorrows, the Bearing of the Cross and the Resurrection are particularly suitable for insertion into prayerbooks. For that reason these three subjects seem a little more dull in most complete sets. All sheets lack border lines. Dxc3xbcrer refers to the Engraved Passion on many occasions in the Diary of his trip to the Netherlands, 1520/21.

The series is presented here in the sequence of subjects, not in chronological order.

Man of Sorrows
Agony in the Garden
Betrayal
Christ before Caiaphas
Christ before Pilate
Flagellation
Christ Crowned with Thorns
Ecce Homo
Pilate Washing His Hands
Bearing of the Cross
Crucifixion
Lamentation
Deposition
Harrowing of Hell
Resurrection
St Peter and St John